Gümrüklerde Serbest Bölgeler Uygulamaları Hakkında Bilgi Verebilir misiniz

Gümrüklerde Serbest Bölgeler  Uygulamaları

Serbest Bölgeler Genel Bilgi :

https://ticaret.gov.tr/data/5b9b61fc13b8761cc09f9b92/genel_bilgi.pdf

Serbest Bölgeler Genel Tanıtım :

https://ticaret.gov.tr/serbest-bolgeler/genel-tanitim

Genel Tanıtım

Ülkemizde temel olarak ihracata dayalı yatırım ve üretimi teşvik etmek amacıyla 1987 yılından bu yana Akdeniz kıyısında, Mersin, Antalya ve Adana-Yumurtalık Serbest Bölgeleri, Ege Bölgesinde Ege (İzmir), Denizli ve İzmir Serbest Bölgeleri, Marmara Bölgesinde, İstanbul Atatürk Havalimanı, İstanbul Endüstri ve Ticaret, İstanbul Trakya, Avrupa, Kocaeli, Tübitak-Mam Teknoloji ve Bursa Serbest Bölgeleri, Karadeniz kıyısında, Trabzon, Rize ve Samsun Serbest Bölgeleri, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Gaziantep Serbest Bölgesi, İç Anadolu Bölgesinde, Kayseri Serbest Bölgesi faaliyete geçmiştir.

 

Serbest Bölge İstatistikleri :

https://ticaret.gov.tr/serbest-bolgeler/serbest-bolgeler-istatistikleri

Gümrük Yönetmeliği

Tanımlar

MADDE 419 – (1) Bu bölümde geçen,

a)İşletici deyimi, serbest bölgenin yerli veya yabancı özel sektör veya kamu tarafından işletilmesi halinde, bölgeyi işleten kuruluşu,

b) Kullanıcı deyimi, faaliyet ruhsatı alan ve serbest bölgede belli bir işyeri bulunan gerçek veya tüzel kişiyi,

ifade eder.

Gümrük gözetimi ve kontrolü

MADDE 420 – (1) Serbest bölgede görevli gümrük idareleri,

a) Türkiye Gümrük Bölgesinin başka bir yerinden serbest bölgeye gönderilen,

b) Yabancı bir ülkeden veya Türkiye Gümrük Bölgesindeki başka bir gümrük idaresinden transit olarak gelen,

c) Serbest bölgeden Türkiye'ye serbest dolaşıma girmek üzere gelen,

ç) Serbest bölgeden Türkiye'ye şartlı muafiyet kapsamında ithal edilen,

d) Serbest bölgeden Türkiye'deki başka bir gümrüğe veya yabancı bir ülkeye transit rejimi hükümlerine göre sevk edilen,

e) Serbest bölgede kalan,

eşyayı, serbest bölgeye giriş veya çıkış yapan kişileri ve taşıtları kontrol etmeye yetkilidir. Serbest bölgenin sınırları ile giriş ve çıkış noktaları gümrük gözetimine tabidir.

(2) Serbest dolaşıma giriş rejimi ve ihracat rejimi hükümlerine göre yapılacak olan gümrük kontrolü serbest bölgenin giriş ve çıkış kapılarında yapılabileceği gibi, eşyanın depolandığı serbest bölgedeki yerlerde de yapılabilir.

(3) Serbest bölgelerin sınırları ile giriş ve çıkış noktalarının mutlak surette gözetime tabi tutulması esas olmakla birlikte, bir serbest bölgeye giriş veya çıkış yapan kişiler ve taşıtları ile serbest bölgeye giren ve burada kalan veya çıkan eşyanın kontrolü, gümrük idaresinin uygulamakla yükümlü olduğu mevzuat hükümleri yanında şüphe halinin mevcut olduğu zaman ve hallerde yapılır.

(4) Kanunun 153 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının uygulanması bakımından, taşıma belgesi deyimi; eşyanın vasıflarının belirlenmesine yarayacak bilgileri taşıdığı sürece, nakliye senedi, teslim makbuzu, özet beyan veya sevk pusulası gibi taşıma ile ilgili herhangi bir belgeyi ifade eder.

 (5) İşletici ve/veya kullanıcılar, serbest bölgede çalıştırdıkları kişilerin gümrük mevzuatına uygun olarak görevlerini noksansız yerine getirmeleri için gerekli önlemleri alırlar.

Serbest bölgelerin fiziki yapısı

MADDE 421 – (1) Serbest bölgeyi çevreleyen sınırlar ile serbest bölgede faaliyette bulunan işletici veya kullanıcılara ait depo ve ambarlar, gümrük idarelerinin serbest bölge dışında kontrol işlemlerini yürütmelerine imkan verecek ve serbest bölgeden kanun dışı yollardan eşya çıkarılmasını önleyecek şekilde olmalıdır.

Ticaret politikası önlemlerinin uygulanması

MADDE 422 – (1) Eşyanın serbest dolaşıma girişi sırasında uygulanması öngörülen ticaret politikası önlemleri, eşya serbest bölgeye konulduğunda veya eşyanın geçici bir süre için serbest bölgede kalması sırasında uygulanmaz.

(2) Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine girişinde ticaret politikası önlemleri uygulanması gerekiyorsa, bu tür önlemler, serbest dolaşımda olmayan eşyanın serbest bölgeye konulması sırasında uygulanır.

(3) Eşyanın ihracatında ticaret politikası önlemleri uygulanması gerekiyorsa, bu tür önlemler, serbest bölgedeki serbest dolaşımda bulunan eşya Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edildiğinde uygulanır.

Serbest bölgeden çıkan veya bu bölgeye giren kişilerden aranacak belgeler

MADDE 423 – (1) Serbest bölgeye giren veya çıkan kişiler, görevli gümrük idaresi personeline aşağıda belirtilen belgelerden birini ibraz eder;

a) Serbest Bölge Giriş İzin Belgesi,

b) Serbest Bölge Görev Kartı,

c) Serbest Bölge Özel İzin Belgesi.

(2) Bu belgelerden birine sahip olmayan kişilerin bölgeye girmesine ve bölgeden çıkmasına izin verilmez.

Gümrük Statü Belgesi

MADDE 424 – (1) Gümrük Statü Belgesi, Kanunun 155 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca; ilgilinin talebi üzerine, gümrük idareleri tarafından serbest bölgeye konulmuş eşyanın gümrük statüsünü onaylayan ve bir örneği ek-69'da yer alan belgedir.

(2) Gümrük Statü Belgesi,

(a) Eşyanın serbest bölgeden Türkiye Gümrük Bölgesinin başka bir yerine getirilmesi veya serbest bölgeye geri getirilmesi ya da bir gümrük rejimine tabi tutulması halinde, veya

(b) Türkiye Gümrük Bölgesinin başka bir yerinden serbest bölgelere ihracat beyannamesi kapsamında gönderilen eşyanın, serbest dolaşımda bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla bölgeye giriş aşamasında, veya

(c) Serbest bölge işlem formu ile transit olarak serbest bölgeye giriş yapan Avrupa Topluluğu veya üçüncü ülke menşeli eşya için bölgeye giriş aşamasında,

düzenlenir.

(3) Gümrük Statü Belgesi, Türkiye Gümrük Bölgesinde serbest dolaşım hakkını kazanmış eşyanın serbest bölgeden Avrupa Topluluğuna ihraç edilmek istenmesi halinde A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenmesinde tevsik edici belge olarak kullanılır.

(4) Türkiye'den ihracat beyannamesi ile veya serbest bölge işlem formu ile transit olarak serbest bölgeye giriş yapan eşyaya ilişkin Gümrük Statü Belgesi düzenlenmesi aşamasında, serbest dolaşımda bulunan ve serbest dolaşımda olmayan aynı belge kapsamı eşyanın birlikte gelmesi halinde, bu parti eşyanın her kısmı için ayrı ayrı Gümrük Statü Belgesi düzenlenir.

(5) Gümrük Statü Belgesi, yükümlü tarafından doldurularak gümrük ve yükümlü nüshaları olmak üzere iki nüsha düzenlenir ve gümrük idaresince onaylanır.

(6) Gümrük Statü Belgeleri gümrük idaresinde elektronik ortamda kayda alınır ve her yıl birden başlamak üzere müteselsil sıra numarası verilir. Belgelerin arşivlenmesi sırasında, Serbest Bölge İşlem Formunun bir örneği de belgeye eklenir.

(7) Düzenlenmiş bulunan Gümrük Statü Belgelerinin çalınması veya zayi edilmesi halinde, ilgilinin yazılı talebi üzerine tasdikli bir örneği gümrük idaresince verilir.

(8) Belgelerin düzenlenmesi sırasında hatalı beyan yapıldığının idarece anlaşılması halinde, belge iptal edilerek yeni belge düzenlenir. İptal edilen belgeler tescil defterine gerekli meşruhat verilerek dosyasında saklanır

Serbest bölgelerdeki eşyaya yönelik yapılabilecek işlemler        

MADDE 425 – (1) Bir serbest bölgeye konulmuş serbest dolaşımda olmayan eşya; dahilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi veya geçici ithalat rejimlerinden birine tabi tutulması halinde, söz konusu rejimlerin bu Yönetmelikle belirlenen hükümlerine tabidir. Bu durumda, serbest bölgelerin işletilmesine ve gümrük gözetimine ilişkin koşullar da göz önünde bulundurulur. Bu rejimlere ilişkin izin belgelerinde faaliyetlerin yürütüleceği serbest bölge ismi belirtilir.

Elleçleme işlemleri

MADDE 426 – (1) Ek-63'te belirtilen elleçleme işlemleriiçin önceden izin alınmasına gerek yoktur.

(2) Beyan sahibinin talebi üzerine, Kanunun 161 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmünün uygulanacağı hallerde; bir serbest bölgeye konulan ve elleçleme işlemlerine tabi tutulan eşyanın gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanımı yönünde yapılan beyanda INF 8 Bilgi Formu düzenlenebilir.

(3) INF 8 Bilgi Formu ek-61'de gösterilen şekle uygun olarak biri asıl olmak üzere iki nüsha düzenlenir.

(4) INF 8 Bilgi Formu, dikkate alınması gerekli vergilendirme unsurlarının belirlenmesi amacıyla kullanılabilir.

(5) Bu amaçla gümrük idaresi 11, 12 ve 13 no.lu kutularda atıfta bulunulan bilgiyi sağlar, 15 no.lu kutuyu vize eder ve INF 8 Bilgi Formunu beyan sahibine iade eder.

Envanter kayıtları

MADDE 427 – (1) Bilgisayar ortamında tutulan envanter kayıtları defter hükmündedir. Envanter kayıtları, gümrük mevzuatının noksansız uygulandığının anlaşılması için gerekli olan tüm ayrıntıları kapsamak zorundadır.

(2) Gümrük idareleri, serbest bölgedeki eşyanın bir işletici ve/veya kullanıcıdan diğerine aktarılması halinde, durumun eşyayı alan işletici ve/veya kullanıcının kayıtlarına geçirilmiş olduğuna kanaat getirmek için gerekli kontrolleri yapar.

(3) Serbest bölgeden eşya çıkarılmasına ilişkin ayrıntılar, derhal envanter kayıtlarına geçirilir.

(4) İşletici ve/veya kullanıcı tarafından eşyanın kaybolduğu fark edildiğinde, durum gümrük idarelerine derhal bildirilir.

Envanter kayıtlarının onayı

MADDE 428 – (1) Kullanıcının faaliyette bulunabilmesi, Kanunun 159 uncu maddesinde belirlenen envanter kayıtlarının gümrük idaresince onaylanmasına bağlıdır.

(2) Envanter kaydı onay başvurusu, yazılı olarak gümrük idaresine yapılır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen başvuruda, hangi faaliyetlerde bulunacağı belirtilir. Başvuru;

(a) Tutulan veya tutulacak envanter kayıtlarının detaylı açıklamaları,

(b) Bu faaliyetlerin ilgili olduğu eşyanın gümrük statüsü ve niteliğini,

(c) Uygulanabildiği takdirde, faaliyetlerin gerçekleştirileceği gümrük rejimini,

(ç) Mevzuatın doğru uygulanmasını sağlamak üzere istenecek diğer bilgileri,

içerir.

(4) Onay, yazılı olarak tebliğ edilir ve sadece serbest bölgelere ilişkin hükümlerin uygulanması kapsamında gerekli taahhüdü veren kişilere verilir.

Envanter kayıtlarının içeriği

MADDE 429 – (1) Envanter kayıtları,

a) Eşyanın miktarını ve normal ticari tanımını, marka, numara ve diğer ayırt edici özelliklerini, paketlerin tür ve sayısını,  konteynerlerin mevcudiyeti halinde bunların ayırt edici işaretlerini,

b) Eşyanın yerleştirildiği yeri,

c) Eşya giriş ve çıkışında kullanılan taşıma belgesine ilişkin bilgileri,

ç) Eşyanın gümrük statüsünü gösteren belgeye ilişkin bilgileri,

d) Elleçleme işlemlerine ilişkin açıklamaları,

e) Serbest bölgeye getirilen eşya, dahilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimiveya geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşya ise bu rejimlere ilişkin açıklamaları,

içerir.

(2) Serbest bölgelerin gözetim ve kontrolünü olumsuz etkilemeyeceği durumlarda, bu bilgilerden bir kısmının bulunmamasına gümrük idarelerince izin verilebilir.

(3) Bir gümrük rejimi çerçevesinde kayıtların tutulması gerektiğinde, bu kayıtlarda bulunan bilginin envanter kayıtlarında bulunmasına gerek yoktur.

İşlem görmüş ürünün, işlenmiş ürünün veya değişmemiş eşyanın envanter kayıtlarına girişi

MADDE 430 – (1) Dahilde işleme rejimi veya gümrük kontrolü altında işleme rejimi, serbest bölgede bulunan işlem görmüş ürünün, işlenmiş ürünün veya değişmemiş eşyanın, envanter kayıtlarına girişi halinde sona erer. Gerek görülmesi halinde, söz konusu kayıtlara girişe ilişkin hususlar, dahilde işleme rejimi ve gümrük kontrolü altında işleme rejimi kayıtlarında da belirtilir.

Vergilerin hesaplanması

MADDE 431 – (1) Serbest bölgede üçüncü ülke menşeli girdiler kullanılarak üretilen eşyanın serbest dolaşıma sokulmak istenilmesi durumunda beyan sahibinin talebi halinde Kanunun 161 inci maddesi, talep olmaması halinde ise aynı Kanunun 15 inci maddesi hükümlerine göre gümrük vergileri hesaplanır.

Serbest bölgelerden Avrupa Birliğine eşya gönderilmesi

MADDE 432 – (1)Türkiye'den veya üçüncü ülkelerden serbest bölgelere depolanmak, işlenmek veya ihraç edilmek üzere gelen eşyanın daha sonra Avrupa Birliği ülkelerine, statü belgesi olarak A.TR dolaşım belgesi ile gönderilmek istenmesi halinde, ek-70'te  yer alan Tespit ve Tahakkuk Kağıdı düzenlenir. Bu durumda, aşağıda belirtildiği şekilde işlem yapılır;

a) Eşyanın tamamen Türkiye'de serbest dolaşım durumunda bulunan girdilerden üretilmiş olduğu hallerde, Türkiye'ye vergilerinin ödenerek giriş işleminin yapıldığına dair gümrük beyannamesi, serbest bölgelerde çıkışında düzenlenen gümrük beyannamesi ve benzeri belgeler üzerinde yapılacak inceleme sonucunda eşyanın Türkiye'de serbest dolaşımda bir eşya olduğunun anlaşılması halinde, herhangi bir vergi tahsilatı yapılmaksızın 2006/10895 sayılı Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Karar çerçevesinde A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenir ve vize edilir.

b) Eşyanın tamamen veya kısmen üçüncü ülke menşeli girdiler kullanılarak serbest bölgede işlem görmesi halinde, üçüncü ülke girdilerinin muayene ve tespiti yapıldıktan sonra CIF değeri belirlenerek, (Değişik ibare:RG-15/5/2013-28648) gümrük vergisi tahsilatı yapılır. Bu işlemler Tespit ve Tahakkuk Kağıdı üzerinden yürütülür. Muayene ile görevli memurun tespit ve tahakkuk işlemini tamamlamasından sonra hesaplanan gümrük vergisi tutarı gümrük saymanlığına veya mutemetliğine yatırılır. Gümrük vezne alındısının ibrazı üzerine A.TR Dolaşım Belgesi, gümrük idaresi tarafından vize edilir.

c) Eşyanın ticaret politikası önlemlerine tabi üçüncü ülke menşeli olması halinde, A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenmesi için telafi edici verginin tahsil edilmesi ve bu eşya için düzenlenmiş ithal lisansının ibraz edilmesi gerekir. Gümrük idaresince A.TR Dolaşım Belgesinde kayıtlı miktar ithal lisansı aslından düşülerek işlem yapılır.

ç) Söz konusu Tespit ve Tahakkuk Kağıtları gümrük idaresinde elektronik ortamda kayda alınır. Bu kağıtlara varsa kota ve gözetim önlemlerine tabi ürünler için düzenlenen düşüm yapılmış belgelerin ve A.TR Dolaşım Belgesinin birer örneği ile fatura ve gerekli görülen diğer belgeler eklenir.

d) Serbest bölgelerden A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenerek Avrupa Birliğine üye ülkelere gönderilen ve buralardaki alıcıları tarafından iade edilen üçüncü ülke menşeli girdiler kullanılarak üretilmiş eşyanın, Türkiye'de serbest dolaşıma sokulmak istenmesi ve bunun ihracı sırasında Türk gümrük idareleri tarafından vize edilmiş A.TR Dolaşım Belgesinin ibrazı halinde, gümrük vergisi dışında ithalatta tahsili gereken Katma Değer Vergisi ve Özel Tüketim Vergisi ile eş etkili mali yükler tahsil edilir. Ayrıca, bu eşyanın ithali için öngörülen diğer işlemlerin tamamlanması ve varsa ticaret politikası önlemlerinin uygulanması sağlanır.

 

Serbest Bölgeler ve Serbest Bölgelerde Dış Ticaret Uygulamaları

https://gumrukrehberi.gov.tr/sayfa/serbest-b%C3%B6lgeler

Serbest Bölgeler

 

 

Serbest bölgeler; ticari, mali ve ekonomik alanlarda geçerli olan hukuki ve idari düzenlemelerin uygulanmadığı veya kısmen uygulandığı; sınai ve ticari faaliyetler için ülkenin diğer bölgelerine oranla daha geniş teşviklerin tanındığı ve fiziki olarak da ülkenin diğer kısımlarından ayrılan yerler olarak tanımlanabilir. Serbest bölge uygulamaları ülkelere göre farklılık göstermekle birlikte, genel olarak serbest bölgeler çeşitli teşviklerin uygulandığı, genellikle ihracatı artırma amacı taşıyan ve genellikle ülkenin gümrük bölgesinin dışında sayılan bölgelerdir. Dünyadaki farklı uygulamaları nedeniyle serbest bölgeler farklı şekillerde adlandırılmaktadır:
• Serbest bölge (free zone),
• Serbest liman (free port),
• Serbest ekonomik bölge (free economic zone),
• Gümrüksüz bölge (customs free zone),
• Dıs ticaret bölgesi (foreign trade zone)
• Serbest üretim bölgesi (free production zone) Gelişmekte olan ülkelerde serbest bölgelerde genellikle üretim ağırlıklı faaliyetler yapılmakla birlikte, gelişmiş ülkelerde genellikle ticaret ağırlıklı faaliyetler yapılmaktadır. Ülkemizdeki serbest bölgeler, Avrupa Birliğine tam üyeliğin gerçekleştiği tarihe kadar, gümrük ve dış ticaret kurallarının uygulanması açısından Türkiye Gümrük Bölgesi dışında, menşe kurallarının uygulanması bakımından ise Türkiye Gümrük Bölgesi içinde sayılmaktadır. Ülkemizde serbest bölgeler ile ilgili düzenlemelere 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'nda ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nda yer verilmektedir.

 

Serbest bölgeler;
• Ülkemizde ihracata yönelik yatırım ve üretimi arttırmak,
• Ülkemize yabancı sermaye ve teknoloji girişini hızlandırmak,
• Ekonominin girdi ihtiyacını ucuz ve düzenli bir şekilde temin etmek,
• Dış ticaret ve finansman imkanlarından daha fazla yararlanmak, Amaçlarına yönelik olarak kurulmakta ve işletilmektedir.

 

Serbest bölgelerde, Yüksek Planlama Kurulu tarafından uygun görülen her türlü sınai, ticari ve hizmetle ilgili faaliyetler yapılabilir. Bu konular şunlardır:
• Üretim,
• Alım-satım,
• Depo işletmeciliği,
• İşyeri kiralama,
• Montaj-demontaj,
• Bakım-onarım,
• Bankacılık,
• Sigortacılık,
• Kıyı bankacılığı,
• Finansal kiralama ve diğer konular

 

Ülkemizde 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu yürürlüğe girdikten sonra ilk olarak; Mersin ve Antalya serbest bölgelerini kurma çalışmaları başlatılmış; bu serbest bölgeler 1987 yılında faaliyete başlamıştır. Türkiye'de halen 18 adet serbest bölge faaliyetine devam etmektedir. Serbest bölgelerin kurulacağı yerleri ve sınırlarını Cumhurbaşkanı belirler. Serbest bölgelerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca, yerli veya yabancı gerçek veya tüzel kişilerce kurulmasına, işletilmesine Cumhurbaşkanı izin verir. Serbest bölgelerde, Yüksek Planlama Kurulu tarafından uygun görülen her türlü sınai, ticari ve hizmetle ilgili faaliyetler yapılabilir. Yerli veya yabancı gerçek veya tüzel kişiler Ekonomi Bakanlığı'ndan ruhsat almak kaydıyla serbest bölgede faaliyette bulunabilirler. Ülkemizdeki serbest bölgeler ve kuruluş tarihleri aşağıdaki gibidir:
-Mersin Serbest Bölgesi - 1985
-Antalya Serbest Bölgesi – 1985
-Ege Serbest Bölgesi - 1987
-İstanbul Atatürk Havalimanı Serbest Bölgesi - 1990
-Trabzon Serbest Bölgesi - 1990
-İstanbul Trakya Serbest Bölgesi - 1990
-Adana Yumurtalık Serbest Bölgesi - 1992
-İstanbul Endüstri ve Ticaret Serbest Bölgesi - 1992
-Samsun Serbest Bölgesi - 1995
-Avrupa Serbest Bölgesi - 1996
-Rize Serbest Bölgesi - 1997
-Kayseri Serbest Bölgesi - 1997
-İzmir Serbest Bölgesi - 1997
-Gaziantep Serbest Bölgesi - 1998
-TÜBİTAK-MAM Serbest Bölgesi - 1999
-Denizli Serbest Bölgesi - 2000
-Bursa Serbest Bölgesi - 2000
-Kocaeli Serbest Bölgesi - 2000

 

Eşyanın serbest bölgede kalabileceği süre sınırsızdır. Serbest bölgelerin sınırları ile giriş ve çıkış noktaları, aynı zamanda serbest bölgeye giren, burada kalan veya çıkan eşya gümrük idarelerinin gözetimine tabidir. Serbest bölgelerde depolama, işçilik, işleme veya alım ve satım faaliyetlerinde bulunan kişiler tarafından, gümrük idarelerince kabul edilen forma uygun olarak envanter kayıtları tutulur. Türkiye'den serbest bölgelere sevkedilen mallar ve serbest bölgelerden Türkiye'ye sevkedilen mallar dış ticaret rejimine tabi tutulur. Serbest bölgeler ile diğer ülkeler ve serbest bölgeler arasında dış ticaret rejimi uygulanmaz. Eşyanın serbest dolaşıma girişi sırasında uygulanması öngörülen ticaret politikası önlemleri, eşya serbest bölgeye konulduğunda veya eşyanın geçici bir süre için serbest bölgede kalması sırasında uygulanmaz. Diğer taraftan, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine girişinde ticaret politikası önlemleri uygulanması gerekiyorsa, bu tür önlemler, serbest dolaşımda olmayan eşyanın serbest bölgeye konulması sırasında uygulanır.
Serbest bölgelerde faaliyette bulunabilmek için öncelikle faaliyet ruhsatı alınması gerekmektedir. Faaliyet Ruhsatları, Bakanlığımızca (Serbest Bölgeler, Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğü) verilmektedir. Serbest bölgeler ile ilgili daha detaylı bilginin Bakanlığımızdan temin edilmesi mümkündür.

SERBEST BÖLGELERİMİZİN SUNDUĞU AVANTAJLAR

1. Üretici Kullanıcılar için Vergi Avantajlarından Yararlanma İmkânı

? Üretim konulu Faaliyet Ruhsatı kapsamında faaliyet gösteren serbest bölge kullanıcılarının imal ettikleri ürünlerin satışından elde ettikleri kazançları,

Avrupa Birliği üyeliğinin gerçekleşeceği yılın vergileme dönemi sonuna kadar Gelir veya Kurumlar Vergisinden istisnadır.

? Serbest bölgelerde üretilen ürünlerin FOB bedelinin en az % 85'ini yurtdışına ihraç eden kullanıcıların istihdam ettikleri personele ödedikleri

ücretler gelir vergisinden müstesnadır. Bu oran Bakanlar Kurulu tarafından yüzde 50"ye kadar indirilebilir.

? Üretim faaliyetinde bulunan serbest bölge kullanıcılarının, serbest bölgelerde gerçekleştirilen faaliyetlerle ilgili olarak yapılan işlemleri ve

düzenlenen kağıtları damga vergisi ve harçlardan müstesnadır. Üretim faaliyeti dışındaki konularda 06/02/2004 tarihinden önce Ruhsat

almış olan kullanıcıların Gelir veya Kurumlar Vergisi muafiyeti, Faaliyet Ruhsatı süresi sonuna kadar devam edecektir. 06/02/2004 tarihinden itibaren diğer

konularda düzenlenen Faaliyet Ruhsatları kapsamında vergi muafiyeti bulunmamaktadır.

? Hazır işyeri kiralayan kiracı-kullanıcı firmalar için 15 yıl,

? Hazır işyeri kiralayan üretici-kiracı-kullanıcı firmalar için 20 yıl,

? Kendi işyerini inşa eden yatırımcı-kullanıcı firmalar için 30 yıl,

? Kendi işyerini inşa eden üretici-yatırımcı-kullanıcı firmalar için 45 yıl,

süreli faaliyet ruhsatı düzenlenmektedir.

Diğer taraftan, yatırımcı kullanıcılara Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan arazi, arsa ve binalar kiralanabilir veya bunlar üzerinde 49 yıla kadar irtifak hakkı

tesis edilebilir.

3. Kâr Transferi İmkânı

Serbest bölge faaliyetlerinden elde edilen kazanç ve gelirler, hiç bir izne tabi olmaksızın yurt dışına veya Türkiye'ye serbestçe transfer edilebilmektedir.

Serbest bölgeler ile Türkiye'nin diğer yerleri arasında yapılan ticarette dış ticaret rejimi hükümleri uygulanır. Başka bir deyişle, Türkiye'den serbest bölgeye

satılan mallar ihracat rejimine, serbest bölgeden Türkiye'ye satılan mallar ise ithalat rejimine tabi olup, serbest bölge kullanıcıları Türkiye'den ihraç fiyatına

(KDV'siz) mal ve hizmet satın alabilirler. Diğer taraftan, serbest bölge ile diğer ülkeler ve diğer serbest bölgeler arasında dış ticaret rejimi hükümleri

Ayrıca, bölgelerde sarf malzemelerinin en kısa sürede teminini sağlayabilmek amacıyla bedeli 5000 ABD Doları veya karşılığı Yeni Türk Lirasını

geçmeyen Türkiye mahreçli mallar, isteğe bağlı olarak ihracat işlemine tabi Serbest bölgeye getirilen Türkiye veya AB menşeli ya da buralarda serbest

dolaşımda bulunan malların, serbest dolaşımda bulunma statüsü değişmediğinden, Türkiye'ye veya AB üyesi ülkelere girişinde gümrük vergisi

ödenmez. Ayrıca üçüncü ülke menşeli malların serbest bölgeye girişinde ve bu malların Türkiye veya AB üyesi ülkeler dışındaki üçüncü ülkelere gönderilmesi

halinde de gümrük vergisi ödenmez. Ancak serbest bölgeden Türkiye'ye veya AB üyesi ülkelere gönderilen serbest dolaşım durumunda olmayan üçüncü ülke

menşeli mallar için Ortak Gümrük Tarifesi'nde belirtilen oran üzerinden gümrük vergisi ödenir.

Belgelerinin Temini İmkânı

Serbest bölgeler, “Türkiye-AB Gümrük Birliği”nin parçası sayıldığından, bölgelerden Türkiye veya AB menşeli ürünler ile Türkiye'de serbest dolaşım

durumunda bulunan ürünlerin A.TR Belgesi düzenlenerek AB'ye gönderilmesi mümkündür. Üçüncü ülke menşeli ürünler ise Ortak Gümrük Tarifesi'nde

belirtilen oran üzerinden Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğüne gümrük vergisi ödenerek serbest dolaşıma geçirildikten sonra A.TR Belgesi düzenlenerek AB'ye

gönderilebilir. Serbest bölgede sağlanan teşvik ve avantajlardan yerli ve yabancı bütün firmalar eşit olarak yararlanır. İşleticiler ve kullanıcılar, yatırım ve üretim

safhalarında Bakanlar Kurulu'nca belirlenecek vergi dışı teşviklerden de yararlandırılabilir. Mallar serbest bölgede süre sınırlaması olmaksızın kalabilir.

Faaliyet İmkânı

Gümrük ve kambiyo mükellefiyetlerine dair mevzuat hükümleri ile üretici işletmelerin talepleri hariç olmak üzere, fiyat, kalite ve standartlarla ilgili olarak

kamu kurum ve kuruluşlarına verilen yetkiler serbest bölgelerde uygulanmaz. Serbest bölgelerdeki faaliyetlerle ilgili her türlü ödeme dövizle yapılır.

Serbest bölgelerden Türkiye'ye yönelik mal satışına ve serbest bölge ile diğer ülkeler arasında yapılacak ticarete kısıtlama getirilmemiştir. Serbest

bölgelerden yurt içine mal satışına, tüketim malları ve riskli mallar dışında, herhangi bir kısıtlama getirilmemiştir. Başvuru ve faaliyet süresince her türlü bürokrasi en aza indirilmiştir. Serbest bölgeler özel sektör şirketlerince işletilmektedir. Serbest bölgelerimiz, AB ve Orta Doğu pazarlarının yakınında, Akdeniz, Ege ve Karadeniz'deki büyük limanlara, uluslararası havaalanlarına, karayolu ağlarına, kültür, turizm ve eğlence merkezlerine yakın yerlerde kurulmuştur. Serbest bölgelerin altyapısı gelişmiş ülkelerdeki benzerleri ile aynı standarttadır. Serbest bölgeler özellikle ihracata dönük üretim yapan firmalara, ara malı ve hammadde temininde, dünya fiyatları ve şartları ile kesintisiz tedarik imkânları sunmaktadır.

 
Serbest Bölgeler

 

https://abmevzuat.com/akademi/serbest-bolgeler/ 


Serbest Bölge Nedir?

Genel olarak Serbest Bölgeler bir ülkenin siyasi sınırları içinde yer almakla birlikte ithalat ve ihracat açısından Gümrük Bölgesi dışında olduğu kabul edilen, ülkede geçerli olan ticari, mali ve iktisadi alanlara yönelik hukuki ve idari düzenlemelerinin tamamen veya kısmen uygulanmadığı veya farklı uygulandığı, ekonomik açıdan teşvik edilen yerler olarak tanımlanabilir.

4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca “Serbest Bölgeler” Türkiye Gümrük Bölgesi'nin parçaları olmakla beraber; serbest dolaşımda olmayan eşyanın herhangi bir gümrük rejimine tabi tutulmaksızın ve serbest dolaşıma sokulmaksızın, gümrük mevzuatında öngörülen haller dışında kullanılmamak ya da tüketilmemek kaydıyla konulduğu, ithalat vergileri ile ticaret politikası önlemlerinin uygulanması bakımından, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında olduğu kabul edilen; serbest dolaşımdaki eşyanın, bir serbest bölgeye konulması nedeniyle normal olarak eşyanın ihracına bağlı olanaklardan yararlandığı yerler olarak tanımlanmıştır.

3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu uyarınca “Serbest Bölgeler”, Türkiye Gümrük Bölgesinin parçaları olmakla beraber; serbest dolaşımda olmayan eşyanın herhangi bir gümrük rejimine tabi tutulmaksızın ve serbest dolaşıma sokulmaksızın, gümrük mevzuatında öngörülen haller dışında kullanılmamak ya da tüketilmemek kaydıyla konulduğu, ithalat vergileri ile ticaret politikası önlemlerinin ve kambiyo mevzuatının uygulanması bakımından Türkiye Gümrük Bölgesi dışında olduğu kabul edilen ve serbest dolaşımdaki eşyanın bir serbest bölgeye konulması nedeniyle normal olarak eşyanın ihracına bağlı olanaklardan yararlandığı yerler olarak tanımlanmıştır.

Serbest Bölgelerin Kuruluş Amaçları Nelerdir?

3218 Sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'nun 1. maddesinde, bölgelerin kuruluş ve işletilme amaçları aşağıdaki gibi ifade edilmiştir:

– İhracata yönelik yatırım ve üretimi teşvik etmek
– Doğrudan yatırımları ve teknoloji girişini hızlandırmak
– İşletmeleri ihracata yönlendirmek
– Uluslararası ticareti geliştirmek

Serbest Bölgelerin Sağladığı Avantajlar Nelerdir?

1. Üretici Kullanıcılar için Vergi Avantajlarından Yararlanma İmkânı

2. Orta ve Uzun Vadede Geleceği Planlayabilme İmkânı

3. Kâr Transferi İmkânı

4. Ticaret Kolaylığı İmkânı ve Stratejik Avantaj

5. Gümrük Vergisi Prosedüründen Arındırılmış Ticari Faaliyet İmkânı

6. AB ve Gümrük Birliği Kriterlerinin Gerektirdiği Serbest Dolaşım Belgelerinin Temini İmkânı

7. Zaman Kısıtlaması Bulunmaması

8. Pazar İhtiyaçlarına ve Şartlarına Göre Serbestçe Belirlenecek Ticari Faaliyet İmkânı

9. Gerçekçi Bir Enflasyon Muhasebesi İmkânı

10. Yerli ve Yabancı Tüm Pazarlara Erişim İmkânı

11. Azaltılmış Bürokratik Prosedür ve Dinamik İşletme Yönetimi

12. Her Türlü Ticari ve Sınai Faaliyete Uygun ve Ucuz Altyapı İmkânı

13. Tedarik Zinciri İmkânlarından Yararlanma Kolaylığı

Türkiye'deki Serbest Bölgelerde 2012-2013 Yılı Toplam Ticaret Hacmi ve Bir Önceki Yıla Göre Gelişme Oranı Nedir?

2013 yılında Serbest Bölgelerdeki toplam ticaret hacmi, bir önceki yıla göre %0.8 oranında artarak 23,2 milyar dolar gerçekleşmiştir.

2012 Yılı Serbest Bölge Ticaret Hacmi

Yurtiçinden Bölgelere    2,971.-Milyon Dolar
Bölgelerden Yurtdışına   7,070.-Milyon Dolar
Yurtdışından Bölgelere  7,258.-Milyon Dolar
Bölgelerden Yurtiçine  5,754.-Milyon Dolar

     2012 Toplam  23,053.-Milyon Dolar

2013 Yılı Serbest Bölge Ticaret Hacmi

Yurtiçinden Bölgelere    2,887.-Milyon Dolar
Bölgelerden Yurtdışına   7,701.-Milyon Dolar
Yurtdışından Bölgelere  7,490.-Milyon Dolar
Bölgelerden Yurtiçine  5,162.-Milyon Dolar

      2013 Toplam  23,240.-Milyon Dolar

Kaynak: Serbest Bölgeler, Yurt Dışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğü

** 2013 yılının Ocak-Aralık döneminde 2012 yılının aynı dönemine göre, EFTA Ülkelerine ihracat %35,8 oranında azalmıştır. Seçilen özel bölgeler içerisinde yıllık bazda en hızlı artış %18,4 ile Türk Cumhuriyetleri'ne yönelik ihracatta görülmüştür. (Kaynak: TÜİK)

Serbest Bölgeler Türkiye Gümrük Bölgesi Dışında mıdır?

Serbest Bölgeler Kanunu'nun geçici 6. maddesi uyarınca serbest bölgeler, Avrupa Birliği'ne tam üyeliğin gerçekleşeceği tarihe kadar, gümrük rejimleri açısından Türkiye Gümrük Bölgesi dışı, menşe hükümlerinin uygulanması bakımından ise Türkiye Gümrük Bölgesi sayılır.

Serbest Bölgelerde Uygulanmayacak  Mevzuatlar Hangileridir?

– 3218 Sayılı Serbest Bölgeler Kanunu
– 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu
– 5393 sayılı Belediye Kanunu
– 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu
– 1567 Sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanun
– 2976 Sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Kanunu
– 933 Sayılı Kalkınma Planının Uygulanması Kanun
– 474 Sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Kanunu
– 4458 Sayılı Gümrük Kanunu ve Yönetmeliği

Gümrük Kanunu Madde 152 – 162
Gümrük Yönetmeliği Madde 419 434

Serbest Bölgeler ile Türkiye'nin Diğer Yerleri Arasında Yapılan Ticaret Dış Ticaret Rejimine Tabi midir?

Türkiye'den bölgeye sevk edilen mallar ile bölgeden Türkiye'ye sevk edilen mallar, dış ticaret rejimine tabi tutulur ve bu rejime göre ihraç/ithal edilmiş sayılır. Bir parti olarak toplam fatura bedeli 5.000.-ABD doları veya karşılığı Türk lirasını geçmemek üzere Bölge Müdürlüğü onayı ile bölgeye getirilen, Türkiye çıkışlı, doğrudan bir üretimin girdisi olmaksızın, serbest bölgelerde tüketilmek veya kullanılmak üzere gönderilen bazı mallar, isteğe bağlı olarak ihracat işlemine tabi tutulmayabilir.

Diğer Ülkeler ve Serbest Bölgeler Arasında Yapılan Ticaret, Dış Ticaret Rejimine Tabi midir?

Serbest bölgeler ile diğer ülkeler ve serbest bölgeler arasında dış ticaret rejimi uygulanmaz.

Serbest Bölgelerde Hangi Faaliyetlerde Bulunabilir?

Serbest bölgelerde; Yüksek Planlama Kurulunca uygun görülecek her türlü sınai, ticari ve hizmetle ilgili faaliyetler yapılabilir.

Yerli veya yabancı gerçek veya tüzel kişiler, Dış Ticaret Müsteşarlığı'ndan ruhsat almak kaydıyla serbest bölgelerde faaliyette bulunabilirler.

Faaliyet Ruhsatı Almak İçin Nasıl Başvurulur?

Bölgede faaliyette bulunmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler “Faaliyet Ruhsatı” almak için “Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu” Bölge Müdürlüğüne tevdi ederler.

Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formunun doldurulup doğrudan elden teslim edilmesi veya taahhütlü olarak posta yoluyla gönderilmesi ve faaliyet ruhsatı müracaat ücretinin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki Serbest Bölgeler Özel Hesabına yatırılmasıyla müracaat yapılmış olur.

Faaliyet Ruhsatı Müracaatlarının Değerlendirilmesinde Dikkate Alınan Kriterler Nelerdir?

– Faaliyet ruhsatı müracaatlarının değerlendirilmesinde dikkate alınan ana hususlara aşağıda yer verilmiştir.

– Faaliyetin üretim faaliyeti niteliğinde ve çoğunlukla yurtdışına satışa yönelik olması esastır.

– Alım-satım faaliyetlerinde de yurtdışına satış esas olup, hammadde, ara malı ve yatırım malları öncelikli olmak üzere yurtiçine satışa da belli oranlarda izin verilebilir.

– Müracaat konusu faaliyetin insan sağlığı ve çevre açısından zarar verici mahiyette olmaması; Genel Müdürlükçe belirlenecek hassas ürünleri kapsamaması ve yurtiçi piyasada yıkıcı ve haksız rekabete ortam sağlayıcı vasıfta olmaması nitelikleri aranır.

– Faaliyetin; belli kapasitede istihdam yaratacak nitelikte olması, doğrudan yabancı yatırım niteliğinde olması, yeni ve/veya yüksek teknoloji içermesi, uluslararası ticareti destekleyecek bir hizmet mahiyetinde olması ve serbest bölgedeki sektörel ihtisaslaşma ve kümelenmeyle uyumlu olması hususları göz önünde bulundurulur.

– Bölgenin fiziki ve altyapı imkânlarının, yapılması planlanan faaliyet için uygun olması şartı aranır.

– Başvuru sahibi firma ile ortaklarının veya yeni kurulacak firma ortaklarının geçmiş performanslarının, müracaat formunda yer alan taahhüt niteliğindeki yatırım, üretim, ticaret ve sermaye büyüklüklerini doğrulayacak mahiyette olması gerekmektedir.

– Bunlar dışında Türkiye ve dünyadaki genel ekonomik durum, iç ve dış piyasalardaki arz ve talep dengesindeki değişmeler ile rekabet gücünün korunması hususları göz önüne alınarak gerektiğinde ilave kriterler aranabilir.

Faaliyet Ruhsatının Geçerlilik Süresi Ne Kadardır?

Yatırımcı kullanıcıların faaliyet ruhsatı süresi; üretim faaliyetleri için 45 yıl, diğer faaliyet konuları için ise 30 yıldır. Kiracı kullanıcıların faaliyet ruhsatı süresi ise üretim faaliyetleri için 20 yıl, diğer faaliyet konuları için 15 yıldır.

Ruhsat Süresinin Bitiminde Faaliyetine Devam Etmek İsteyen Kullanıcılar Ne Yapmalıdır?

Faaliyet ruhsatı süresi bitmek üzere olan ve ara vermeksizin faaliyetine devam etmek isteyen kullanıcılar, faaliyet ruhsatı süresi dolmadan önce, Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği'nde belirtilen esaslar çerçevesinde müracaatta bulunurlar. Müracaatın uygun bulunması halinde, faaliyet ruhsatının sona erdiği tarihten itibaren başlamak üzere aynı numarayla yeni bir faaliyet ruhsatı düzenlenir.

Faaliyetlerinin Geçici Olarak Durdurulması ve Faaliyet Ruhsatının İptaline İlişkin Esaslar Nelerdir?

Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği'nin 14. maddesinde yer alan esaslara uyulmaması durumunda kullanıcıların faaliyetlerinin geçici olarak durdurulması veya faaliyet ruhsatlarının iptali mümkündür.

Serbest Bölgelere Mal Giriş Çıkışları Nasıl Düzenlenmektedir? 

Uygulama Yönetmeliği'nin 33. Maddesine istinaden, bölgelere mal giriş ve çıkışı, Serbest Bölgelere Mal Giriş Çıkışı konulu Genelge kapsamında yürütülür.

Serbest Bölge İşlem Formu Nedir ve Nasıl Kullanılır?

Serbest Bölge İşlem Formu, serbest bölgede faaliyette bulunan kullanıcıların yurtdışına, yurtiçine veya serbest bölge içerisindeki kullanıcılara yaptıkları her türlü alım satım işlemi ile ilgili olarak düzenledikleri bir belgedir. Bölge içi mal satışlarında Serbest Bölge İşlem Formu, hem alıcı hem de satıcı tarafından düzenlenmektedir. İç piyasada satışı ihracat sayılan ve vergi, resim ve harç istisnası ile ithalatta gümrük muafiyetinden yararlandırılan satış ve teslimleri ifade eder.

Serbest bölgeye eşya girişi veya çıkışı sırasında kullanıcı veya yetkili temsilcisi, işletici veya BKİ (Bölge Kurucu ve İşletmeciden) temin edeceği Serbest Bölge İşlem Formunu doldurduktan sonra eşyaya ait fatura aslı veya daha sonra aslı ibraz edilmek kaydıyla fatura sureti ve varsa diğer belgeleri de ekleyerek Bölge Müdürlüğüne müracaat eder. Serbest bölge adresli olmayan fatura işleme konulmaz.

Örnek : Serbest Bölge İşlem Formu

Ön Statü Belgesi Nedir ve Nasıl Kullanılır?

Ön Statü Belgesi, serbest bölgelere yurtdışından getirilen veya yurtiçinden ihracat rejimine tabi tutularak konulan eşyanın serbest dolaşım statüsünü göstermek bakımından düzenlenen bir belgedir. Eşyanın serbest dolaşımda bulunması halinde söz konusu belgeye eşyanın serbest dolaşımda olduğu belirtilir. Serbest dolaşımda olmayan bir eşyanın da bu durumu Ön Statü Belgesinde belirtilir. Serbest bölgede bulunan eşyanın daha sonraki işlemlerinde bu eşyaya ilişkin Ön Statü belgesinin bulunmaması halinde bu eşya serbest dolaşımda olmayan eşya olarak kabul edilir. Ancak, serbest dolaşımda olan eşyanın ihracına bağlı bir ticaret politikası önlemi veya gümrük vergisi bulunması halinde, bu eşya bu kez serbest dolaşımda bulunan eşya olarak kabul edilir.

Serbest bölge işlem formu ile  serbest bölgeye giriş yapan Serbest Dolaşımda bulunan veya üçüncü ülke menşeli eşya için, bölgeye giriş aşamasında ön statü Belgesi düzenlenir.

Örnek : Ön Statü Belgesi

Serbest Bölgelerde İmalatçı Kullanıcılar İle 06.02.2004 Tarihinden Önce Faaliyet Ruhsatı Alan Kullanıcılar Tarafından Gerçekleştirilen Mal Hareketlerine İlişkin Özel Hesap Ücreti Uygulaması Genel Olarak Nasıldır?

Yurtdışından bölgeye getirilen malların CIF değeri üzerinden binde 1, bölgeden Türkiye'ye çıkarılan malların FOB değerleri üzerinden binde 9 oranında Özel Hesap Ücreti alınır.

Kapalı alan inşaatının tamamlanması, ek yatırım yapılması, üretim konusunda faaliyet ruhsatı sahibi kullanıcıların üretimde kullanacakları yatırım mallarının girişi, makine ve teçhizatın yenilenmesine ilişkin mal girişleri veya kapasite artırımına yönelik yeni makine, teçhizat ve ofis makineleri girişi yatırım ve tesis safhasında yapılan mal girişi olarak kabul edilir. Yatırım ve tesis safhasında kullanılmak üzere veya tevsi ve kapasite artırmak amacıyla yurtdışından veya bölge içinden satın alınan bu mallardan Özel Hesap Ücreti alınmaz.

Serbest Bölgelerde 06.02.2004 Tarihinden Sonra Faaliyet Ruhsatı Alan İmalatçı Kullanıcıların Dışındaki Kullanıcılar Tarafından Gerçekleştirilen Mal Hareketlerine İlişkin Özel Hesap Ücreti Uygulaması Nasıldır?

Bu kullanıcılar tarafından, yurtdışından bölgeye getirilen ve/veya bölgeden Türkiye'ye çıkarılan mallardan Özel Hesap Ücreti alınmaz. Bu kullanıcılar tarafından, yatırım ve tesis safhasında veya tevsi ve kapasite artırmak amacıyla getirilenler de dahil olmak üzere yurtdışından getirilerek bölge içinde satılan malların CIF değeri üzerinden binde 1 oranında Özel Hesap Ücreti alınır.

06.02.2004 tarihinden önce ruhsat almış olup da bu tarihten sonra faaliyet ruhsatı süresini uzatan imalatçı kullanıcılar dışındaki kullanıcılar tarafından gerçekleştirilen mal hareketlerinde de aynı uygulama geçerlidir.

Hem Üretim Hem de 06.02.2004 Tarihinden Sonra Alım Satım Ruhsatı Alan Kullanıcılar Tarafından Gerçekleştirilen Mal Hareketlerine İlişkin Özel Hesap Ücreti Uygulaması Nasıldır?

Üretim ruhsatı kapsamında Türkiye'den veya yurtdışından getirdiği mallardan ürettiği ürünlerini kendi bünyesinde bulunan alım satım ruhsatı kapsamına devretmesi ve alım satım ruhsatı kapsamında yurt içine satması halinde, yurtiçine satılan malların FOB değerleri üzerinden binde 9 oranında Özel Hesap Ücreti alınır.

Alım satım ruhsatı kapsamında binde 1 oranında ücret ödemeden yurtdışından getirdiği malı, kendi bünyesinde bulunan üretim ruhsatı kapsamına devretmesi halinde, bu malların CIF değeri üzerinden binde 1 oranında Özel Hesap Ücreti alınır.

Serbest Bölgelerde Fason İmalat, Bakım Onarım ve İleri Derecede İşçilik Faaliyetlerine İlişkin Özel Hesap Ücreti Uygulaması Genel Olarak Nasıldır?

Kullanıcının kendisine ait olan mallar için bölge dışında fason imalat veya ileri derecede işçilik işlemleri yaptırması halinde bu işlemlerden katma değer üzerinden binde 1 oranında Özel Hesap Ücreti alınır.

Kullanıcının kendisine ait olmayan, fason imalat, bakım-onarım faaliyetleri ve ileri derecede işçilik işlemleri amacıyla bölgeye geçici olarak getirdiği malların bölgeye giriş ve çıkışında Özel Hesap Ücreti alınmaz. Söz konusu malların bölgede işçilik gördükten sonra bölgeden nihai çıkışında bölgede yaratılan katma değer üzerinden binde 1 oranında Özel Hesap Ücreti alınır.

Kullanıcı firmalar arasında gerçekleşen ticaret kapsamında, fason imalat, bakım-onarım faaliyetleri ve ileri derecede işçilik işlemleri neticesinde bölgede yaratılan katma değer üzerinden binde 1 oranında Özel Hesap Ücreti alınır.

Serbest Bölgelerde Ödemeler Hangi Para Birimi İle Yapılır?

Serbest bölgelerdeki faaliyetlerle ilgili her türlü ödemeler dövizle yapılır. Bakanlar Kurulu ödemelerin Türk lirası olarak yapılmasına da karar verebilir. Ancak, bölgede yatırım sırasındaki mal ve hizmet bedelleri ile işçi ücretleri ve kiralar Türk lirası üzerinden ödenebilir. Bölge Müdürlüğü ile bu bölgelerdeki diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara bütün ödemeler Türk lirası ile yapılır.

Türkiye'nin Taraf Olduğu Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmalarından Faydalanabilir mi?

Serbest bölgelerde faaliyette bulunan tam mükellefler, Türkiye'nin taraf olduğu Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması hükümlerinden faydalanabilmektedir.

Bu kapsamda bölgede faaliyet gösteren tam mükellefler, dar mükellef kişi ve kurumlara yaptıkları stopaja tabi ödemelerle ilgili olarak anlaşmalar kapsamında kesinti yapmama veya düşük oranlı kesinti yapma hakkına sahiptirler.

Üretilen Ürünlerin Toplam FOB Bedeli Nasıl Tespit Edilir?

Gelir vergisi istisnasından faydalanabilmesi için öncelikle üretilen ürünlerin toplam FOB (Free on Board) bedelinin tespit edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda “Toplam FOB Bedeli”, üretilen ürünlerin birim FOB bedeli ile toplam üretilen ürün miktarının çarpılması sonucunda bulunacaktır. “Üretilen Ürünlerin Birim FOB Bedeli” ise üretilen mallardan satışı yapılanların satış tutarı toplamının satılan ürün miktarına  bölünmesi suretiyle hesaplanacaktır.

Toplam FOB Bedelin Tespitinde Hangi Kur Esas Alınır?

Yurtdışına ihraç edilen ürünlerin toplam FOB bedelinin tespitinde, satışa ilişkin belgenin yasal defterlere kaydedildiği tarihteki T.C. Merkez Bankası'nca ilan edilen döviz alış kurları esas alınacaktır.

Üretilen Ürünlerin Aynı Yıl İçerisinde Satılmaması Durumunda FOB Bedeli Nasıl Hesaplanır?

Üretilen ürünlerin aynı yıl içinde satılamaması durumunda “Ortalama FOB Bedeli” bulunacak ve buna göre toplam FOB bedeli tespit edilecektir. Ortalama FOB Bedeli, birden fazla yıla ait birim FOB bedellerinin ortalamasıdır.

Yurtdışına Satışa İlişkin %85 Şartının Hesaplanmasında Dikkate Alınacak Hususlar Nelerdir?

Yurtdışı satışa ilişkin % 85 şartının gerçekleştirilmesinde serbest bölgelere veya Türkiye'ye satılan mal bedelleri dikkate alınmayacaktır. Serbest bölgede üretilen ürünler ile satın alınan malların ihracının birlikte yapılması halinde, sadece bölge içinde üretilen ürünlerin toplam FOB bedelinin en az % 85'nin yurt dışına ihraç edilmesi kaydıyla istisnadan yararlanılacaktır.

Serbest Bölgede Faaliyet Gösteren Bir İhracatçıya İhraç Kaydıyla Yapılan Mal Teslimleri, % 85 Oranının Tespitinde Dikkate Alınır mı?

Serbest bölgede üretim faaliyetinde bulunan üretici firmaların ürünlerini, aynı veya başka bir serbest bölgede faaliyette bulunan ihracatçılara, yurtdışına satılması kaydıyla teslim etmeleri de yurtdışına satış olarak değerlendirilecektir. Söz konusu malların, ihracatçıya teslim tarihini takip eden aybaşından itibaren üç ay içinde ihraç edilmesi zorunludur. Bu sürede ihraç edilmemesi halinde, bu mallara ilişkin yurtdışı satış gerçekleşmemiş olarak değerlendirilecektir.

İşlenmek üzere yurtdışından getirilen veya fason imalat kapsamında yurtiçinden getirilen malların yurtdışına teslimi, % 85 oranının tespitinde dikkate alınır mı?

Yurtiçinden serbest bölgeye fason imalat kapsamında getirilen veya işlenmek üzere yurt dışından bölgeye getirilen maddelerin, bölge içinde çeşitli işlemlere tabi tutulduktan sonra ülke içine geri gönderilenlerinin veya bu ürünlerden yurtdışına ihraç edilenlerinin ürün bedelleri, % 85 ihracat tutarının hesaplanmasında dikkate alınmayacaktır. Bölgedeki işletmelerin fason imalat yanında ayrıca bölge içinde üretim ve ihracat yapmaları durumunda ise Kanun'da belirtilen şartları taşıyıp taşımadıklarının tespitinde fason imalat dışında üretim yapılan ve ihraç edilen ürün bedelleri dikkate alınacaktır.

Paketleme ve Ambalajlama Amacıyla Bölgeye Getirilen Malların Yurtdışına Teslimi, %5 Oranının Tespitinde Dikkate Alınır mı?

Serbest bölge dışında üretilerek bölgeye getirilen ve bölgede sadece paketleme ve ambalajlama gibi bir takım işlemlere tabi tutulan ürünlerin daha sonra serbest bölgeden yurtdışına ihraç edilmesinde, ürün esas olarak bölge içinde üretilmediğinden, söz konusu ürünle ilgili olarak istisna hükümleri uygulanmayacaktır.

Serbest Bölgelerde Üretilen Ürünlerin Bir Kısmının veya Tamamının Sonraki Yıllarda Satılması Durumunda İstisnadan Nasıl Faydalanılır?

Bu durumda, üretimin yapıldığı ve istisnanın uygulandığı yılda stokta kalan ürünlerin, sonraki yıllarda toplam FOB bedeli bazında takibi gerekecektir. İhraç edilen ürünlerin toplam FOB bedelinin üretilen ürünlerin toplam FOB bedeline oranı, % 85 ve üzerinde gerçekleşmesi halinde istisnadan yararlanılacak, aksi durumda istisnadan yararlanılamayacaktır.

Serbest Bölgede Faaliyet Gösteren Firmalar Vergi Usul Kanunu Hükümlerine Tabi midir?

Serbest bölgede faaliyet gösteren firmalar da Vergi Usul Kanunu hükümlerine tabidirler.

Bu mükelleflerin de Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde defter tutmaları ve belge kayıt düzenine ilişkin hükümlere uymaları zorunludur.

Türkiye'den Serbest Bölgelere Yapılan Mal Teslimlerinin KDV Karşısındaki Durumu nedir?

Türkiye'den serbest bölgeye satılan mallar ihracat rejimine tabi olup, KDV Kanunu uyarınca KDV'den istisnadır.

Serbest Bölge Hükümlerinin Uygulandığı Malların KDV Karşısındaki Durumu Nedir?

Serbest bölge hükümlerinin uygulandığı malların teslimi katma değer vergisinden istisnadır.

Serbest Bölgelerde Faaliyet Gösteren Firmalara Türkiye'de Yerleşik Firmalarca Verilen Hizmetlerin Katma Değer Vergisi Karşısındaki Durumu Nedir?

Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17/4-(ı) maddesine göre serbest bölgelerde verilen hizmetler katma değer vergisinden müstesnadır.

İdare, şu ana kadar mukteza bazında konu ile ilgili görüş vermiş olup, muktezalardaki ortak asgari şartlar; istisnanın uygulanabilmesi için hizmetin serbest bölgede faaliyet gösterenlere fiilen serbest bölgede verilmiş olması ve hizmetten serbest bölgede faydalanılması gerektiği yönündedir.

Mevcut durumda Maliye Bakanlığınca hazırlanan 60 Numaralı Katma Değer Vergisi Sirküleri taslağında konu ile ilgili düzenleme yapılmış olup, serbest bölgede, Türkiye'de ya da yurt dışında yerleşik firmaların serbest bölge içinde bilfiil verdikleri hizmetlerin KDV den müstesna olduğu belirtilmiştir.

Yapılan düzenlemede, Türkiye'de veya yurt dışında yerleşik firmaların bilfiil serbest bölge içinde sundukları temizlik, makine bakım, onarım ve montaj vb. hizmetler ile bir serbest bölgeden diğer bir serbest bölgeye verilen hizmetlerin KDV den istisna olduğu hüküm altına alınmıştır.

Söz konusu Sirküler taslağında; serbest bölgede faaliyet gösteren kurumlara Türkiye'de yerleşik firmalarca verilen gümrük müşavirliği hizmetleri hakkında da açıklama yapılmış olup, serbest bölgeden yurtdışına giden mallar için serbest bölgede verilen gümrük müşavirliği hizmetlerinin KDV den istisna olduğu; serbest bölgeden Türkiye'ye, Türkiye'den serbest bölgeye veya serbest bölgeden diğer serbest bölgelere gönderilen mallara ilişkin verilen gümrük müşavirliği hizmetlerinin ise KDV ye tabi olduğu belirtilmiştir.

ÖTV'ye Tabi Malların Yurtiçinden Serbest Bölgelere Tesliminde ÖTV İstisnası Uygulanabilir mi?

ÖTV Kanunu'nun 5. maddesinin 1 numaralı fıkrasında, Kanun'a ekli listelerdeki malların ihracat teslimlerinde ÖTV istisnası uygulanabilmesi için,

– Teslimin yurtdışındaki müşteriye yapılması,
– Teslim konusu malın Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkmış olması, şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hüküm gereğince, yurtiçinden serbest bölgelere yapılan teslimlerde ihracat istisnası uygulanmayacaktır.

Serbest Bölgelere Yapılan İhraç Kayıtlı Teslimlerde ÖTV Tecil Terkin Müessesesi Uygulanabilir mi?

Serbest bölgeye yapılan teslimler ÖTV Kanunu uyarınca ihracat olarak değerlendirilmediğinden, ihracatçılar tarafından serbest bölgeye teslim edilecek malların ÖTV mükelleflerinden satın alınması durumunda, ÖTV Kanunu'nun 8/2. maddesi kapsamında tecil terkin uygulaması yapılamayacaktır.

Öte yandan serbest bölgede faaliyet gösteren ihracatçıya ihraç kayıtlı teslim edilen malların serbest bölgeden yurtdışı edilmesi durumunda, Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 8. maddesinin 2 numaralı fıkrasına göre tecil terkin uygulaması kapsamında işlem yapılabilmesi mümkündür.

Serbest Bölge Hükümlerinin Uygulandığı Malların ÖTV Karşısındaki Durumu Nedir?

Serbest bölge hükümlerinin uygulandığı mallar ÖTV'den istisnadır. Genel olarak bu malları, yurtdışından serbest bölgeye getirilen mallar ve serbest bölge içerisinde veya bir serbest bölgeden diğer bir serbest bölgeye teslim edilen mallar olarak değerlendirebilmek mümkündür.

Serbest Bölgelerden Yurtiçi Firmalara Mal Teslimlerinde ÖTV Uygulaması Var mıdır?

Serbest bölgeler ile Türkiye'nin diğer yerleri arasında yapılan ticaret, dış ticaret rejimine tabidir. Başka bir deyişle, serbest bölgeden Türkiye'ye satılan mallar genel anlamda ithalat rejimi kapsamında olup, ÖTV'ye tabidir.

Serbest Bölgelerde Teşvik Mevzuatı Uygulanır mı?

3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'nun 6. maddesinin son fıkrası uyarınca, işleticiler ve kullanıcılar yatırım ve üretim safhalarında Bakanlar Kurulunca belirlenecek vergi dışı teşviklerden yararlandırılabilmektedir.

Prensip olarak teşvik mevzuatının serbest bölgelerde uygulanamayacağına dair herhangi bir düzenleme bulunmamakla birlikte, pratikte ilgili mevzuat kapsamında sağlanan destek unsurlarının birçoğundan halihazırda serbest bölgelerde yararlanılıyor olması sebebiyle; serbest bölgede faaliyet gösteren kurumların, yatırımlarını genellikle teşvik belgesine bağlamadıkları görülmektedir.

Öte yandan serbest bölgede faaliyet gösteren birçok kurum, özellikle Ar-Ge faaliyetlerine tanınan bazı destek unsurlarından faydalanmaktadır.

Serbest Bölgelerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulanabilir mi?

Serbest bölgelerde faaliyette bulunan mükelleflerin, Avrupa Birliği'ne tam üyeliğin gerçekleştiği tarihi içeren yılın vergilendirme döneminin sonuna kadar, bu bölgelerde gerçekleştirdikleri faaliyetler ile ilgili olmak kaydıyla yaptığı işlemler harçtan, bu işlemlere ilişkin düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden müstesnadır.

Söz konusu damga vergisi ve harç istisnasının uygulanmasında, faaliyet ruhsatının türü ile faaliyet ruhsatının alındığı tarihin bir etkisi bulunmamaktadır.

 

Serbest Bölgede İhraç ve İthal Olunan Mallar ve Transit Mal Taşımacılığı

 

Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği

 

ÜÇÜNCÜ KISIM

Bölgedeki Mallar, Kira Ve Hizmet Sözleşmeleri Ve Tarifeler BİRİNCİ BÖLÜM

İhraç ve İthal Olunan Mallar ve Transit Mal Taşımacılığı İhraç Edilen Mallar

Madde 30- (Değişik:RG-22/4/2010-27560)

Türkiye'den Bölgeye sevkedilen mallar, dışticaret rejimine tabi tutulur ve bu rejime göre ihraç edilmiş sayılır. Bölge ile diğer ülkeler ve Serbest Bölgeler arasında dışticaret rejimi uygulanmaz. Bölgeden yurtdışına mal gönderilmesi ve hizmet verilmesi serbesttir.

Bölgeden yurtdışına ve Türkiye'ye daha ileri derecede işlem görmek üzere mal gönderilebilir.

Bir parti olarak toplam fatura bedeli 5.000 ABD Doları veya karşılığı Türk Lirasını geçmemek üzere Bölge Müdürlüğü veya Bölge Müdürlüğü onayı ile İşletici, B.K.İ. ya da Kullanıcı tarafından Bölgeye getirilen Türkiye çıkışlı mallar, isteğe bağlı olarak ihracat işlemine tabi tutulmayabilir.

Serbest Bölgeler, Avrupa Birliği'ne tam üyeliğin gerçekleşeceği tarihe kadar, gümrük rejimleri açısından Türkiye Gümrük Bölgesi dışında, menşe hükümlerinin uygulanması bakımından ise Türkiye Gümrük Bölgesi sayılır.

Bölgelerden çıkartılan mallara ilişkin menşe ve statü belgeleri Gümrük Mevzuatı ile uluslararası anlaşma hükümleri çerçevesinde, üyelik şartı aranmaksızın mevzuatın öngördüğü mercilerce düzenlenir ve onaylanır. Bu belgeler Serbest Bölge Gümrük İdarelerince vize edilir.

İthal Edilen Mallar ve Transit/Aktarma Mal Taşımacılığı

Madde 31- Bölgeden, Türkiye'ye sevkedilen mallar dışticaret rejimine tabi tutulur ve bu rejime göre ithal edilmiş sayılır. Bölge ile diğer ülkeler ve Serbest Bölgeler arasında dışticaret rejimi uygulanmaz.

Transit/Aktarma taşımaya tabi malların Bölgeye giriş ve çıkışı Bölge Müdürlüğünün izniyle

yapılır.

Yabancı bir memleketten başka bir yabancı memlekete veya Türkiye'den yabancı bir

memlekete gitmek ya da yabancı bir memleketten Türkiye'ye gelmek üzere Bölgeden geçen/geçirilen eşya, Bölgede "Transit" halinde sayılır. Transit olarak geçen/geçirilen eşyanın, Serbest Bölgede aktarma edilmesi, karaya çıkarılması veya bir süre kalması transit halini değiştirmez.

Yabancı bir ülkeden deniz, hava, demiryolu ve karayoluyla Serbest Bölge limanına getirilen eşyanın, deniz yoluyla yabancı bir limana veya diğer bir Serbest Bölge limanına sevki "Aktarma" sayılır.

İKİNCİ BÖLÜM

Bölgeye Mal Giriş ve Çıkışı

Bölgeye Getirilmesi Yasak Olan veya Özel Düzenek/Yapı Gerektiren Mallar

Madde 32 (Değişik birinci fıkra:RG-22/4/2010-27560) Ateşli silahlar ve bunların mühimmatının, radyoaktif maddelerin, tehlikeli ve zehirli atıklar ile (Değişik ibare:RG-25/4/2020- 31109) Bakanlıkça belirlenen diğer malların Bölgelere getirilmesi yasaktır.

Parlayıcı, patlayıcı, yanıcı, yanmayı artırıcı veya birarada bulunduğu mallar için tehlikeli olan maddeler özel düzenek veya yapıların bulunması şartıyla bölgelere getirilebilir.

Uyuşturucu maddeler, psikotrop maddeler ve bunlarla ilgili kimyasal maddeler ile bunların müstahzarlarının serbest bölgelere giriş ve çıkışı Sağlık Bakanlığının uyguladığı ulusal ve uluslararası mevzuat hükümlerine tabidir.

Malların Bölgeye Girişi ve Çıkışı

 

Madde 33- Malların Bölgeye girişi ve çıkışı ile ilgili usül ve esaslar Genel Müdürlükçe çıkarılacak genelge/tebliğlerle düzenlenir.

Bölge ile Diğer Varış Yerleri Arası Mal Akımı

Madde 34- Serbest Bölge adresli olduğu halde herhangi bir nedenle Bölgeye dahil olmayan bir yere boşaltılan mallar veya Bölgeye ait olmayan bir varış yerine adres edilmiş, fakat Bölgeye dahil bir yere boşaltılan mallar, adres edildikleri varış yerlerine Gümrük İdaresinin gözetim ve denetimi altında en seri şekilde gönderilir. Ancak Bölge adres verilerek gönderilen mallar en kısa zamanda Serbest Bölgeye intikal ettirilir. Ancak, serbest bölge adresli malların Bölgeye gelip, yer olmaması nedeniyle Gümrük antreposuna veya bir başka yere depolanması halinde, geçici kabulle yurtiçine satıldığında veya sair şekilde yurtiçine sokulduğunda ya da yurtdışına gönderildiğinde bu mallar serbest bölge hükümlerine tabi olur. Bölge depolarının yeterli olmasıyla bu uygulamaya son verilir.

Bölge içerisindeki eşyanın yükleme, boşaltma, nakletme, ve sair işlemleri için gerekli ekipman, araç ve gereçlerin geçici olarak Bölgeye sokulmasına, Bölge Müdürlüğünün yazılı talebi doğrultusunda, Gümrük Muhafaza Müdürlüğünce tutulan "Giriş-Çıkış Defteri"ne kaydı suretiyle Gümrük İdaresince izin verilir.

Serbest Bölge adresli veya çıkışlı olup, deniz yoluyla gelen veya giden eşyanın, Bölgenin denize rıhtımı olmaması veya limanı olmasına rağmen yakın bir limandan getirilmesi veya götürülmesi durumunda Bölge ile olan bağlantısı, Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğünce tescilli ve Bölge Müdürlüğünce tanzim ve tescilli "Serbest Bölge İşlem Formu"na istinaden ve "Transit Beyannamesi" düzenlenmesine gerek kalmadan, Gümrük İdaresince görevlendirilecek memurun refakatinde gemiden doğrudan Bölgeye alınmasıyla veya Bölgeden gemiye götürülmesiyle sağlanır. Geminin bulunduğu yer ile Bölge arasındaki koridor, Serbest Bölge olarak addedilir. Bir Serbest Bölgenin fiziki olarak ayrılmış olan kısımları arasındaki mal sevkiyatı gümrük gözetiminde yapılır.

Havaalanları içi veya sınırındaki serbest bölgelere havayoluyla gelen-giden tehlikeli maddelerin özel kaplar içerisinde getirilerek apronda bekletilmeksizin hazır bulundurulacak araçlar ile Serbest Bölge hava aracına aktarılması için B.K.İ. veya İşletici, Havaalanı ve Gümrük İdareleri ile gerekli koordinasyonu sağlar.

Malların Satılması veya Devri

Madde 35- Kullanıcılar, Bölgeden yurtdışına veya Türkiye'ye toptan satış yaparlar. Kullanıcılar ve Bölgede depo kiralayan firmalar, Bölge Müdürlüğüne yazılı olarak bildirmek kaydıyla, aynı Bölgedeki diğer Kullanıcılara toptan satış yapabilir veya mallarını toptan devredebilirler.

(Mülga ikinci fıkra:RG-20/07/1995-22349) Bölgedeki Mallardan Sorumluluk

Madde 36- Bölgede faaliyette bulunan Kullanıcılar, mallarındaki kayıp ya da sayı, çeşit ve ağırlık bakımından meydana gelen noksanlık ile mal kalitesindeki değişikliklerden dolayı Bölge Müdürlüğüne karşı sorumludurlar. Kullanıcılar, malların tabiatından ileri gelen bir kayıp ve noksanlığın varlığını veya mücbir sebepten dolayı bu farklılığın doğduğunu kanıtlamaları halinde bu sorumluluk ortadan kalkar.

Bölgedeki mallarda; normal işlemler, tabii aşınma, fire veya benzeri nedenler dışında, bir eksikliğin veya sebebi açıklanamayan bir fazlalığın tesbit edilmesi halinde, ilgili Kullanıcı, İşletici veya B.K.İ. bu durumu Bölge Müdürlüğüne yazılı olarak bildirir ve gerekli yükümlülükleri yerine getirir.

İmha Edilmesi Gerekli Olan Mallar ve Atıklar Madde 37- (Değişik:RG-29/06/2003-25153)

Kullanım süresinin dolması, eskime, bozulma, çürüme vb. nedenlerle bölge dışına çıkarılması gerektiği veya diğer kullanıcıların mallarına zarar verici olduğu ya da sağlık kurallarıyla bağdaşmadığı Bölge Müdürlüğü'nce tespit edilen malların bölgede veya bölge dışında imhasına Bölge Müdürlüğü başkanlığında, Gümrük ve Gümrük Muhafaza Müdürlükleri, Çevre Bakanlığı ile İşletici veya B.K.İ. yetkilileri ve gerektiğinde Bölge Müdürlüğünce tayin edilecek ve mallar üzerinde ihtisası olan bir eksperin de bulunduğu komisyon tarafından karar verilir.

Komisyon tarafından imhasına karar verilen bu malların imhası Bölge Müdürlüğünce kullanıcıdan yazılı olarak talep edilir. Bu talebin, tebliğ edildiği tarihten itibaren 24 saat içinde yerine getirilmeye başlanılması esastır.

Malların imha işlemine kullanıcı tarafından başlanılmaması halinde, imha işlemi İşletici veya B.K.İ. tarafından yürütülür. Yapılan tüm masraflar için kullanıcıya rüc'u edilir, yapılan masrafların kullanıcı tarafından ödenmemesi halinde Yönetmeliğin 14/a maddesine göre kullanıcının ticari işlemleri durdurulur.

Bölge içerisinde imha yeri bulunmaması durumunda bu mallar imha edilmek üzere İşletici veya B.K.İ.nce, veya kullanıcı tarafından Gümrük İdaresi görevlilerinin gözetimi altında ayniyat kontrolü yapılmak suretiyle bölge dışındaki temizlik hizmetiyle ilgili kamu görevlilerine veya bu işi yapan özel kişilere imha edilmek üzere teslim edilir. İmha edilen mallar kullanıcının envanter kayıtlarından silinir. Bölgedeki faaliyetler sonucu ortaya çıkan atıkların bölge dışına çıkarılmasına, Bölge

Müdürlüğü'nün başkanlığında Gümrük ve Gümrük Muhafaza Müdürlükleri, Çevre Bakanlığı, İşletici veya B.K.İ. temsilcilerinden oluşturulan bir komisyon tarafından karar verilir. Bölgeden çıkarılmaları uygun görülen atıklar (kap, ambalaj maddeleri, hurdalar, çöpler, evsel nitelikli atıklar v.b.) İşletici veya B.K.İ. yetkililerince, Gümrük İdaresi görevlilerinin gözetimi altında bölge dışındaki temizlik hizmetleriyle görevli kamu görevlilerine veya bu işi yapan özel kişilere teslim edilir. Şayet bu yetkililerce, atıkların bölgeden uzaklaştırılması için bir ücret talep edilirse, bu ücretler ilgili kullanıcılar tarafından ödenir. Söz konusu maddelerin imhasının gerekli olması halinde yukarıdaki fıkralarda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde imha işlemi gerçekleştirilir.

(Ek fıkra:RG-22/4/2010-27560) Limanı olan ve/veya tersane işletmeciliği bulunan bölgelerde gemilerden atıkların alınması ve bertaraf edilmesi Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümleri gereğince yapılır.

(Değişik son fıkra:RG-22/4/2010-27560) Tehlikeli atıklar ise tehlikeli atıkların kontrolüne ilişkin mevzuat hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulur.

Terk Edilmiş ve Dağınık Mallar

Madde 38- Bölgede, hiç bir Kullanıcıya ait olmayan parsellere bırakılmış veya terk edilmiş mallar, Bölge Müdürlüğünün gözetim ve denetimi altında İşletici veya B.K.İ. tarafından toplatılarak, bu konuda tutulacak kayıt defterine işlenir ve Yönetmeliğin 52'nci maddesine göre tasfiye edilir.

Yükleme, boşaltma, taşıma ve sair işlemler esnasında ambalajlarından dağılmış, dökülmüş ve tekrar ambalajlanmasından sonra arta kalan sahibi belli dağınık mallar, İşletici veya B.K.İ. tarafından, toplama, süpürme ve tekrar ambalajlama masrafları Kullanıcı tarafından ödendiği takdirde, sahiplerine teslim edilir. Aksi halde terk edilmiş mal işlemine tabi tutulur.

Hasarlı Mallar

Madde 39- Gerek Bölgeye sokulurken veya Bölgeden çıkartılırken ve gerekse Bölge içinde işleme tabi tutulurken, hasarlı ambalajda bulunduğu veya kurcalanmış olduğu tesbit edilen şüpheli mallar için Bölge Müdürlüğünce, İşletici veya B.K.İ.'nin yükleme boşaltma işlerini yapan kişi veya kuruluş yetkilileri ile gemi kaptanı, acenta ve nakliyecinin veya temsilcilerinin bulunduğu üç kişilik bir komisyon oluşturularak, mallar sınıflandırılır, sayılır veya tartılır ve tekrar ambalajlanır. Bu komisyona, malların nakliye sigortasını yapan sigortacı veya temsilcisi de katılabilir. Durum, bir tutanakla tesbit edilerek, Bölge Müdürlüğüne bildirilir. Tutanakta, mallarda tesbit edilen fazlalık veya eksiklikler belirlenir. Eksiklik veya fazlalık durumunda, duruma göre gemi kaptanı, acenta, nakliyeci veya kullanıcı, Yönetmeliğin 36'ncı maddesi hükümleri gereğince sorumlu tutulur. Sahipsiz mallar, terk edilmiş mallar olarak addedilir ve 38'nci madde hükmüne göre işleme tabi tutulurlar.

 

Mal Giriş-Çıkışlarına İlişkin 2017/5, 2011/1, 2005/5, 2000/1 ve 1998/5 Sayılı Genelgeler

 

MAL GİRİŞ-ÇIKIŞLARI

 

No                                                                                        : 1998/5

Yayım Tarihi                                                                  : 09/07/1998

Yürürlüğe Girdiği Tarih                                          : 09/07/1998

Not                                       : 2017/5,2011/1, 2005/5 ve 2000/1 Sayılı Genelgeler ile yapılan değişiklikler işlenmiş olup, 1998/5 Sayılı Genelge aşağıdaki haliyle geçerlidir.

 

 

GENELGE 1998/5

 

MADDE 1- (1) Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği'nin 33 üncü maddesine istinaden, serbest bölgelere mal giriş ve çıkışı ile bölge içi mal satışları aşağıdaki esaslara göre yapılır:

 

BİRİNCİ BÖLÜM

 

Malların Girişi

 

MADDE 2- (1) Serbest bölgeye malı gelecek kullanıcı veya yetkili temsilcisi, işletici veya B.K.İ.'den temin edeceği Serbest Bölge İşlem Formu'nu doldurduktan sonra mala ait fatura aslı veya daha sonra aslı ibraz edilmek kaydıyla fatura sureti ve varsa diğer belgeleri de ekleyerek en az 6 saat öncesinden Bölge Müdürlüğüne müracaat eder. Bölge Müdürlüğü, yurtdışından serbest bölgeye giriş yapan mallara yönelik olarak yurtdışında düzenlenmiş faturaları ıslak imza ve kaşe aramaksızın Gümrük Yönetmeliği'nin 115'nci maddesinde yer alan unsurları taşıması ve Gümrük idarelerince kabul edilebilir olması halinde işleme alır. Serbest bölge adresli olmayan fatura işleme konulmaz.

 

  1. Bölge Müdürlüğünce belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucu, talebin uygun görülmesi ve Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği'nin 41'inci maddesine göre Fon'a ödenmesi gereken ücretin bankaya yatırıldığını gösterir dekontun ibrazını müteakip, Serbest Bölge İşlem Formu onaylanarak işlemin yapılmasına izin verilir.

 

  1. Onaylanan Formun ilk nüshası kaydın kapatılması sırasında karşılaştırılmak üzere Bölge Müdürlüğünce alınır ve diğer nüshalar ilgiliye iade edilir.

 

  1. Kullanıcı veya temsilcisi onaylı Serbest Bölge İşlem Formu'nun kalan nüshalarına manifesto veya irsaliye ile ordinoyu da ekleyerek ihtiyaç duyulan hizmetlerin yapılması için işletici veya B.K.İ.'ye müracaat eder.

 

  1. İşletici veya B.K.İ. talep edilen hizmetin tarifede belirtilen ücretini tahsil eder, bu tahsilata ilişkin kaydı Serbest Bölge İşlem Formu'nun ilgili bölümüne işledikten sonra, kendi nüshasını alır ve diğer nüshaları ilgiliye verir.

 

  1. Kullanıcı veya yetkili temsilcisi Serbest Bölge İşlem Formu'nun kalan nüshalarını malların serbest bölgeye girişini teminen gümrük idaresine ibraz eder.

 

  1. Gümrük idaresi tarafından gerekli işlemler yapıldıktan sonra malların bölgeye girişi tamamlanır ve malların sorumluluğu kullanıcıya geçer.

 

  1. Malların bölgeye giriş işlemi tamamlandıktan sonra, kayıtların kapatılmasını teminen kullanıcı veya temsilcisi tarafından gümrük idaresince tescili yapılmış Serbest Bölge İşlem Formu'nun kalan nüshası Bölge Müdürlüğüne verilir. Bölge rıhtımına getirilen mallar için düzenlenen Serbest Bölge İşlem Formu kullanıcı veya yetkili temsilcisi tarafından bilgi amacıyla gümrük idaresine gönderilir.

 

  1. Malların deniz yoluyla bölgeye girişinde geminin bölge molüne yanaştırılması için gemi acentası veya donatanı tarafından geminin teknik bilgilerinin yer aldığı bir dilekçe ile Bölge Müdürlüğüne müracaat edilir. Bölge Müdürlüğünce verilen izne istinaden işletici veya B.K.İ. yetkilisi ilgili liman işletme müdürlüğüyle irtibata geçerek geminin yanaşmasını sağlar. Bölge limanına gemi yanaştırılırken mutlaka pilotaj ve römorkaj işlemi uygulanır. Boşaltma süresince işletici veya B.K.İ. görevlisi gerekli koordinasyonu ve emniyeti sağlayarak, gelen malda varsa eksik veya fazlalığı kullanıcının da imzası olan bir tutanak ile Bölge Müdürlüğüne bildirmek zorundadır. İşletici veya B.K.İ. tarafından mallar kullanıcının işyerine teslim edildikten sonra sorumluluk kullanıcıya geçer.
 
  1. Boşaltma işlemi tamamlanan geminin bölgeden ayrılması için Bölge Müdürlüğünün yazılı izni alındıktan sonra, işletici veya B.K.İ. ilgili liman işletme müdürlüğü ile irtibata geçer.

 

  1. (Değişik, 2000/1 sayılı Genelge) Mallar, bölgeye girişini müteakip kullanıcılar tarafından Envanter Defterine (EK:2)'e işlenir ve bu kayıtlar Bölge Müdürlükleri ile Bölge Gümrük Müdürlüklerinin incelemesine hazır bulundurulur.

 

  1. Serbest Bölge İşlem Formu'nun 6'ncı nüshasını işlemin sonuçlandığı tarihi takip eden 5 işgünü içerisinde Bölge Müdürlüğüne vermeyen kullanıcıların diğer talepleri işleme konulmaz.

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

 

Malların Çıkışı

 

MADDE 3- (1) Malların serbest bölgeden çıkarılması için kullanıcı veya temsilcisi Serbest Bölge İşlem Formu'nu doldurduktan sonra sırasıyla; Bölge Müdürlüğüne, işletici veya B.K.İ.'ye ve gümrük idaresine önceki bölümde açıklandığı şekilde müracaat eder.

 

  1. Kullanıcı veya temsilcisi bölgeden çıkartılacak mallar için Fon'a ödenmesi gereken ücreti bankaya, yaptıracağı hizmetlerin ücretini de işletici veya B.K.İ.'ye öder ve Gümrük Mevzuatı gereğince gerekli belgeleri de Serbest Bölge İşlem Formu'na ekleyerek Gümrük İdaresine başvurur.

 

  1. Serbest bölgeden Türkiye'ye yapılan satışlarda, malların, gümrük mevzuatında belirtilen süreler içerisinde (Serbest Bölge Müdürlüğünce tespit edilen mücbir sebep halleri hariç) serbest bölgeden çıkarılması gerekmektedir. Bu süreler içerisinde malların tamamının bölgeden çıkarılmaması halinde, Gümrük Müdürlüğünce bölgeden çıkartılan kısımlar üzerinden beyanname kapatılarak, durum Serbest Bölge Müdürlüğüne bildirilir, kalan malların bölgeden çıkartılması için yeni Serbest bölge İşlem Formu ve fatura ile Serbest Bölge Müdürlüğüne başvurulur.

 

  1. Malların bölgeden çıkış işlemi tamamlandıktan sonra kayıtların kapatılmasını teminen, kullanıcı veya temsilcisi tarafından gümrük idaresince tescili yapılmış Serbest Bölge İşlem Formu'nun kalan nüshası Bölge Müdürlüğüne verilir. Bölge rıhtımından gönderilen mallar için düzenlenen Serbest Bölge İşlem Formu kullanıcı veya yetkili temsilcisi tarafından bilgi amacıyla Gümrük İdaresine gönderilir.

 

  1. Malların deniz yoluyla bölgeden çıkartılmasında geminin bölge molüne yanaştırılması için gemi acentesi veya donatanı tarafından geminin teknik bilgilerinin yer aldığı bir dilekçe ile Bölge Müdürlüğüne müracaat edilir. Bölge Müdürlüğünce verilen izne istinaden işletici veya B.K.İ. yetkilisi ilgili liman işletme müdürlüğüyle irtibata geçerek geminin yanaşmasını sağlar. Bölge limanına gemi yanaştırılırken mutlaka pilotaj ve römorkaj işlemi uygulanır. Yükleme süresince işletici veya B.K.İ. görevlisi gerekli koordinasyonu ve emniyeti sağlayarak giden malda varsa eksik veya fazlalığı kullanıcının da imzası olan bir tutanak ile Bölge Müdürlüğüne bildirmek zorundadır.

 

  1. Bölge rıhtımından çıkışı yapılacak malların yüklendiği geminin ayrılış işlemleri, Bölge Müdürlüğünün yazılı izni alındıktan sonra işletici veya B.K.İ.'nin koordinasyonu ve bilgisi dâhilinde geminin acentesi tarafından yapılır. Bu yolla bölgeden çıkarılan mallar için düzenlenen Serbest Bölge İşlem Formu kullanıcı veya yetkili temsilcisi tarafından bilgi amacıyla Gümrük İdaresine gönderilir.

 

  1. (Değişik, 2000/1 sayılı Genelge) Mallar, bölgeden çıkışını müteakip kullanıcılar tarafından Envanter Defterine (EK-2) ve üretim veya montaj-demontaj konusunda faaliyet gösteren kullanıcılar tarafından “Üretim Takip Formu”na da (EK-1) işlenir ve bu kayıtlar Bölge Müdürlükleri ile Bölge Gümrük Müdürlüklerinin incelemesine hazır bulundurulur.

 

  1. Serbest Bölge İşlem Formu'nun 6'ncı nüshasını işlemin sonuçlandığı tarihi takip eden 5 işgünü içerisinde Bölge Müdürlüğüne vermeyen kullanıcıların diğer talepleri işleme konulmaz.

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

 

Yatırım ve Tesis Safhasında Malların Girişi ve Bu Malların Daha Sonra Çıkarılması

 

MADDE 4- (1) Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar'ın 13'üncü maddesi uyarınca, Türkiye'de yerleşik kişilerin serbest bölgede yapacakları yatırımlar için 5 milyon ABD Doları veya

 

eşiti dövize kadar ayni sermayeyi gümrük mevzuatı hükümleri çerçevesinde ihraç etmeleri mümkün bulunmaktadır. Gümrük Müsteşarlığı'nın 18.10.1994 tarih ve 1994/31 sayılı Genelgesi uyarınca, yatırım ve tesis safhasında kullanılan malzemelerin (taş, kum, çakıl, çimento, demir, tuğla, demirbaş, makine, teçhizat, vb.) ayni sermaye olarak serbest bölgelere ihracında, söz konusu malzemeler 30 günlük periyotlar halinde gümrük beyannamesine bağlanabilmektedir.

 

  1. Bu nedenle, yatırım ve tesis safhasında kullanılan malzemelerin (taş, kum, çakıl, çimento, demir, tuğla, demirbaş, makine, teçhizat, vb.) Türkiye'den bölgeye getirilmesinde KDV muafiyeti ve diğer teşviklerden yararlanılabilmesi için ihracat işlemine tabi tutulması gerekir. Bu durumda satıcı tarafından gümrük beyannamesi ve kullanıcı tarafından Serbest Bölge İşlem Formu düzenlemesi zorunludur. Söz konusu malzemeler inşaat tamamlanıncaya kadar birer ay geçerli olan Serbest Bölge İşlem Formları ile getirilebilir.

 

  1. Bu kapsamda getirilen ayni sermaye ile ilgili olarak; Türkiye'de yerleşik kişilerin ana sözleşmeyi veya ortaklık sözleşmesini ya da serbest bölge şubesine tahsis edilen sermaye yapısını gösterir belgeyi Bölge Müdürlüğüne ve Gümrük İdaresine ibraz etmeleri halinde söz konusu malların Gümrük İdaresine verilen taahhütname ile Türkiye'den bölgeye getirilmesine izin verilir. Yurt dışında yerleşik kişilerin yatırım ve tesis safhasında kullanılan malzemeleri ayni sermaye olarak serbest bölgeye getirmek istemesi veya aynı bölgedeki diğer kullanıcılardan almaları halinde ise; söz konusu belgeleri yalnızca Serbest Bölge Müdürlüğüne ibraz etmeleri yeterlidir.

 

  1. Yatırım safhasında kullanılan ve geçici olarak bölgeye getirilen ve yatırım safhası sonunda tekrar bölge dışına çıkarılacak inşaat malzemeleri, iş makineleri ve inşaat ile ilgili araç ve gereçlerin bölgeye girişinde ve çıkışında, Gümrük İdaresinde işlemleri tamamlandıktan sonra Bölge Müdürlüğüne sadece Serbest Bölge İşlem Formu'nun ibrazı yeterlidir.

 

  1. Kullanıcının inşa ettirdiği üst yapıyı yapan müteahhitler veya bunların taşeronları kullanıcının verdiği vekaletnameye istinaden iskan ruhsatı düzenlenene kadar kullanıcı adına işlemleri yürütebilir.

 

  1. Yatırım ve tesis safhası sona erdikten sonra, yatırım malları da dâhil serbest bölgeye getirilen mallar için varsa Fon'un ödenmesi zorunludur.

 

  1. Yatırım ve tesis safhasında Fon'dan muaf olarak bölgeye getirilen malların bilahare bölge dışına çıkartılmak veya bölge içinde başka bir kullanıcıya satılmak istenmesi durumunda, söz konusu mallar bölgeye getirilirken bölge dışındaki satıcısı tarafından düzenlenen faturaları ve kullanıcı tarafından düzenlenen satış faturası ile Bölge Müdürlüğüne başvurulur. Yapılan inceleme sonucu uygun görülen müracaatlar için varsa bölgeye girişinde ödenmesi gereken Fon ile çıkışında ödenmesi gereken Fon'un tahsilinden sonra talep edilen işlemin yapılmasına izin verilir.

 

  1. Malların giriş veya çıkış işlemleri tamamlandıktan sonra Serbest Bölge İşlem Formu'nun 6'ncı nüshasını 5 işgünü içerisinde Bölge Müdürlüğüne vermeyen kullanıcılar diğer talepleri işlemekonulmaz.

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

 

Malların Fiilî Giriş-Çıkışı Yapılmadan Alım-Satımı (Transit Ticaret) (Değişik, 2011/1 sayılı Genelge)

 

MADDE 5- (1) Serbest bölgelerde, fiilî mal girişi ve çıkışı yapılmaksızın alım-satım (transit ticaret) işlemleri aşağıdaki usûl ve esaslar dâhilinde gerçekleştirilir:

 

  1. Serbest bölgelerde transit ticaret; malların, bölgeye fiilî giriş-çıkışı yapılmaksızın, alış ve satış bedelleri arasında lehte fark esas olmak kaydıyla, serbest bölge kullanıcıları tarafından, bir ülkeden (Türkiye ve serbest bölgeler hariç) başka bir ülkeye (Türkiye ve serbest bölgeler hariç) satışını ifade eder.

 

  1. Serbest bölgelerde transit ticaret işlemleri;

 

1-) Transit alış ve satış işlemlerine ilişkin Serbest Bölge İşlem Formlarının,

2-) Alış ve satışa ilişkin faturaların ve varsa alım ve satıma ilişkin sözleşmenin,

3-) Malın CIF alış bedeli üzerinden binde 1 oranında özel hesap ücreti yatırıldığına ilişkin makbuzun,

4-) Satış bedelinin tahsil edildiğini gösterir belgenin (döviz alım belgesi veya satış bedelinin ilgilinin hesabına yatırıldığına dair banka yazısı) veya bahse konu belgelerin, bedelin tahsilini müteakip üç gün içerisinde Bölge Müdürlüğüne verileceğine ilişkin taahhütnamenin,

 

Bölge Müdürlüğüne ibrazı ile gerçekleştirilir.

 

  1. Alış ve satışa ilişkin anılan belgelerin Bölge Müdürlüğüne aynı anda ibrazı edilmesi ve işlemlerin Bölge Müdürlüğünce onaylanmasını müteakiben transit ticaret işlemi tamamlanır.

Transit ticarette Serbest Bölge İşlem Formlarının gümrük idaresine ibrazı gerekmemektedir.

 
BEŞİNCİ BÖLÜM

Bölge İçi Mal Satışları

 

MADDE 6- (1) Bir kullanıcının veya bölge depolarından yararlanan gerçek veya tüzel kişilerin aynı bölgede faaliyet gösteren diğer bir kullanıcıya mal satması durumunda, hem alıcı ham satıcı kullanıcı tarafından düzenlenecek Serbest Bölge İşlem Formları ve fatura ile Bölge Müdürlüğüne başvurulur.

 

  1. Bölge içi mal satışlarında (üçüncü bölüm hükümleri saklı kalmak üzere) Fon'a ücret ödenmez.

 

  1. Sevkiyatın tamamlanmasını müteakip malların sorumluluğu alıcı kullanıcıya geçer ve kayıtlarının kapatılmasını teminen her iki kullanıcı tarafından Serbest Bölge İşlem Formlarının kalan nüshaları Bölge Müdürlüğüne verilir.

 

  1. (Değişik, 2000/1 sayılı Genelge) Mallar, bölge içi satışlarını müteakip kullanıcılar tarafından Envanter Defterine (EK-2) ve üretim veya montaj- demontaj konusunda faaliyet gösteren kullanıcılar tarafından “Üretim Takip Formu”na (EK-1) da işlenir ve bu kayıtlar Bölge Müdürlükleri ile Bölge Gümrük Müdürlüklerinin incelemesine hazır bulundurulur.

 

  1. Serbest Bölge İşlem Formlarının son nüshalarını işlemin sonuçlandığı tarihi takip eden 5 işgünü içerisinde Bölge Müdürlüğüne getirmeyen kullanıcıların diğer işlemleri işleme konulmaz.

 

Yürürlükten Kaldırılan Genelgeler

 

MADDE 7- (1) 93/9, 95/3 ve 95/8 sayılı Genelgeler yürürlükten kaldırılmıştır.

 

Yürürlük

 

MADDE 8- (1) Bu Genelge yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

 

EKLER :

 

  1. Üretim Takip Formu (1 sayfa)
  2. (Değişik, 2000/1 Sayılı Genelge) Envanter Defteri (1 sayfa)

 

 

ÜRETİM TAKİP FORMUNUN DOLDURULMASI İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR

 

Bu form yalnız üretim ve montaj-demontaj konusunda faaliyet gösteren firmaların Bölgeden Yurtdışına veya Türkiye'ye çıkarmak için hazırlayacakları "Bölge İşlem Formu" eki olarak dolduracaklardır.

Bu formda numaralandırılmış olan sütunların açıklaması aşağıdaki şekildedir:

 

  1. Üretilen Malın GTİP'i: Bir hammaddeden üretimi yapılan mal ile montajı yapılmış veya demontaj sonucu üretilen malın GTİP kitapçığında yer alan 12 haneli sayısal karşılığı.

 

  1. Üretimde Kullanılan Hammadde GTİP'i: Üretimde kullanılan hammadde ile montaj için gerekli mal veya demontajı yapılacak malın GTİP kitapçığında yer alan 12 haneli sayısal karşılığı.

 

  1. Malın Cinsi: Üretilen, üretilen mala karşılık üretimde kullanılan, montaj edilen, montaja karşılık kullanılan veya demontaj edilen, demontaja karşılık üretilen malın ismi.

 

  1. Menşei: Bölge içerisinde üretimi, montajı veya demontajı yapılan malın menşei ve her hammadde menşei.

 

  1. Üretilen Mal: Bu sütun firmanın ürettiği ve çıkışı yapılacak her mal için ayrı ayrı doldurulacaktır.

 

  1. Miktarı: Üretilen malın GTİP kitapçığında yer alan birime esas miktarı olmalıdır.

 

  1. Birimi: Üretilen malın GTİP kitapçığında yer alan birimine uygun olmalıdır.

 

  1. Üretim Birim Maliyeti: Firmanın bir birim malı üretirken yaptığı işletme harcamasını, diğer giderlerini ve yine üretilen birim mal başına düşen işçiliği ile kar payının toplamıdır.

 

  1. Üretimde Kullanılan Hammadde: Bu sütun firmanın bir malın üretiminde kullandığı her hammadde için ayrı ayrı doldurulacaktır.
    1. Miktarı: Bir malın üretiminde kullanılan hammaddenin ne kadarının mamul maddeye dönüştüğünü gösteren, GTİP kitapçığında yer alan birime esas miktarıdır.

 

  1. Fire: Bir malın üretimde kullanılacak hammaddeden, üretim sırasında oluşan kayıptır.

 

  1. Toplam Miktar: Bir malın üretiminde kullanılan hammadde toplamıdır. Miktar ve firenin toplamından oluşur.

 

  1. Birimi: Üretilen malın GTİP kitapçığında yer alan birimidir.

 

  1. Hammadde Birim Fiyatı: Bir malın üretimine karşılık gelen hammaddenin birim fiyatı.

 

  1. Toplam Tutarı: Üretilen mallar için (5 nolu sütun), mal miktarı (5.1 nolu sütun) ile üretim        birim maliyetinin çarpımıdır. (Fason üretimde fatura bedeline eşit olacaktır.)

 

Üretimde kullanılan hammaddeler için ise (6 nolu sütun), hammaddenin toplam miktarı (6.3 nolu sütun) ile hammadde birim fiyatının (6.5 nolu sütun) çarpıma eşittir.

 

Bu sütunun doldurulmasında dikkat edilecek husus; firma ilk önce ürettiği her mal için ayrı ayrı sırasıyla 1,3,4 ve 5 (5.1, 5.2, 5.3) nolu sütunları dolduracak 2 ve 6 nolu sütunları boş bırakıp toplam tutarını hesaplayacaktır.

 

Daha sonra üretimde kullanılan her hammadde için ise yine tek tek 2,3,4 ve 6 (6.1, 6.2, 6.3, 6.4, 6.5) nolu sütunları dolduracak 2 ve 6 nolu sütunları boş bırakıp toplam tutarını hesaplanacaktır.

 

  1. Genel Toplam: Üretilen malın işçilik, işletme gideri, kar payı ve diğer giderleri ile hammadde maliyeti toplamından oluşur ve üretilen malın toplam bedelini gösterir.

 

İletişim Bilgisi              : Serbest Bölgeler, Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğü E-posta : sbgm@ekonomi.gov.tr

 

 

 

EK: 1

 

 

ÜRETİM TAKİP FORMU

 

 

 

Faaliyet Ruhsat No               :                                                                                                                                                        Tarih          :

Firma Adı                                :                                                                                                                                                        Fatura No  :

 

 

(1) Üretilen Malın GTİP'i

 

 

(2) Üretimde Kullanılan

Hammadde GTİP'i

 

 

 

(3)

Malın Cinsi

 

 

 

(4)

Menşei

(5)

ÜRETİLEN MAL

(6)                   ÜRETİMDE KULLANILAN HAMMADDE

 

 

(7) TOPLAM TUTARI

Üretilen Malın

Kullanılan Malın

 

(5.1)

Miktarı

 

(5.2)

Birimi

(5.3)

Üretim Birim Maliyeti

 

(6.1)

Miktarı

 

(6.2)

Firesi

 

(6.3)

Toplam Miktarı

 

(6.4)

Birimi

(6.5)

Hammadde Birim

Fiyatı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(8)               GENEL TOPLAM

 

EK: 2

 

 

ENVANTER DEFTERİ

Firma Adı:

 

 

Sıra No

 

 

İşlem Tarihi

Eşyanın

 

Kapların

 

 

Konteynerin Numarası

 

Eşyanın Gümrük

Statüsüne İlişkin Belgenin

 

Taşıma Belgesinin

 

Bölge İçi

Mutat Elleşleme İşlemlerine İlişkin Açıklama

 

Eşya Ekonomik

Etkili Gümrük Rejimlerinden Birine Tabi İse

Buna İlişkin Açıklama

 

Ticari Tanımı

 

Menşe

 

Bulunduğu Yer

Bölgeye

Giren

Çıkan

Miktarı

Kap Adedi

Miktarı

Kap Adedi

Cinsi

Numarası

Adı

Tarihi

Numarası

Adı

Tarihi

Numarası

Alış

Satış

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Linkler

 

Serbest Bölgeler Mevzuatı

 

https://ticaret.gov.tr/serbest-bolgeler/serbest-bolgeler-mevzuati

  •  
Serbest Bölgeler Kanunu

 

  •  
Serbest Bölgeler Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

 

  •  
Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği : https://ticaret.gov.tr/data/5b9b96d413b8761cc09f9c28/Serbest%20B%C3%B6lgeler%20Uygulama%20Y%C3%B6netmeli%C4%9Fi%202020.pdf 

 

  •  
Serbest Bölgelerde Türk Lirasıyla Yapılabilecek Ödemelere Dair Karar

 

  •  
Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü Genelgeleri

 https://ticaret.gov.tr/serbest-bolgeler/serbest-bolgeler-mevzuati/serbest-bolgeler-genel-mudurlugu-genelgeleri

Bölgede Çalışma Esaslarına İlişkin 1993/13 Sayılı Genelge

Giriş İzin Belgelerine İlişkin 1994/3 Sayılı Genelge

Kullanıcıların Açık Alan Stoklamalarına İlişkin 1994/6 Sayılı Genelge
Yeni Serbest Bölge İşlem Formu Uygulamasına İlişkin 1998/2 Sayılı Genelge
Faaliyet Ruhsat Müracaatlarının Değerlendirilmesi, Şube, Şube Adresli Firma vb İlişkin 2007/2, 2005/3 ve 1998/4 Sayılı Genelgeler
Mal Giriş-Çıkışlarına İlişkin 2017/5, 2011/1, 2005/5, 2000/1 ve 1998/5 Sayılı Genelgeler
Depolama Faaliyetlerine İlişkin 2010/2, 2001/4 ve 1999/1 Sayılı Genelgeler
Envanter Defterine İlişkin 2000/1 Sayılı Genelge

Serbest Bölgeye Getirilmesi Yasak Olan Radyoaktif Maddelere İlişkin 2001/1 Sayılı Genelge

Uyuşturucu ve Psikotrop Maddelere İlişkin 2001/2 Sayılı Genelge

Serbest Bölgeye Getirilmesi Yasak Olan Boyar Maddelere İlişkin 2001/5 Sayılı Genelge

Serbest Bölge Adresli Mallara İlişkin 2013-4 ve 2018-1 Sayılı Genelgeler ile Yapılan Değişikliklerin İşlenmiş Olduğu 2003-2 sayılı Genelge

Bazı Ürünlerin Bölge İçi Satışının Yasaklanmasına İlişkin 2006/1 Sayılı Genelge

Açık Alan Kira Sözleşmesinde ve Faaliyet Ruhsatında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Esaslara İlişkin 2006/3 Sayılı Genelge

Kimyasal Silahların Geliştirilmesi, Üretimi, Stoklanması ve Kullanımının Yasaklanmasına İlişkin 2008/1 Sayılı Genelge

Kontrole Tabii Mallara İlişkin 2008/2 Sayılı Genelge

Faaliyet Ruhsatı Müracaatlarında Dikkate Alınacak Kriterlere İlişkin 2009/1 Sayılı Genelge
Serbest Bölgelerde Faaliyet Ruhsat Süreleri ve Müracaat Ücretlerine İlişkin 2009-3 Sayılı Genelge
Serbest Bölge İşlemlerinin SBBUP Yoluyla Gerçekleştirmesine İlişkin 2013/2 Sayılı Genelge
Kıymetli Eşya Lojistiği ve Borsa Kasa Hizmetine İlişkin 2017-4 sayılı Genelge ile Yapılan Değişikliklerin İşlenmiş olduğu 2015-1 sayılı Genelge 
Serbest Bölge İşletici Ve Bölge Kurucu Ve İşletici Şirketlerince Özel Hesaba Yapılacak Ödemelerin Yeminli Mali Müşavir Denetimine Tabi Tutulmasına İlişkin 2015-2 Sayılı Genelge
Açık Stok Sahasının İşletilmesine İlişkin 2018/4 Sayılı Genelge

Serbest Bölgelerde Proje ve İnşaat Sürelerine İlişkin 2019/3 sayılı Genelge
Serbest Bölgelerde Üstyapıların Kullanıcılar Tarafından Sigortalatılmasına İlişkin 2019/6 Sayılı Genelge

Serbest Bölgelerdeki Üstyapı Ve Taşınmazların Kiralanması, Devri, Satışı ve Yıkımına İlişkin  2019/7 Sayılı Genelge İle Yapılan Değişikliklerin İşlenmiş Olduğu 2019/4 Sayılı Genelge

Yabancı Personel Çalışma İzinleri Usul ve Esasları

  •  
Serbest Bölge Müdürlüklerinin Kuruluş, Görev, Yetki ve Çalışma Esasları

 

  •  
Faaliyet Ruhsati Muracaat Formu
 

 

Ayrıntılı Bilgi İçin :

T.C. Ticaret Bakanlığı Serbest Bölgeler Yurt Dışı Yatırım ve Hizmetler

Genel Müdürlüğü 
 

Bakanlık Söğütözü Yerleşkesi 
Adres                  : Söğütözü Mahallesi 2176. Sokak No:63 06530 Çankaya/ANKARA
Telefon (Santral)  : 0 312 204 75 00