Bitkisel ve Hayvansal Gıdaların İthalat ve İhracatında Yapılan Kontroller ve Düzenlenen Sertifikalar Hakkında Bilgi Verebilir misiniz

Bitkisel ve Hayvansal Gıdaların İthalat ve İhracatında Yapılan Kontroller ve Düzenlenen Sertifikalar

 

İhracat - İthalat - Tarım ve Orman Bakanlığı

www.tarimorman.gov.tr › Konular › Veteriner-Hizmetleri

 

https://www.tarimorman.gov.tr/Konular/Veteriner-Hizmetleri/Ihracat-Ithalat 

Skip Navigation Links.

Collapse Veteriner Hizmetleri Veteriner Hizmetleri
  Hayvan Kayıt ve Kimliklendirme
  Hayvan Sağlığı
  Collapse İhracat - İthalat İhracat - İthalat
    İhracat
    İthalat
  Serbest Veterinerlik ve Veteri...
  Veteriner Halk Sağlığı
  Veteriner Sağlık Ürünleri

 

İHRACAT

https://www.tarimorman.gov.tr/Konular/Veteriner-Hizmetleri/Ihracat-Ithalat/Ihracat

 

Tarım Ürünlerinin Dış Ticaret Denetimleri

https://ticaret.gov.tr/urun-guvenligi/tarim-urunlerinin-dis-ticaret-denetimleri

Tarım ürünlerinin ticari kalite denetimleri, firma sınıflandırma işlemleri ile preseli pamukların tasnifi konusunda ayrıntılı bilgiye ulaşabilirsiniz.

İhracatta Ticari Kalite Denetimlerine Konu Ürün Grupları;

 

  Yaş Sebze ve Meyveler

  Kuru ve Kurutulmuş Ürünler

  Yemeklik Bitkisel Yağlar 

 

İhracatta ticari kalite standartları yönünden ilgili Tebliğ (2020/21) uyarınca denetime tabi tutulmaktadır.

 

77 ürün standardı kapsamında 148 ürün denetlenmektedir. 

 

İhracatta Ticari Kalite Denetimlerinin Amaçları;

 

Yüksek düzeyde kaliteli üretimin teşvik edilmesi,

İthalat (varış) noktasında sorun çıkmasının ya da malın reddedilmesinin önüne geçilmesi,

İhraç ürünlerimizin dünya pazarlarındaki imajının korunması,

İhraç ürünlerimizin kalitesinin ve rekabet gücünün artırılması.

 

İthalatta Ticari Kalite Denetimlerinin Amaçları;

 

İthal malları ile yerli ürünler arasında farklılık yaratmayacak şekilde düşük kaliteden kaynaklanan haksız rekabetin ve yanıltıcı uygulamaların önlenmesi,

Tüketicinin korunması,

Piyasaya arz edilen ürünlerin sürekli ve yüksek kalite olmasının sağlanması.


İlgili Mevzuat:

 

Bazı Tarım Ürünlerinin İhracatında ve İthalatında Ticari Kalite Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2020/21)

 

İhracat Denetimlerinde FİİLİ DENETİM BAŞVURUSU en yakın Ürün Denetmenleri Grup Başkanlığı'na yapılmalıdır.
 

İHRACAT

BİTKİSEL ÜRÜNLER:

Bitki Sağlık Sertifikası (Phytosanitary Certificate): İşleme tabi tutulmamış bitkisel ürünlerin (temel tarım ürünleri) ihracatında Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmektedir. 1951 Roma Uluslararası Bitki Koruma Anlaşmasıyla düzenlenen ve Zirai Karantina Tüzüğü'nün Örnek 6sında yer alan sertifika örneği kullanılmaktadır. Bu sertifika ürünün bitkisel hastalıklardan ari olduğunu belgelemektedir. Fiziksel işlemlere tabi tutulmuş bitkisel ürünlerde ise Bitki Sağlığı Sertifikası aranmaz. Konuyla İlgili olarak http://www.tarim.gov.tr/Belgeler/Mevzuat/Talimatlar/gkgm/ihracat_uygulama_talimati.pdf linkinden bilgi alabilirsiniz. Bitki Sağlık Sertifikası Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı İl Müdürlüklerince düzenlenmektedir.

Sağlık Sertifikası (Health Certificate): Bunun yanı sıra, hali hazırda geçerli olan mevzuat kapsamında, tüm tarım ürünlerinde işleme tabi tutulup tutulmadığına bakılmaksızın alıcı ülkenin talebi doğrultusunda Sağlık Sertifikası düzenlenmektedir. Bu çerçevede ihracatçının ya da temsilcisinin ürünün denetlenmesini isteyen bir beyanname vermesi üzerine, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı gıda güvenliğine yönelik olarak sertifika düzenlenmesi amacıyla yapılan denetim esnasında muayene ve analiz etmek üzere gerektiğinde numune alınarak denetim raporu ve analiz sonuçlarının değerlendirilmesinde alıcı ülke talebi ve/veya Türk Gıda Kodeksi esas alınmaktadır. Sağlık sertifikaları Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı İl Müdürlüklerince düzenlenmektedir. Konuyla İlgili olarak su ürünleri için;

http://www.tarim.gov.tr/Belgeler/Mevzuat/Talimatlar/gkgm/SuUrunleri_Isletmelerine_Ihrizni_Verilmesi_Talimati.pdf

bitkisel gıda ve yem için;

http://www.tarim.gov.tr/Belgeler/Mevzuat/Talimatlar/gkgm/ihracat_uygulama_talimati.pdf

linklerinden bilgi alabilirsiniz.

Üretim izni prosedürü kapsamında tesisleri 3 ayda bir olmak üzere denetlenen ve ürünleri analiz edilen firmaların ihracat amaçlı sertifika taleplerinde ürünleri kontrol edilmeksizin Sağlık Sertifikası düzenlenir. Tesisleri 3 ayda bir kontrol edilmeyen ihracatçıların yapacağı ihracatlar ise tesadüfi seçilen partilerin tesadüfi örnekleme (random sampling) metoduyla kontrol edilmesi suretiyle sertifikalandırılmaktadır.

Avrupa Komisyonu Sağlık ve Tüketicinin Korunması Genel Müdürlüğü tarafından ülkemizden ihraç edilen ürünlerde tespit edilen olumsuzluklar RASFF (Hızlı Alarm Sistemi) kapsamında bu konuda kontakt noktası olan TKB Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğüne bildirilmektedir. Bildirim alan firmaların takip eden 5 ihraç partisi analize tabi tutulmaktadır. Olumsuz bir durumla karşılaşılmadığı takdirde tesadüfi örnekleme metoduna dönülmektedir.

Bazı ürün ve ülkeler itibariyle farklılık arzededn durumlar:

Kuru Meyveler (Aflatoksin): Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan ve 2007/459/EC sayılı Komisyon Kararı gereğince fındık, antepfıstığı ve kuru incir ile bunlardan elde edilen ürünlerin AB ülkelerine ihracatında Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı düzenlenen Sağlık Sertifikası ve Aflatoksin Analiz Raporu zorunluluğu bulunmaktadır. Bu kapsamda yukarıda belirtilen karar kapsamındaki ürünlerin ihracatında her parti için numune alınarak Aflatoksin analizi yapılmakta ve analiz sonucu uygun çıkan ürünler için Sağlık Sertifikası düzenlenmektedir. AB'ye ithalatı sırasında söz konusu Sağlık Sertifikası ve Aflatoksin Analiz Raporu ile birlikte sevkedilen ihraç partilerinin %5'i kontrole tabi tutulmaktadır. (Kuru meyvelerde Aflatoksin analizi zorunluluğu öncesinde, kabuklu fındıklarda yalnızca Bitki Sağlığı Sertifikası, kavrulmuş veya işlenmiş fındıklarda ise Sağlık Sertifikası düzenlenmekteydi)

Çekirdeksiz Kuru Üzüm Analiz Belgesi

Kanada, ABD ve Avustralya'ya çekirdeksiz kuru üzüm ihraç edecek firmaların İzmir Hıfzıssıhha Enstitüsü, İzmir Tarım İl Müdürlüğü ile Ege Üniversitesi İlaç Geliştirme ve Farmakokinetik Araştırma ve Uygulama Merkezi Laboratuvarı'nın (ARGEFAR) birinden kurşun kalıntısı ve pestisite yönelik analiz raporu alma zorunluluğu bulunmakta olup, numune alınması işlemleri Ekonomi BakanlığıBölge Müdürlüklerine bağlı İl Müdürlüklerince yapılmaktadır.

Mantar (Radyasyon): Ayrıca, AB'ye doğa mantarlarının ihracatında da 2006/1635 sayılı Avrupa Komisyonu Yönetmeliği gereğince zorunlu olarak Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) tarafından radyasyon analizi yapılmakta ve Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı azami radyasyon limitlerinin altında olduğunu gösteren özel bir sertifika düzenlenmektedir.

Rusya: Ülkemizden Rusya Federasyonuna yapılan yaş meyve sebze ihracatı ile ilgili olarak alıcı ülke talebi doğrultusunda her ihraç partisi için numune alınarak pestisit analizleri yapılmakta ve Sağlık Sertifikası düzenlenmektedir.

Bitki Sağlığı Sertifikası, Hayvan Sağlığı Sertifikası ve Sağlık Sertifikası alınması için ihracatçının ülke genelinde 81 İlde bulunan Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı İl Müdürlüklerine başvurması ve ürünü ihraç etmek istedikleri ülkenin hangi kriterleri aradıklarını bilmeleri gerekmektedir.

HAYVANSAL ÜRÜNLER:

Veteriner Sağlık Sertifikaları Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı İl Müdürlüklerince düzenlenmektedir.Canlı hayvanların ve hayvansal ürünlerin ihracatında düzenlenen Sağlık Sertifikaları hedef ülke ve ürün bazında farklılık göstermektedir. Konuyla İlgili olarak http://www.tarim.gov.tr/Belgeler/Mevzuat/Talimatlar/gkgm/Canli_Hayvan_Ihracat_Sertifika.pdf internet adresinden bilgi alabilirsiniz. Ülke ve ürün bazında düzenlenen sağlık sertifikaları örnekleri yer almaktadır. Hayvan Sağlık Sertifikaları düzenlenirken alıcı ülkenin istekleri ve belirlemiş olduğu sertifika formatı dikkate alınmaktadır.

PAMUK

Ülkemizde Pamukların dahili piyasada ve ihracatta işlem görmeleri için ilgili Tüzük ve Tebliğler gereği, T.C. Ekonomi Bakanlığı Bölge Müdürlükleri bünyesinde bulunan Ürün Denetmenleri Grup Başkanlığı tarafından denetlenmesi gerekmektedir.

Pamuk denetimine konu olan Çırçır işletmeleri her sezon çalışmaya başlamadan en az 15 gün önce TAREKS üzerinden Sezonluk Bildirim başvurusunu bağlı olduğu T.C. Ekonomi Bakanlığı Bölge Müdürlükleri bünyesinde bulunan Ürün Denetmenleri Grup Başkanlığına yapmak zorundadır. Firmaların bu konuda mağdur olmamaları için bu işlemi gecikme olmaksızın yapmaları gerekmektedir.

Yasal Mevzuatlar:

  1. Pamukların kontrolüne dair tüzük
  2. Pamukların çırçırlanma, preselenme ve depolanmasının denetimine dair tüzük
  3. Pamukların Standardizasyonuna ilişkin tebliğ Eki (2012/27)

BAL

Bal ihracatı yapacak firmaların öncelikle ihraç edecekleri Bal partisini tamamen hazırlaması gerekmektedir. Hazır olan Bal partisinin denetimi için ilgili T.C. Ekonomi Bakanlığı Bölge Müdürlükleri bünyesinde bulunan Ürün Denetmenleri Grup Başkanlığına aşağıdaki belgeler ile başvuru yapılır.

Denetimi yapılıp, numuneleri alınan bal partisinin tamamı ilgili Ürün Denetmeni tarafından mühürlenir. Alınan numuneler ilgili Grup Başkanlığından alınan bir yazı ekinde Ege Üniversitesi ARGEFAR veya MRL laboratuarına teslim edilir.

Analizi yapılan Bal partisinin Doğal Arı Balı çıkması halinde Analiz Raporları laboratuvarca ilgili İhracatçılar Birliği' ne gönderilir.

İlk denetimi yapılan Bal partisinin Gümrüklü sahada ya da ilgili yerde taşıma aracına yüklenmesi öncesinde (konteynır, tır vs.) , ihracatçı firma tarafından bir dilekçe ekinde Analiz belgesi fotokopisinin de bulunması suretiyle ilgili Grup Başkanlığına Bal ikinci denetimi başvurusu yapılır. Yüklemenin görevlendirilen Ürün Denetmeni nezaretinde yapılmasına müteakip Analiz raporu Denetmen tarafından onaylanmak suretiyle ihracatçı firmaya teslim edilir.

Bal birinci denetim başvuru formları

Bal ikinci denetim başvuru dilekçe örneği

 

TAREKS

https://ticaret.gov.tr/urun-guvenligi/tareks


TAREKS güvenlik, teknik mevzuata ve standartlara uygunluk ile kalite açısından tüketicimizi ve üreticimizi korumak amacıyla gerçekleştirilen ithalat ve ihracat denetimlerinin risk esaslı olarak elektronik ortamda yapılmasına imkân veren web tabanlı bir uygulamadır.

TAREKS ile ihracat ve ithalatta gerçekleştirilen denetimlerin, ekonomik ve ticari hayatın gereklerine uygun, en son teknolojinin imkânlarından yararlanarak çağdaş bir hizmet anlayışıyla yürütülmesi amaçlanmaktadır. Böylece, kaynakların etkin ve verimli bir şekilde kullanılması, maliyetlerin azaltılması, denetim başvuru ve işlemlerinin kolaylaştırılması ve yeknesaklaştırılması sağlanmaktadır.

TAREKS çerçevesinde yürütülen denetimler yoluyla,  ihracat ve ithalata konu olan her ürün partisinin denetlenmesi anlayışı değiştirilmiş, ithalat ve ihracata konu ürünlerden belirlenen kriterler çerçevesinde riskli olduğu tespit edilenler TAREKS üzerinden belirlenerek, fiili denetimler bu ürünler üzerine yoğunlaşmıştır.

İlgili Mevzuat: Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2011/53)

Ayrıca  e-imza sayfasının linkine buradan ulaşılabilmektedir.
 

İTHALAT

https://www.tarimorman.gov.tr/Konular/Veteriner-Hizmetleri/Ihracat-Ithalat/Ithalat


Tarım ve Orman Bakanlığı Tarafından Yürütülen İthalat Denetimleri

https://ticaret.gov.tr/urun-guvenligi/tarim-urunlerinin-dis-ticaret-denetimleri/tarim-ve-orman-bakanligi-tarafindan-yurutulen-ithalat-denetimleri

T.C. Ticaret Bakanlığı

2020/5 sayılı “Tarım ve Orman Bakanlığının Kontrolüne Tabi Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği” ile insan sağlığı ve güvenliği, hayvan ve bitki varlığı ve sağlığı yönünden güvenli ürün ithalatına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmektedir.
2020/5 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği Kapsamında;
  • Veteriner Kontrollerine Tabi Olan Hayvan ve Hayvansal Ürünler
  • Gıda ve Yem Sanayiinde Kullanılan Bitkisel Ürünler
  • Tohum, Fide, Fidan ve Çiçek Soğanları Gibi Çoğaltım Materyalleri
  • Veteriner Biyolojik Ürünler
  • Veteriner Tıbbi Ürünleri (İlaç Ham Maddeleri ve Yardımcı Maddeleri)
  • Bitki Koruma Ürünü ve Teknik Maddeleri
  • Zirai Karantina Kontrolüne Tabi Bitki ve Bitkisel Ürünler
  • Orman Yetiştirme Materyalleri
Tarım ve Orman Bakanlığı'nca denetime tabi tutulmaktadır.

2018/19 sayılı "Tütün, Tütün Mamulleri, Alkol ve Alkollü İçkilerin İthalat Denetimi Tebliği" ile Tarım ve Orman Bakanlığı'nca ithalatta Uygunluk Belgesi'ne tabi ürünler, ithalatta bildirime tabi ürünler ile ithal edilemeyecek ürünlere ilişkin usul ve esaslar düzenlenmektedir.

 

Bitkisel ve Hayvansal Gıdaların İthalat ve İhracatında Yapılan Kontroller ve Düzenlenen Sertifikalar

İTHALAT

SAĞLIK AÇISINDAN DENETİMLER:

İthal edilmek istenen tarım ürünlerinin insan sağlığı ve güvenliği, hayvan ve bitki varlığı ve sağlığı yönünden denetimleri, Ekonomi Bakanlığı tarafından yayımlanan Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Kontrolüne Tabi Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği çerçevesinde Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca yapılmaktadır. Konuyla ilgili olarak http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/12/20131231M1-5.htm internet adresinden bilgi alabilirsiniz.

Ürünün ilgili mevzuatına uygun olmadığının tespiti halinde, gerekçeli “Uygunsuzluk Yazısı” düzenlenir ve bu ürünlerin ithalatına izin verilmez. Uygunsuz ürünler mahrecine iade edilir veya imha edilir.

Bahse konu Tebliğ'in 10. Maddesinde yer alan muafiyet hükümleri kapsamında yapılacak ithalatlarda Kontrol Belgesi veya Uygunluk Yazısı aranmaz.

Diğer taraftan, ithal edilen bitkisel ürünlere menşe ülke yetkili otoriteleri tarafından düzenlenmiş Bitki Sağlığı Sertifikası veya Sağlık Sertifikasının eşlik etmesi gerekmektedir.

Hayvansal ürünlerin ithalatında da menşe ülkenin hayvan hastalıkları açısından durumuna bağlı olarak, ülkelere ve ürünlere göre farklı veteriner sağlık sertifikası veya hayvan sağlık sertifikası düzenlenmesi aranabilmektedir. Söz konusu kontrol Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca yapılmaktadır. Konuyla ilgili olarak http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111217-8.htm internet adresinden bilgi alabilirsiniz.

STANDART KONTROLLERİ:

Her yıl yayımlanan İthalatta Kontrolü Ürün Denetmenleri Tarafından Yapılan Bazı Tarım Ürünlerinin İthalatta Ticari Kalite Denetimi Tebliği ekli listesinde yer alan ürünlerin ithal edilmek istenmesi halinde T.C. Ekonomi Bakanlığı Bölge Müdürlükleri bünyesinde bulunan Ürün Denetmenleri Grup Başkanlıklarına başvuru yapılarak, ürünler gümrük sahasında iken denetimlerinin yapılması gerekmektedir.

Bu denetimler sonucunda bahsi geçen ürünün ülkeye girişinde bir sakınca yoksa (ilgili olduğu standartlar açısından), TAREKS refarans numarası sistem üzerinden üretilir ve ürünlerin ithaline izin verilir

-Bazı Tarım Ürünlerinin İhracatında ve İthalatta Ticari Kalite DenetimiTebliği (2014/21) ve

Tebliğ Eki

Tarım İthalat Başvuru Formu

Numune Alma Tutanağı

İşlenmiş Tarım Ürünleri Beyan Formu/Analiz Sonuç Raporu

İşlenmiş tarım ürünlerinin serbest dolaşıma sokulması halinde, bu ürünlerdeki tarım paylarını belirten ve kimyager tarafından onaylanmış belgedir.

 

Ayrıntılı Bilgi İçin :

Ticaret Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı Bölge Müdürlükleri

Tel : 312-204 75 00

T.C. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI.

Adres : Üniversiteler Mah. Dumlupınar Bulvarı, No: 161, 06800, Çankaya/ANKARA.

Telefon : 0312 287 33 60 (PBX).