İhracatta Kümelenme ve Özellikli İhracatçılar

Dış Ticarette Kümelenme Politikası

Türkiye'de kümelenme politikasının oluşturulmasını ve uygulanmasını mümkün kılmak üzere bir kurumsal kapasite oluşturmak amacıyla, Dış Ticaret Müsteşarlığı'nca hazırlanan ve Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardımları kapsamında 6 Milyon Euro kaynak tahsis edilmek suretiyle finansmanı sağlanan "Ulusal Kümelenme Politikasının Geliştirilmesi Projesi" Mart 2007 tarihinde yürürlüğe konmuş olup, Mart 2009 tarihinde faaliyetlerini tamamlamıştır.  

Ulusal Kümelenme Politikasının Geliştirilmesi Projesi hakkında detaylı bilgi www.clusterturkey.com/TR adresinde bulunmaktadır

Sektörel Dış Ticaret Şirketleri

Bilindiği üzere, ülkemizin 1980 sonrasında ihracata dayalı bir gelişme stratejisi benimsemesi ile birlikte, firmalarımızın dış pazarlara açılmalarını sağlamak, ihracatımıza ivme kazandırmak ve ülkemizin uluslararası ticarette, ekonomik ve siyasi büyüklüğüyle orantılı bir pay alabilmesini temin etmek amacıyla, genel ihracat stratejimizin bir parçası olarak, çeşitli teşvik ve destekleme politika ve programlarıyla bir taraftan firmalarımızı ihracata yönlendirirken diğer taraftan bu amaca dönük şirket modelleri oluşturulması yoluna gidilmiştir.  

Diğer taraftan, ülkemizin Dünya Ticaret Örgütü Anlaşmasına taraf olması ve Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği sürecine girilmesiyle birlikte rekabetin daha da artması,  Türkiye'de faaliyet gösteren ve dış ticaret ile kredilerdeki payları son derece düşük olan KOBİ"lerin finansman, üretim, pazarlama, altyapı, teknoloji, personel v.b. sorunlarının daha da ağırlaşmasına yol açmıştır.   

Bu çerçevede; ülkemiz sanayisinin omurgasını oluşturan söz konusu işletmelerimizin artan rekabet ile birlikte çoğalan sorunlarına çözüm getirilebilmesini teminen,  aynı üretim dalında faaliyet gösteren firmalarımızın çok ortaklı dış ticaret şirketleri şeklinde örgütlenerek ihracata yönlendirilmesi amacıyla, "Sektörel Dış Ticaret Şirketi (SDŞ)” modeli geliştirilmiş ve “Sektörel Dış Ticaret Şirketi Statüsüne İlişkin  96/39” sayılı Tebliğ,  26.12.1996 tarih ve 22859 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.  

Sektörel Dış Ticaretleri uygulamasının faydaları genel olarak şöyle sıralanabilir: 

·         İhracat giderlerinin paylaşılması ile daha az finans ve kaynak tahsis edilmesini sağlamak,

·         Büyük miktarda olan siparişlerin şirket aracılığı ile daha ucuz ve kolaylıkla karşılanabilmesi imkanını yaratmak,

·         Mevcut pazarın devamlılığını sağlamak,

·        Aktif pazarlama faaliyetleri ile yurtdışı temsilcilikleri ve oluşturulan müşteri portföyü sayesinde yeni pazarlar bulunmasına çalışmak ve dış pazar eğilimlerini takip etmek,

·        Nakliye, gümrükleme ve mal teslimini daha hızlı ve etkin gerçekleştirmek,

·         Kaliteli ve çevreye duyarlı standart üretime yönelmeyi teşvik etmek,

·         Ortak bir ürün markası yaratılmasına çalışmak,

·         İhracatçı firmalar arasındaki fiyat rekabetini önlemek,   

·         sermaye birikiminin oluşmasınI ve kullanılmasını sağlamak. 

İhracatta kalıcı bir başarı elde edilebilmesinin, iyi bir organizasyon, bilgi, deneyim, sermaye ve kadro gerektirdiği gerçeğinden hareketle, SDŞ modelinin aksayan yönlerinin, uygulamadan kaynaklanan sorunlarının giderilmesi, tüm SDŞ’lerin, güçlü sermaye yapıları ile ortağı KOBİ’lerin ihracatında daha etkin pazarlama faaliyeti gerçekleştirmelerini teminen, “İhracat 96/39” Sayılı Tebliğde revizyona gidilerek, “İhracat 96/39” sayılı Tebliği yürürlükten kaldıran ve SDŞ modeli ile ilgili yeni uygulamaları içeren “İhracat 2004/4” sayılı Tebliğ, 02.07.2004 tarih ve 25510 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.  

Bu bağlamda, “İhracat 2004/4” Sayılı Tebliğle getirilen yeni düzenlemeler çerçevesinde; SDŞ’lerin kuruluş, pazarlama ve ihracat performanslarına ilişkin hükümler aşağıda kısaca özetlenmiştir.   

1-Şirket Kuruluşuna İlişkin Esaslar: 

A-Normal Yöreler: Aynı üretim dalında faaliyette bulunan, asgari 10 (on) KOBİ’nin bir araya gelmesiyle en az 500 (beşyüz) milyar TL sermayeli anonim şirket kurulması 

B-Kalkınmada Öncelikli Yöreler: Aynı veya ayrı üretim dalında faaliyette bulunan, asgari 5 (beş)  KOBİ’nin en az 250 (ikiyüzelli) milyar TL sermayeli anonim şirket olarak kurulması, 

 ve gerekli belgelerle birlikte Müsteşarlığımıza başvurulması halinde Sektörel Dış Ticaret Şirketi Statüsü (SDŞ) verilmesi öngörülmüştür. 

C-Üretici Dernekleri ve Birlikleri 

Aynı üretim dalında faaliyette bulunan Üretici Dernekleri ve Üretici Birlikleri tarafından anonim şirket şeklinde ve en az 500 milyar TL sermaye ile kurulan şirketler de Müsteşarlığımıza başvurmaları halinde Sektörel Dış Ticaret Şirketi Statüsü alabileceklerdir.  

Ayrıca, 2004/4 Sayılı Tebliğ ile birlikte: 

·         Sermayenin tamamının ödenmiş olması şartı kaldırılmıştır. 

·         SDŞ başvurusunda bulunan şirket ve ortaklarından, muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlenmediğini veya kullanılmadığını bağlı oldukları vergi dairelerinden alacakları yazılar ile belgelemeleri şartı getirilerek başvuru süreci kısaltılmıştır. 

·         SDŞ’lerin kurulması ve gelişmesine yardımcı olmak üzere KOBİ’ler dışındaki büyük şirket, kuruluşlar ile gerçek kişilerin ortak olabilme imkanları korunmuştur. Ancak ortaklık payları her bir unsur için % 10 olarak belirlenmiştir.  

·         SDŞ’lerin kendi sektörleriyle ilgili işlemlerinde kolaylık sağlamak üzere, hizmet ve imalat sanayi sektöründe faaliyette bulunan şirketlere ortak olabilmeleri veya şirket kurabilmeleri, ortağı olmayan KOBİ’lerin ihracatına aracılık etmeleri imkanı getirilmiştir. 

2-Pazarlama Performansına İlişkin Esaslar: 

Yeni Tebliğ ile SDŞ’lerin, kuruldukları yıl hariç, müteakip takvim yılından başlamak üzere her takvim yılı içinde; 

·         Ortakları adına yurt dışında düzenlenen ticari nitelikteki uluslararası fuarlara katılım gerçekleştirmek,

·         Ortakları adına yurt dışında düzenlenen KOBİ’ler arası işbirliği organizasyonlarına iştirak etmek veya ortaklarının katılımıyla yurt dışında KOBİ’ler arası işbirliği organizasyonu gerçekleştirmek ,

·         Faaliyette bulunduğu sektörle ilgili yurt dışı pazar araştırması projesi yürütmek,

·         Ortakları adına ve/veya ortaklarıyla, Müsteşarlığın koordinasyonunda organize edilen ticaret heyeti programlarına katılım sağlamak

·         Ortaklarına dış ticaret konularında eğitim faaliyeti düzenlemek veya bu tür eğitim programlarına ortaklarının iştirakini sağlamak,  

faaliyetlerinden en az ikisini gerçekleştirmesi,  

·         kuruldukları yıl hariç, müteakip beş takvim yılı içinde pazarlama faaliyeti yürütmek üzere  yurt dışında ofis/mağaza/şube/temsilcilik v.b. açması, 

zorunlu kılınmıştır.

 3- İhracat Performansına İlişkin Esaslar: 

A-Normal Yörelerde yerleşik SDŞ’ler için: 

Yıllık asgari 5 milyon USD’lik ihracat şartı değiştirilerek, kuruldukları yıl hariç,  

Ømüteakip takvim yılı içinde en az 1 milyon USD,

Øtakip eden her takvim yılı içinde de 1 milyon USD’den az olmamak üzere faaliyette bulundukları sektörün toplam ihracat miktarının USD cinsinden en az  %0,1’ini gerçekleştirmeleri, 

B-Kalkınmada Öncelikli Yörelerde yerleşik SDŞ’ler için: 

Yıllık asgari 2,5 milyon USD’lik ihracat şartı değiştirilerek, kuruldukları yıl hariç,  

Ømüteakip takvim yılı içinde en az 250.000 USD,

Øtakip eden her takvim yılı içinde de en az 500.000 USD ihracat gerçekleştirmeleri, 

C-Üretici Dernekleri ve Birlikleri için: 

Üretici Dernekleri ve Birlikleri tarafından kurulan SDŞ’ler için kuruldukları yıl hariç, 

Ømüteakip takvim yılı içinde en az 250.000  USD,

Øtakip eden her takvim yılı içinde de en az 500.000 USD ihracat gerçekleştirmeleri, 

uygulamasına geçilmiştir.  

Sektörel Dış Ticaret Şirketi statüsü alan KOBİ’lere Müsteşarlığımızca uygulanan İhracata Yönelik Devlet Yardımları başta olmak değişik kurum ve kuruluşlarca çeşitli destekler verilmektedir. Sözkonusu destekler aşağıda özetlenmiştir: 

A-İhracat Mevzuatı Yönünden: 

İhracat 2000/4 sayılı Tebliğ ile; SDŞ’ler için, müracaat tarihinden önceki takvim yılında yapmış oldukları ihracatları kadar, dahilde işleme izin belgesi kapsamında gerçekleştirecekleri ithalatlarında, bu ithalattan doğacak olan gümrük vergisi, KDV ve fonlar tutarının % 10 oranında teminat alınması hükme bağlanmıştır. 

94/6401 Sayılı “İhracata Yönelik Devlet Yardımları”na ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı’na dayanılarak uygulamaya konulan Devlet Yardımları Tebliğlerinden; 

       Pazar Araştırması Yardımı,

       Eğitim Yardımı,

       İstihdam Yardımı,

       Marka Yardımı,

       Yurt Dışı Fuar ve Sergilere Katılım Yardımı,

       Yurt Dışı Ofis/Mağaza Yardımı,

kapsamında SDŞ’lere avantaj ve kolaylık sağlayan düzenlemelere yer verilmiştir.           

Bu çerçevede Sektörel Dış Ticaret Şirketlerinin (SDŞ);  

1.       Uluslararası işbirliğini sağlamaya yönelik olarak DTM’nin uygun gördüğü uluslararası düzeyde düzenlenen faaliyetlere veya KOBİ’ler arası işbirliği programlarına katılması halinde, bir firmadan en fazla bir kişinin 500 ABD Dolarını geçmemek kaydıyla yol ve 100 ABD Dolarını geçmemek kaydıyla konaklama giderleri %70 oranında, (Pazar Araştırması Yardımında, KOBİ’lerin yurtdışı pazar araştırması projeleri, proje başına en fazla 7.500 USD, bir yıl içinde 15.000 USD olarak desteklenmekte iken, bu miktarlar SDŞ’ler için, proje başına 10.000 USD, bir yıl içinde 50.000 USD şeklindedir. KOBİ’ler en fazla 5 proje için destekten faydalanabilirken, SDŞ’ler için sayı sınırlaması konulmamıştır.)

2.       Yurtdışında doğrudan pazarlama amaçlı şirket/mağaza/depo/şube kurmaları halinde, ortaklarının sayısı ile sınırlı kalmak kaydıyla  kira, tanıtım ve demirbaş harcamaları 1.000.000 ABD Dolarına kadar,

3.       Yurtdışında düzenlenen fuar ve sergilere katılım giderleri % 75,

4.       Dış ticaret ilişkin eğitim faaliyetleri giderleri % 75 oranında,

5.       Münhasıran dış ticaret işlemlerini yürütmek üzere konusunda tecrübeli ve yüksek öğrenimli yönetici ve eleman istihdam etmeleri durumunda, en fazla bir yönetici ile iki elemanın bir yıllık maaşları % 75 oranında,

karşılanmaktadır.  

B- Vergi Mevzuatı Yönünden: 

I-  SDŞ’ler tarafından tedarik edildikleri şekliyle ihraç edilmek üzere mal alımları ile ilgili işlemler ve bu sebeple düzenlenen kağıtlara işlem yapan kuruluşlarca re’sen damga vergisi ve harç istisnası uygulanmaktadır. 

II- 27 ve 62 Seri Nolu KDV Genel Tebliğlerine göre imalatçı olmayan mükelleflerin,  SDŞ’lere ihraç kaydıyla yaptıkları teslimler de tecil-terkin uygulaması kapsamına alınmıştır. 

III- 84 Seri Nolu Katma Değer Genel Tebliği  ile yapılan düzenlemeler ile SDŞ’lerin ihracat istisnasından doğan katma değer vergisi iade taleplerinin % 4 teminat karşılığı yerine getirilmesi uygulamasına geçilmiştir. Nakden iade talep eden SDŞ’ lerin teyit sonucunu beklemeden iade almak istemeleri durumunda, %100 oranında teminat vermeleri halinde (diğer firmalar için bu oran %200 şeklinde uygulanmaktadır) talepleri yerine getirilmektedir.

C- Eximbank Kredileri Yönünden: 

Dış Ticaret Şirketleri (DTŞ) Kısa Vadeli İhracat Kredisi: Dış Ticaret Sermaye Şirketi (DTSŞ) ve Sektörel Dış Ticaret Şirketlerinin (SDTŞ) ihracat faaliyetleriyle ilgili finansman ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla doğrudan kullandırılır. Firma limitleri; geçmiş yıl ihracat performansları, firmanın kredibilitesi, limit kullanım oranı ve diğer faktörler dikkate alınarak, Eximbank tarafından dolar bazında tek bir limit olarak belirlenir. FOB ihracat bedelinin %100’ü kredilendirilmekte olup, azami vade 180 gündür. Sözkonusu kredi programında SDTŞ’ler için, kredinin anapara ve faiz tutarının % 100’ü oranında asli teminat tesis edilmekte, müteakiben DTŞ Kredileri Teminat İndirim Prosedürü’nde yer alan kriterlere göre yapılan değerlendirmede firmalar, mali bünyeleri doğrultusunda % 40 - % 100 arasında teminat oranlarından kredi kullanabilmektedirler.  

Sevk Öncesi İhracat Kredileri: Sektörel Dış Ticaret Şirketi ünvanı verilen firmalar Dış Ticaret Sermaye Şirketlerinden farklı olarak Türk Eximbank nezdinde KOBİ statüsünde değerlendirilir ve  aracı bankalar vasıtasıyla kullandırılan Sevk Öncesi TL ve Döviz İhracat Kredilerinden yararlandırılırlar. Sevk Öncesi İhracat Kredi Programlarında sözkonusu firmalara tahsis edilen limit, döviz kredilerinde 10 milyon ABD Doları, TL kredilerde ise 6 trilyon TL'dir. 

 

Dış Ticaret Sermaye Şirketleri  

95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı'nın 3"üncü maddesinin (k) bendi uyarınca yürürlüğe konulan "İhracat 2004/12” sayılı Dış Ticaret Sermaye Şirketi Statüsüne İlişkin Tebliğ kapsamında; ödenmiş sermayeleri en az 2 milyon TL olan ve bir önceki takvim yılında gümrük beyannamesi bazında, FOB tutarı en az 100 milyon ABD doları veya eş değerdeki fiili ihracatı (transit ve bedelsiz ihracat hariç) gerçekleştiren anonim şirketlere, her yılın Ocak ayının son gününe kadar Tebliğdeki diğer şartlara uygun olarak başvurmak kaydıyla “Dış Ticaret Sermaye Şirketi (DTSŞ)” statüsü verilmekte veya halihazırda Dış Ticaret Sermaye Şirketi statüsüne haiz firmalar için söz konusu statü yenilenmektedir. 

DTSŞ’LERE SAĞLANAN AVANTAJLAR

 Vergi Mevzuatı Açısından 

            Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunun 11/1-c maddesinde düzenlenen ve “tecil-terkin sistemi” olarak adlandırılan uygulamadan, ihraç kayıtlı mal teslim eden imalatçı firmalar yararlanabilmektedirler. 77 Seri no.lu KDV Genel Tebliğinde yapılan düzenleme ile imalatçı olmayan firmaların da DTSŞ’lere ihraç kaydıyla yaptıkları teslimler için “tecil-terkin” uygulamasından yararlandırılmalarına imkân sağlanmaktadır. 

Ayrıca ihracattan kaynaklanan KDV iadelerinde 84 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin “Teminat Karşılığı İade” bölümünde DTSŞ’ler için aşağıda açıklanan kolaylıklar sağlanmaktadır:  

       İhracattan kaynaklanan KDV iadelerinin teminatla nakden alınmak istenmesi durumunda firmaların Maliye Bakanlığınca belirlenen limitin (4000 TL) üzerinde kalan kısmın tamamı kadar teminat göstermesi gerekmektedir. DTSŞ’ler ise haklarında sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlediği veya kullandığı konusunda rapor bulunmaması, son beş yıl içinde adlarına tahakkuk eden gelir, kurumlar vergisi ve KDV’lerin ödenmesi, iade hakkı doğuran işlemlerin bulunduğu son beş vergilendirme döneminde hakkında olumlu rapor yazılmış olması halinde %4 teminatla nakden iade alabilmektedirler. 

       Normal uygulamada 4000 TL’nin altında kalan nakden iade taleplerinde gümrük beyannamesinin veya onaylı fatura ya da özel faturanın teyidi yapılmadan iade yapılmaktadır. DTSŞ’ler ise onaylı veya özel faturaların teyidinden sonra gümrük beyannamelerinin teyidi beklenmeksizin iade talebinde bulunabilirler. 

       Hakkında Sahte Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge (SMIYB) düzenleme raporu bulunan firmaların, raporun vergi dairesine intikal ettiği tarihten sonraki ve bu tarihe kadar henüz sonuçlandırılmamış nakden veya mahsuben iade talepleri 4 kat teminat karşılığında, teminat gösterilmemesi halinde münhasıran vergi incelemesi sonucuna göre yerine getirilir. Firmaların SMIYB düzenleme raporları üzerine yapılan tarhiyatları ödemeleri ya da teminat göstermeleri halinde iade talepleri, indirimli teminat uygulamasından yararlananlarda %100, diğerlerinde %200 teminat karşılığında yerine getirilir. Hakkında SMIYB düzenlediğine dair rapor bulunan DTSŞ’ler ise bu belgelere dayanarak iade aldıkları verginin aynı dönemde iade edilen toplam verginin %4’ünü aşmaması halinde iade talepleri olumlu rapor beklenmeden genel esaslara göre yerine getirilir. 

       İncelemeye sevk edilmiş olsun olmasın haklarında SMYIB düzenlediğine ilişkin tespit bulunan firmaların nakden veya mahsuben iade talepleri; tespit bulunan dönemler için münhasıran vergi inceleme raporuna göre, diğer dönemler için dört kat teminat karşılığında yerine getirilir. SMYIB düzenlediği tespit edilen DTSŞ’lerin ise bu belgelere dayanarak iadesini talep ettikleri toplam verginin %4’ünü aşmaması ve bu kısma dört kat teminat göstermeleri halinde iade talepleri genel esaslara göre yerine getirilir. 

Eximbank Kredileri Açısından 

            DTSŞ’ler ağırlıklı olarak DTŞ Kısa Vadeli TL ve Döviz Kredileri Programından yararlanabilmektedirler. Söz konusu krediler, firmaların ihracat faaliyetleri ile ilgili finansman ihtiyaçlarını karşılamak üzere, belli teminat oranları ile aracı banka olmaksızın Eximbank tarafından doğrudan kullandırılmaktadır. Adı geçen kredi programları çerçevesinde DTSŞ’lere piyasa faiz hadlerinden daha düşük faiz oranı ile kredi kullandırılmaktadır. Belirtilen kredi programı çerçevesinde, 120, 180 ve 360 gün (döviz kredilerinde) vade seçenekleri sunulmakta ve vade yapısı, risk tutarı ve Eximbank kısa vadeli ihracat kredi sigortası programından yararlanılması durumlarına göre TL kredilerde %11 ile %14.5, döviz kredilerinde ise Libor+0.50 ile Libor+1.00 faiz oranı aralığında kredi kullandırılmaktadır.

             DTSŞ’lerde asli teminat oranı, kredi anapara ve faiz tutarının %100’ünden %80’ine indirilmiştir. Bu oran mali yapısı güçlü ve ihracat potansiyeli yüksek DTSŞ’ler için %40’a kadar inebilmektedir. 

Gümrük Mevzuatı Açısından

Onaylanmış Kişi Statüsü için genel ve özel koşullar değerlendirilirken, DTSŞ’ler için istisnalar getirilmiştir. Buna göre;  

       23/12/2003 tarih ve 25325 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 1 Seri No’lu Gümrük Genel Tebliği’nin (Basitleştirilmiş Usul) 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca, Onaylanmış Kişi Statüsü almak üzere başvuruda bulunan kişiler için belli sayıda kişi istihdam etme şartı aranırken DTSŞ’ler için bu şart aranmamaktadır.

        Anılan Tebliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi uyarınca, Onaylanmış Kişi Statüsü Belgesi almak üzere başvuruda bulunan kişiler için imalatçı olma şartı aranırken DTSŞ’ler için bu şart aranmamaktadır. 

       DTSŞ’ler tarafından yapılan A Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi başvurularında, anılan Tebliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen ihracat-ithalat performansının gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine dair sorgulama yapılmamaktadır.

       Onaylanmış Kişi Statü Belgesi almak üzere başvuruda bulunan kişilerin, anılan Tebliğin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, DTSŞ’ler aracılığıyla yapılan ihracat tutarları da söz konusu kişinin ihracatı olarak değerlendirilmektedir.

       DTSŞ’ler tarafından Onaylanmış Kişi Statü Belgesi başvurularında, normal olarak ibrazı gereken belgelerden bazılarının ibraz edilmesine gerek bulunmamaktadır.

İhracat Mevzuatı Açısından

İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ ile; DTSŞ için, müracaat tarihinden önceki takvim yılında yapmış oldukları ihracatları kadar, dahilde işleme izin belgesi kapsamında gerçekleştirecekleri ithalatlarında, bu ithalattan doğacak olan gümrük vergisi, KDV ve fonlar tutarının % 10 oranında teminat alınması hükme bağlanmıştır. Şayet DTSŞ aynı zamanda Onaylanmış Kişi Statüsünü de haiz ise bu oran %1 olarak uygulanır. Ayrıca DTSŞ’ler İhracata Yönelik Devlet Yardımlarından öncelikli olarak ve daha yüksek destek oranlarında yararlanırlar. 

Eximbank  - Kısa Vadeli İhracat Kredileri

Eximbank - Dış Ticaret Şirketleri (DTŞ) Kısa Vadeli İhracat Kredisi

İhracatçılarımızın Bankamızdan direkt olarak kredi kullanmalarına imkan sağlayan Dış Ticaret Şirketleri Kısa Vadeli İhracat Kredisi ile Dış Ticaret Sermaye Şirketleri (DTSŞ) ve Sektörel Dış Ticaret Şirketleri (SDTŞ)’nin ihracata hazırlık dönemi finansman ihtiyaçlarının uygun vade ve maliyet ile karşılanması, böylece ihracat performanslarının artışının teşvik edilmesi amaçlanmaktadır. Kredi, Yeni Türk Lirası ve döviz cinsinden, Türk Eximbank Genel Müdürlüğü ile İstanbul ve İzmir şubeleri tarafından doğrudan kullandırılmaktadır.

 Ayrıntılı bilgi için;

http://www.eximbank.gov.tr/html_files/menukr12.htm

BİLGİ İÇİN : Şebnem ALTIN GÜÇ (ANKARA)

DTŞ Kredileri Müdürü

Tel : (312) 417 13 00 / 507 - 425 65 01

E-Mail : saltinguc@eximbank.gov.tr

Özlem EFTEKİN (İSTANBUL)

İstanbul Şubesi Müdürü

Tel : (212) 227 29 04

E-Mail : oeftekin@eximbank.gov.tr

Mesut GÜRSOY (İZMİR)

İzmir Şubesi Müdürü

Tel : (232) 445 85 60

E-Mail : mgursoy@eximbank.gov.tr

Ferhat FIRAT (İZMİR)

Müdür Yardımcısı

Tel : (232) 445 85 60

E-Mail : ffirat@eximbank.gov.tr

Şevket Ersin KAPLAN (İZMİR)

Uzman

Tel : (232) 445 85 60 / 24

E-Mail : ekaplan@eximbank.gov.tr

Basitleştirilmiş Usul ve Onaylanmış Kişi ve İhracatçı

AB Gümrük Koduna uyumlu olarak hazırlanıp 05.02.2000 tarihinde yürürlüğe giren 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile amaçlanan en önemli hedeflerden birisi, gümrük işlem ve formalitelerinin basitleştirilmesi ve hızlandırılmasıdır. Bu kapsamda, eşyanın gümrükte bekleme süresinin asgariye indirilmesi, zaman kayıplarının ve gereksiz harcamaların önüne geçilmesi suretiyle ticarette gümrük işlemlerinden kaynaklanan maliyetin düşürülmesi ve özelikle sanayi için girdi niteliğindeki eşyanın süratle ekonomiye kazandırılması amaçlanmaktadır.

Bu kapsamda anılan Kanunun 10 ve 71 inci maddelerinde, gümrük işlemlerine ilişkin usul ve formalitelerin hangi hallerde ve koşullarda basitleştirileceği konusunda Yönetmelikle düzenleme yetkisi verilmiştir. Bu çerçevede, basitleştirilmiş usul uygulamasından hangi hallerde ve koşullarda yararlanılacağı Gümrük Yönetmeliği ile düzenlenmiştir.

Dünya ticaretinin günümüzde ulaştığı hacim ve hız dikkate alındığında, Ülkemiz ihracatçıları açısından dış ticaretteki rekabet koşulları ön plana çıkmaktadır.  Ülkemiz ihracatçılarının rekabet koşullarını iyileştirmek, maliyet artırıcı unsurlarını azaltmak, işlem ve formalitelerini basitleştirmek ihracat hacmimizi artırma politikasında çok önemli bir yer işgal etmektedir. Bu amaçla dürüst ticareti  olumsuz etkileyen ve maliyet artırıcı unsur olarak kabul edilen bürokratik işlemlerden dolayı bekleme ve zaman kayıplarının önüne geçilmesi, teminat maliyetlerinin asgariye indirilmesi, işlem ve formalitelerin basitleştirilmesi yönünde gerek dış ticaret mevzuatı gerekse gümrük mevzuatında basitleştirilmiş usul uygulamaları düzenlenmiştir.

Gümrük Yönetmeliği ile dış ticaret ve gümrük mevzuatında var olan ya da daha da geliştirilecek basitleştirilmiş usul uygulamalarından yararlanma hakkı kazanacak firmalardan aranacak dış ticaret performansı ile güvenilirlik kriterleri belirlenmiştir.

Güvenirlik kriterleri genel şartlar olarak belirlenmiş olmasına karşın, belirlenen dış ticaret performanslarına (gerçekleştirilen ihracat ve ithalat tutarları)  bağlı olarak “Onaylanmış Kişi” statüsü verilecek firmalar üç kategoriye ayrılmıştır.  Bu şekilde yapılan düzenlemenin gerekçesi; dış ticaret ve gümrük mevzuatlarında var olan ya da  daha da geliştirilecek basitleştirilmiş usul uygulamalarından;  firmaların hak kazandıkları “Onaylanmış Kişi” statülerine göre kademeli olarak yararlanabilmesine olanak sağlamaktır.

Basitleştirilmiş usul türleri: (GK Madde 71, GY Madde 140)

a) Eksik belge ve bilgiyle beyan, ,

b) Beyanname yerine ticari ve idari belgeyle beyan,

c) Kayıt yoluyla rejim beyanı,

Onaylanmış Kişi Statüsüne Sahip Kişilerin Yararlanacağı Basitleştirilmiş Usul Uygulamaları:

a) Ertelenmiş kontrol yöntemi,

b) Türkiye ile Avrupa Topluluğu arasında oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Kararın genel hükümlerine bir istisna olarak; TOBB’ne tasdik ve gümrük idarelerine vize işlemi için ibraz zorunluluğu olmadan  ATR Dolaşım belgesi düzenleme,

c) Tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usulden eşyanın özelliğine bakılmaksızın yararlanma,

d) Götürü teminat sistemi,

e) Kısmi teminat sistemi.

Onaylanmış Kişi Statüsü

Güvenirlik kriterlerine (genel şartlar) ve performans kriterlerine (gerçekleştirilen ihracat ve ithalat tutarları) bağlı olarak “Onaylanmış Kişi Statüsü” verilecek kişiler üç kategoriye ayrılmıştır.  Buna göre, Onaylanmış Kişi Statü Belgesi verilecek kişiler, dış ticaret hacmi, istihdam düzeyi ve sermaye düzeylerine göre A sınıfı, B sınıfı ve C sınıfı olmak üzere üçe ayrılmaktadır.

1- A Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahibi kişilerin yararlanabileceği uygulamalar:

a)      Kayıt yoluyla rejim beyanı,

b)      Ertelenmiş kontrol yöntemi,

c)      Eksik belge ve bilgiyle beyan

d)     Türkiye ile Avrupa Topluluğu arasında oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Kararın genel hükümlerine bir istisna olarak; TOBB’ne tasdik ve gümrük idarelerine vize işlemi için ibraz zorunluluğu olmadan  ATR Dolaşım belgesi düzenleme,

e)      Tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usulden eşyanın özelliğine bakılmaksızın yararlanma,

f)       Götürü teminat sistemi,

g)      Kısmi teminat sistemi.

2- B Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahibi kişilerin yararlanabileceği uygulamalar:

a)      Ertelenmiş kontrol yöntemi,

b)      Eksik belge ve bilgiyle beyan

c)      Türkiye ile Avrupa Topluluğu arasında oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Kararın genel hükümlerine bir istisna olarak; TOBB’ne tasdik ve gümrük idarelerine vize işlemi için ibraz zorunluluğu olmadan  ATR Dolaşım belgesi düzenleme,

d)     Tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usulden eşyanın özelliğine bakılmaksızın yararlanma,

e)      Götürü teminat sistemi,

f)       Kısmi teminat sistemi.

3- C Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi Sahibi kişilerin yararlanabileceği uygulamalar:

a)      Eksik belge ve bilgiyle beyan

b)      Tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usulden eşyanın özelliğine bakılmaksızın yararlanma,

c)      Kısmi teminat sistemi.

d)     Türkiye ile Avrupa Topluluğu arasında oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Kararın genel hükümlerine bir istisna olarak; TOBB’ne tasdik ve gümrük idarelerine vize işlemi için ibraz zorunluluğu olmadan  ATR Dolaşım belgesi düzenleme,

Onaylanmış kişi statüsü için gereken genel koşullar

Onaylanmış kişi statüsü için başvuruda bulunan kişilerce,

a) Yönetim kurulu üyeleri, sermayesinin yüzde onundan fazlasına sahip gerçek kişiler ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisini haiz çalışanlarının; devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, güveni kötüye kullanma (emniyeti suistimal), hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, hileli (dolanlı) iflas, yalan tanıklık (yalan yere şahadet), suç uydurma (suç tasnii) ve iftira suçları ile ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçlarından mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanunu ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanununa; vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından 213 sayılı Vergi Usul Kanununa; mülga 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun, mülga 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu ile 1567 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanuna muhalefetten ceza veya mahkumiyet kararı bulunmaması,

b) Başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük iki yıl içerisinde, on ikişer aylık iki dönem ayrı ayrı olmak üzere,  her bir dönem içerisinde vergi kaybına neden olan gümrük mevzuatı ihlali nedeniyle, haklarında Kanunun 234 ila 238 inci maddeleri uyarınca Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrasında öngörülen usulsüzlük cezasının üç katını aşan tutarda düzenlenmiş ceza kararı toplam sayısının, beşten fazla olmak koşuluyla, her bir dönemde işlem gören ithalat ve ihracata ilişkin gümrük beyannamesi toplam sayısının yüzde birini aşmaması,

c) Başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük iki yıl içerisinde, on ikişer aylık iki dönem ayrı ayrı olmak üzere, her bir dönem içerisinde vergi kaybına neden olan gümrük mevzuatı ihlali nedeniyle, haklarında Kanunun 234 ila 238 inci maddeleri uyarınca Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrasında öngörülen usulsüzlük cezasının yetmiş beş katını aşan tutarda düzenlenmiş ceza kararı sayısı ve yine aynı tutardaki usulsüzlük cezasının ikiyüzelli katını aşan 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 51 inci maddesi ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 16 ncı maddesi uyarınca düzenlenmiş ceza kararı sayısı toplamlarının, ikiden fazla olmak koşuluyla, her bir dönemde işlem gören ithalat ve ihracata ilişkin gümrük beyannamesi toplam sayısının binde üçünü aşmaması,

ç) Başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük iki yıl içerisinde, on ikişer aylık iki dönem ayrı ayrı olmak üzere,  her bir dönem içerisinde gümrük mevzuatı ihlali nedeniyle haklarında Kanunun 239 ve 240 ıncı maddeleri uyarınca Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrasında öngörülen usulsüzlük cezasının üç katını aşan tutarda düzenlenmiş ceza kararı ile Kanunun 241 inci maddesi uyarınca aynı maddenin birinci fıkrasında öngörülen usulsüzlük cezasını aşan tutarda düzenlenmiş ceza kararı toplam sayısının, ondan fazla olmak koşuluyla, her bir dönemde işlem gören ithalat ve ihracata ilişkin gümrük beyannamesi toplam sayısının yüzde ikisini aşmaması,

d) Gümrük mevzuatı uyarınca kesinleşmiş vergi ve ceza borcu bulunmaması,

e) Vergi mevzuatı uyarınca kesinleşmiş vergi borcu bulunmaması,

f) İlgili mevzuat uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu bulunmaması,

g) İhracatçılar için, bağlı bulunulan ihracatçı birliği kayıtlarına göre, Türkiye İhracatçılar Meclisi veya ihracatçı birliklerince ilgili mevzuatı çerçevesinde performans ve güvenilirliğinin onaylanmış olması,

ğ) Dış ticaret sermaye şirketleri, grup ihracatçıları, grup ithalatçıları, Ar-Ge merkezi belgesine sahip kişiler ile bakım onarım faaliyeti yürüten ticari hava taşımacılığı şirketleri hariç imalatçı olması,

h) Başvuru yılından önceki iki yıl esas alınmak suretiyle, mali yapısının yeminli mali müşavir tarafından incelenerek, Müsteşarlıkça belirlenecek formata uygun olarak düzenlenecek raporla olumlu görüşle sonuca bağlanmış olması,

koşullarının tamamının sağlanması gerekir.

(b) bendinin uygulanmasında, aynı beyannameye ilişkin düzenlenmiş birden fazla ceza kararı bir ceza kararı sayılır.

Onaylanmış kişi statüsü için gereken özel koşullar

A sınıfı onaylanmış kişi statüsü için başvuruda bulunan kişilerin aşağıdaki özel koşulları da sağlaması gerekir:

  a) Dış ticaret performansına ilişkin olarak aşağıdaki koşullardan en az birinin sağlanması:

1) Başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük iki yıl içerisinde, on ikişer aylık iki dönem ayrı ayrı olmak üzere, herhangi bir dönem içerisinde asgari yirmi beş milyon FOB/ABD doları tutarında fiili ihracat yapılmış olması,

2) Başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük iki yıl içerisinde, on ikişer aylık iki dönem ayrı ayrı olmak üzere, herhangi bir dönem içerisinde gerçekleştirilen ithalat ve fiili ihracat toplamının asgari yüz milyon ABD doları tutarında olması.

b) Başvuru tarihinden geriye dönük bir ay içinde en az iki yüz elli işçi istihdam ediyor olması.

B sınıfı onaylanmış kişi statüsü için başvuruda bulunan kişilerin aşağıdaki özel koşulları da sağlaması gerekir:

a) Dış ticaret performansına ilişkin olarak aşağıdaki koşullardan en az birinin sağlanması:

1) Başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük iki yıl içerisinde, on ikişer aylık iki dönem ayrı ayrı olmak üzere, herhangi bir dönem içerisinde asgari beş milyon FOB/ABD doları tutarında fiili ihracat yapılmış olması,

2) Başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük iki yıl içerisinde, on ikişer aylık iki dönem ayrı ayrı olmak üzere, herhangi bir dönem içerisinde gerçekleştirilen ithalat ve fiili ihracat toplamının asgari yirmi milyon ABD doları tutarında olması.

b) Başvuru tarihinden geriye dönük bir ay içinde en az yüz işçi istihdam ediyor olması.

C sınıfı onaylanmış kişi statüsü için başvuruda bulunan kişilerin aşağıdaki özel koşulları da sağlaması gerekir:

a) Dış ticaret performansına ilişkin olarak aşağıdaki koşullardan en az birinin sağlanması:

1) Başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük iki yıl içerisinde, on ikişer aylık iki dönem ayrı ayrı olmak üzere, herhangi bir dönem içerisinde asgari iki milyon FOB/ABD doları tutarında fiili ihracat yapılmış olması,

2) Başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük iki yıl içerisinde, on ikişer aylık iki dönem ayrı ayrı olmak üzere, herhangi bir dönem içerisinde gerçekleştirilen ithalat ve fiili ihracat toplamının asgari sekiz milyon ABD doları tutarında olması,

3) Başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük iki yıl içerisinde asgari yirmi beş milyon ABD doları tutarında sabit sermaye yatırımı yapmış olması.

b) Başvuru tarihinden geriye dönük bir ay içinde en az otuz işçi istihdam ediyor olması.

Dış ticaret sermaye şirketleri ve/veya grup ihracatçısı aracılığıyla ihracat yapılması durumunda, bağlı bulunulan ihracatçı birliği kayıtlarına göre Türkiye İhracatçılar Meclisi veya ihracatçı birliklerince onaylı belgede kayıtlı ihracat tutarlarından dış ticaret sermaye şirketleri ve/veya grup ihracatçısı aracılığıyla yapıldığı tespit edilen ihracat tutarları da imalatçı kişinin ihracatı olarak kabul edilir ve imalatçı kişinin başvurusunda dikkate alınır. 

Dış ticaret sermaye şirketleri için birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda sayılan özel koşullar aranmaz.

Grup ihracatçıları ve grup ithalatçıları için birinci, ikinci ve üçüncü fıkraların (b) bentlerinde belirtilen özel koşul aranmaz. Ancak, grup ihracatçıları veya grup ithalatçıları tarafından yapılan başvurularda, dış ticaret işlemlerinde adlarına aracılık yapıldığı bildirilen grup imalatçıları tarafından birinci, ikinci ve üçüncü fıkraların (b) bendinde yer alan koşulun sağlanması zorunludur. Bu koşulun sağlanmasında, grup imalatçılarının sigortalı çalışan sayıları toplamı dikkate alınır.

Başvurunun kayda alınması ve incelenmesi

Statü belgesi başvurusu yetkili başmüdürlüğün genel evrak kaydına alınmasını müteakip, ilgili birim tarafından başvuru sahibinin vergi numarası, ticaret unvanı, adres bilgilerini içerir şekilde ve takvim yılı itibarıyla müteselsil sıra numarası ile kayda alınır.

Statü belgesi başvurusu genel evrak kaydına alınmasını takiben en geç bir ay içinde incelenir.

Statü belgesinin düzenlenmesi

Aranılan belgelerin tamamının başvuru dosyasında mevcut olduğunun ve başvuru sahibinin Gümrük Yönetmeliği'nin 23 ve 24 üncü maddelerinde yer alan koşulları taşıdığının tespit edilmesi halinde yıl/yetkili başmüdürlüğün bulunduğu ilin trafik kodu/belge sınıfı/sıra numarasını içerecek şekilde (örnek 09/34/A/0001)  her yıl itibariyle müteselsil statü belgesi numarası alınarak aslı hak sahibine verilmek, bir nüshası da gümrük idaresinde saklanmak üzere iki nüsha halinde düzenlenir.

Statü belgesinin sınıfına ve kapsamına bağlı olarak, BİLGE sistemi üzerinde gerekli güncelleme işlemleri yapılır.

Statü belgesinin geçerlilik süresi iki yıldır. 

Statü belgesinin askıya alınması

Statü belgesinin geçerlilik süresi içinde gümrük işlemlerinden veya gümrük cezalarından doğan herhangi bir kamu alacağının, süresi içinde ödemediğinin tespit edilmesi durumunda statü belgesi, söz konusu belgeyi düzenleyen gümrük ve muhafaza başmüdürlüğünce, kesinleşmiş gümrük vergisi ve/veya ceza borcu ödenene kadar askıya alınır.

Statü belgesinin geri alınması

Statü belgesinin düzenlenme tarihini takip eden on iki aylık dönem içinde Gümrük Yönetmeliği’nin 23 maddesinin birinci fıkrasının (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen genel koşullardan herhangi birinin veya belgenin geçerlilik süresi içinde aynı fıkranın diğer bentlerinde belirtilen genel koşullardan herhangi birinin ortadan kalktığının öğrenilmesi ya da belge sahibince talep edilmesi halinde statü belgesi, söz konusu belgeyi düzenleyen gümrük ve muhafaza başmüdürlüğünce, geri alınır.

Statü belgesinin iptali

Yanlış veya eksik bilgilere veya sahte belgelere dayanılarak verildiği anlaşılan statü belgesi, söz konusu belgeyi düzenleyen gümrük ve muhafaza başmüdürlüğünce iptal edilir.

ONAYLANMIŞ İHRACATÇI YETKİSİ

2 Seri No’lu Gümrük Genel Tebliği kapsamında Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahibi firmalara Gümrük Müsteşarlığınca Onaylanmış İhracatçı yetkisi verilebilmektedir. Onaylanmış İhracatçı yetkisi sahibi firmalar, A.TR dolaşım belgelerini, onaylanma ve vize işlemi için gümrük idarelerine ibraz etme zorunluluğu olmadan düzenleyebilmektedir.

A veya B sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahibi firmalar, 7 Seri No’lu Gümrük Genel Tebliği’ne (Uluslararası Anlaşmalar) göre Onaylanmış İhracatçı yetkisi kazanması halinde, gümrük idarelerince vize işlemine gerek olmadan fatura beyanı veya EUR-MED fatura beyanı düzenleyebilmektedir.

Onaylanmış ihracatçı yetkisinin kapsamı ve statü belgesi sahibine onaylanmış ihracatçı yetkisi verilmesi

 (1) Onaylanmış ihracatçı yetkisi, 2006/10895 sayılı Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Karar’ın genel hükümlerine bir istisna olarak, A.TR dolaşım belgesininGümrük  Müsteşarlığınca yetki verilen kişi ve kuruluş tarafından onaylanma ve vize işlemi için gümrük idarelerine ibraz edilme zorunluluğu olmadan düzenlenebilmesini ifade eder.

(2) Aşağıdaki koşulları sağlayan Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahiplerine, talep etmeleri halinde, statü belgelerinin geçerlilik süresi içinde, onaylanmış ihracatçı yetkisi verilir.

a) Başvuru yılından bir önceki takvim yılı içerisinde veya başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük bir yıl içerisinde en az yüz adet A.TR dolaşım belgesi düzenleyip vize işlemlerini tamamlamış ve söz konusu A.TR dolaşım belgelerini kullanmış olmak.

b) Yetkilendirilmiş gümrük müşaviriyle, A.TR dolaşım belgelerinin dönemsel kontrolüne veya onaylanmasına ilişkin olarak, ilgili gümrük mevzuatı çerçevesinde sözleşme yapmış olmak.

(3) Onaylanmış ihracatçı yetkisi tanınan statü belgesi sahiplerine, bir onaylanmış ihracatçı yetki numarası verilir.

 (4) Tebliğ kapsamında tanınan onaylanmış ihracatçı yetkisi kapsamında düzenlenip vize edilecek A.TR dolaşım belgeleri için ilgili gümrük mevzuatı uyarınca tespit sözleşmesi yapılan yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tarafından dönemsel tespit raporu düzenlenmesi gerekir.

Basitleştirilmiş usulde düzenlenecek A.TR dolaşım belgelerinin şekli, basımı ve dağıtılması

 (1) Basitleştirilmiş işlem kapsamında düzenlenecek A.TR dolaşım belgeleri Karar’da belirlenen form ve evsafa uygun olarak ve her belgeye ayrı seri numarası verilerek üç nüsha halinde bastırılır.

(2) Basitleştirilmiş işlem kapsamındaki A.TR dolaşım belgelerinin (12) numaralı gümrük vizesi bölümünde, Kararın II no.lu ekinde yer alan örneğe uygun onaylanmış ihracatçı mührünün önceden basılmış olması gerekir.

(3) Basitleştirilmiş işlem kapsamında düzenlenecek A.TR dolaşım belgelerinin tesliminde, ihracatçının onaylanmış kişi statü belgesi kapsamında onaylanmış ihracatçı yetkisine sahip olup olmadığı kontrol edilir.

Basitleştirilmiş usulde düzenlenecek A.TR dolaşım belgelerinin doldurulması ve kullanılması

(1) Basitleştirilmiş işlem kapsamında düzenlenecek A.TR dolaşım belgelerinin, Kararın 7, 20 ve 22 nci maddelerine uygun olarak doldurulması gerekir.

(2) Basitleştirilmiş işlem kapsamında düzenlenecek A.TR dolaşım belgeleri, tasdik edilmeksizin, onaylanmış ihracatçı yetkisini haiz statü belgesi sahibi tarafından vize edilir.

(3) Vize işlemi, onaylanmış ihracatçı yetki numarasını içerir şekilde ve  EK-15’te yer alan formata uygun olarak onaylanmış ihracatçı tarafından yaptırılacak kaşenin, basitleştirilmiş işlem kapsamında düzenlenecek A.TR dolaşım belgesinin (12) numaralı gümrük vizesi bölümünde yer alan ihracatçı mührünün (2) numaralı bölümüne basılması ile gerçekleştirilir.

(4) Basitleştirilmiş işlem kapsamında düzenlenecek A.TR dolaşım belgesinin asıl nüshası dışında kalan diğer iki nüshasından biri, Karar’ın 8 inci maddesi gereğince, ihracat beyannamesine eklenir.

(5) Basitleştirilmiş işlem kapsamında düzenlenecek A.TR dolaşım belgelerinin şekil şartları ve içerdiği bilgiler bakımından usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği hususlarından doğrudan doğruya onaylanmış ihracatçı yetkisine sahip kişiler sorumludur.

Basitleştirilmiş usulde düzenlenecek A.TR dolaşım belgelerinin sonradan düzenlenmesi

(1) Onaylanmış ihracatçı yetkisi sahibi kişilerce, Karar’ın 12 ila 16 ncı maddeleri ile 22 nci maddesi çerçevesinde, eşyanın ihracından sonra da A.TR dolaşım belgesi düzenlenebilir. Bu kapsamda düzenlenen dolaşım belgelerinin asıl nüshası dışında kalan diğer iki nüshasından biri ihracat beyannamesine eklenir.

Basitleştirilmiş usulde düzenlenecek A.TR dolaşım belgelerinin ikinci nüsha olarak düzenlenmesi

 (1) Onaylanmış ihracatçı yetkisi sahibi kişilerce düzenlenen A.TR dolaşım belgesinin çalınması, kaybedilmesi veya tahrip edilmesi halinde, Karar’ın 17 ve 22 nci maddeleri çerçevesinde söz konusu belgenin ikinci bir nüshası düzenlenebilir.

Onaylanmış ihracatçı yetkisinin askıya alınması

(1) Statü belgesi sahiplerince, statü belgesinin geçerlilik süresi içinde kendilerine bu Tebliğ kapsamında tanınan onaylanmış ihracatçı yetkisi kapsamında düzenlenip vize edilecek A.TR dolaşım belgeleri için yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tarafından statü belgesinin düzenlendiği gümrük ve muhafaza başmüdürlüğüne de verilecek dönemsel tespit raporunda olumsuz görüş bildirilmesi; olumsuz rapor düzenlenmesini gerektiren durumun gümrük idaresince tespit edilmesi ya da dönemsel tespit raporunun süresi içinde düzenlenmemesi durumunda onaylanmış ihracatçı yetkisi altı ay süreyle askıya alınır.

Onaylanmış ihracatçı yetkisinin geri alınması

- (1) Onaylanmış ihracatçı yetki numarasını A.TR dolaşım belgesi dışında herhangi bir belge düzenlemek için kullandığı tespit edilen statü belgesi sahibinin onaylanmış ihracatçı yetkisinin statü belgesinin geçerlilik süresi sonuna kadar geri alınmasını teminen statü belgesinin düzenlendiği gümrük ve muhafaza başmüdürlüğüne derhal bildirimde bulunulur.

(2) Statü belgesi sahiplerince statü belgesinin geçerlilik süresi içinde, onaylanmış ihracatçı yetkisi kapsamında düzenlenip vize edilecek A.TR dolaşım belgeleri için yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tarafından hazırlanacak dönemsel tespit raporlarında iki dönem olumsuz görüş bildirilmesi; olumsuz rapor düzenlenmesini gerektiren durumun gümrük idaresince tespit edilmesi ya da dönemsel tespit raporunun ikinci kez süresi içinde düzenlenmemesi durumunda onaylanmış ihracatçı yetkisinin statü belgesinin geçerlilik süresi sonuna kadar geri alınmasını teminen statü belgesinin düzenlendiği gümrük ve muhafaza başmüdürlüğüne derhal bildirimde bulunulur.

 (3) Statü belgesinin geçerlilik süresinin bitimine bir yıldan az süre kalmış olduğu durumlarda geri alma süresi bir yıldır.