İhracat Rejimi ve Gümrük Uygulamaları

İhracat ile ilgili her türlü işlem, ihracata ilişkin hükümler içeren kanunlar, İhracat Rejimi Kararı, bu karara istinaden çıkarılan yönetmelik, tebliğ ve talimatlar ile iki veya çok taraflı anlaşmalar çerçevesinde yürütülmektedir.

 İhracat Rejimi Kararı dışında ihracata ilişkin hüküm içeren bazı kanunlar:

•   261 sayılı İhracatı Geliştirmek Amacı ile Vergilerle İlgili Olarak Hükümetçe Alınacak Tedbirlere Dair Kanun

•   933 sayılı Kalkınma Planının Uygulanması Esaslarına Dair Kanun

•   1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun,

•   4458 sayılı Gümrük Kanunu,

•   5910 sayılı Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun

•   3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu,

•   6968 sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu,

•   1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu,

•   2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu,

•   2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun,

•   3655 ve 3656 sayılı kanunlarla uygun bulunan Ozon Tabakasının Korunmasına Dair Viyana Sözleşmesi ile Ozon Tabakasını incelten Maddelere Dair Montreal Protokolü,

•   4042 sayılı Kanunla uygun bulunan Ozon Tabakasını incelten maddelere Dair Montreal Protokolü Değişikliği (Londra Değişikliği),

•  4238 sayılı Kimyasal Silahların Geliştirilmesinin ve Kullanımının Yasaklanması ve Bunların İmhası ile ilgili Sözleşmenin Onaylanmasına dair Kanun,

•   3763 sayılı Türkiye’de Harp Silahı ve Mühimmatı Yapan Hususi Sanayi Müesseslerinin Kontrolü Hakkında Kanun,

Yukarıda belirtilen kanunların uygulanmasına ilişkin olarak çıkarılan yönetmelikler ve tebliğlerin de dikkate alınması gerektiği tabiidir.

İhracata ilişkin hükümler içeren ikili ve çok taraflı uluslararası anlaşmaların ihracat mevzuatının önemli bir parçasını oluşturduğu unutulmamalıdır. Zira, usulüne uygun şekilde yürürlüğe konulmuş uluslararası anlaşmalar T.C.Anayasası'nın 90 ıncı maddesine göre kanun hükmündedirler. Bu sebeple, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki Gümrük Birliği Anlaşması, Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunu Kuran Anlaşmanın yetki alanına giren ürünlerin ticaretine ilişkin Serbest Ticaret Anlaşması, Türkiye ile EFTA ülkeleri arasında yapılan Serbest Ticaret Anlaşması, Türkiye ile bazı ülkeler ile akdedilen serbest ticaret anlaşmaları, Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması, Kimyasal Silahlar Sözleşmesi, vb. ihracata ilişkin mevzuata dayanak teşkil etmektedir.

Yukarıda genel çerçevesi çizilmeye çalışılan ihracat mevzuatının bu program açısından önemli olan kısımları, fiktif olarak sınıflandırılan alt başlıklar altında aşağıda ele alınmaktadır.

Gümrük Mevzuatı:

1. 4458 sayılı Gümrük Kanunu (150-151. Maddeler)(04.11.1999/23866 RG)
2. Gümrük Yönetmeliği (415-417. Maddeler) (07.10.2009/27369 - Mükerrer RG)
3. Gümrük Genel Tebliği
4. Genelgeler    

• Gümrük Genel Tebliği (İhracat) (Seri No:1)

 Dış Ticaret Mevzuatı:

 A.

1.       95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı          (06.01.1996/22515 RG)

2.        İhracat Yönetmeliği                      (06.06.2006/26190 RG)

3.        İhracat Tebliğleri

• İhracatçı Belgesine İlişkin Tebliğ (Ekonomik Araştırmalar ve Değerlendirme: 96/1)
• Bedelsiz İhracata İlişkin Tebliğ (İhracat: 2008/12)
• İhracı Kayda Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ (İhracat: 2006/7)
• İhracı Yasak ve Ön İzne Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ (İhracat: 1996/31)
• Dış Ticaret Sermaye Şirketleri Statüsüne İlişkin Tebliğ (İhracat: 2004/12)
• Dış Ticaret Sermaye Şirketlerine İlişkin Karar (Tebliğ)
• Sektörel Dış Ticaret Şirketleri Statüsüne İlişkin Tebliğ (İhracat: 2004/4)
• Yurt Dışında Fuar Düzenlenmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Tebliğ (İhracat: 2007/1)
• Yurt Dışı Müteahhitlik ve Teknik Müşavirlik Hizmetleri Kapsamında Yapılacak İhracat ve İthalata İlişkin Tebliğ (Anlaşmalar:2008/1)
• Offset Uygulamalarına İlişkin Tebliğ (İhracat: 2007/6)
• Türkiye’de İkamet Etmeyenlere Özel Fatura İle Yapılan Satışlar Hakkında Tebliğ (İhracat: 2003/3)
• Kimyasal Silahlar Sözleşmesi Ekinde Yer Alan Kimyasal Maddelerin İhracatına İlişkin Tebliğ (İhracat: 2002/12)
• Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Dış Ticaretine İlişkin Tebliğ (Dış Ticaret: 2009/1)
• Çift Kullanımlı ve Hassas Maddelerin İhracatının Kontrolüne İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2003/12)
• Ozon Tabakasını İncelten Maddelerin İhracatına İlişkin Tebliğ (İhracat: 2004/13)

B.

1. Sınır Ticaretinin Düzenlenmesine İlişkin 2008/14451 Sayılı Karar (16.05.2009/27230 RG)
2. Sınır Ticaretinin Düzenlenmesine İlişkin Kararın Uygulanmasına İlişkin 2009/7 Sayılı Tebliğ 
3. Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Yönetmeliği (31.12.2003/25333 RG)
4. 95/7616 sayılı İhracatta Kota ve Tarife Kontenjanı Belirlenmesine ve İdaresine İlişkin Karar (31.12.1995/22510 RG)
5. İhracatta Kota ve Tarife Kontenjanı Belirlenmesine ve İdaresine İlişkin Yönetmelik (18.10.1996/22791 RG)
6. 88/13384 sayılı Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu Hakkında Karar (14.10.1988/19959 RG)
7. 2006/11115 sayılı Ham Elmas Dış Ticaretinin Düzenlenmesine ve Denetlenmesine Dair Karar (31.10.2006/26332 RG)
8. Ham Elmas Dış Ticaretinin Düzenlenmesine ve Denetlenmesine Dair Karar’a İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2006/1) (15.11.2006/26347 RG)
9. 9.     94/6401 sayılı İhracata Yönelik Devlet Yardımları Kararı (11.01.1995/22168) 

İHRACATTA DEVLET YARDIMLARI 

http://www.ekonomi.gov.tr/index.cfm?sayfa=mevzuat&bolum=D19E3AA5-D8D3-8566-4520041DDE979743

• 2011/1 Sayılı Pazar Araştırması ve Pazara Giriş Desteği Hakkında Tebliğ ile Uygulama Usul ve Esasları
• 2010/10 Sayılı Tarımsal Ürünlerde İhracat İadesi Yardımlarına İlişkin Tebliğ
• 2010/8 Sayılı Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ ile Uygulama Usul ve Esasları
• 2010/6 Sayılı Yurt Dışı Birim, Marka ve Tanıtım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ ile Uygulama Usul ve Esasları
• 2009/5 Sayılı Yurt Dışında Gerçekleştirilen Fuar Katılımlarının Desteklenmesine İlişkin Tebliğ ile Uygulama Usul ve Esasları
• 2008/2 Sayılı Tasarım Desteği Hakkında Tebliğ ile Uygulama Usul ve Esasları
• 2006/4 Sayılı "Türk Ürünlerinin Yurtdışında Markalaşması ve Türk Malı İmajının Yerleştirilmesi ve Turqualıty®'nin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ
• 2004/14 Sayılı Turqualıty® Sertifikasının Düzenlenmesine İlişkin Tebliğ
• 2004/5 Sayılı Teknik Müşavirlik Firmalarının Yurt Dışındaki Faaliyetlerine Sağlanacak Devlet Yardımları Hakkında Tebliğ ile Uygulama Usul ve Esasları
• 2000/1 Sayılı İstihdam Yardımı Hakkında Tebliğ ile Uygulama Usul ve Esasları
• 1998/10 Sayılı Araştırma-Geliştirme (Ar-Ge) Yardımına İlişkin Tebliğ
• 1997/5 Sayılı Çevre Maliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ ve Uygulama Usul ve Esasları
• 1995/7 Sayılı Uluslararası Nitelikteki Yurt İçi İhtisas Fuarlarının Desteklenmesine İlişkin Tebliğ ile Uygulama Usul ve Esasları

Avukatlık Danışmanlık Hizmeti Desteği

Yurt dışında muhatap olunan ticaret politikası önlemi soruşturmaları ve ülkemiz ihraç ürünlerinin yararlandığı genelleştirilmiş tercihler sistemi uygulamaları kapsamında ihracatçı firmalarca satın alınan avukatlık/danışmanlık hizmetleri için İhracatçı Birlikleri bütçesinden destek ödemeleri yapılmakta ve bu destek ödemeleri bir yönerge ile düzenlenmektedir. Başvuru mercii İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri'dir. Kapsam, başvuru şekli ve destek miktarı gibi konuları da düzenleyen yönergeye erişim için;

http://www.dtm.gov.tr/dtmadmin/upload/IHR/PazaraGirisDb/ad_YONERGE.pdf

http://www.ekonomi.gov.tr/index.cfm?sayfa=mevzuat&bolum=D19E3AA5-D8D3-8566-4520041DDE979743

Fuar Mevzuatı 

2009/5 Sayılı Yurt Dışında Gerçekleştirilen Fuar Katılımlarının Desteklenmesine İlişkin Tebliğ ile Uygulama Usul ve Esasları

• 2009/5 Sayılı Yurt Dışında Gerçekleştirilen Fuar Katılımlarının Desteklenmesine İlişkin Tebliğ
• 2011 Yılında Milli Düzeyde İştirak Edilecek Fuarlar
• 2011 Yılında Desteklenecek Yurtdışı Bireysel Fuarlar Listesi
• Uygulama Usul ve Esasları

1995/7 Sayılı Uluslararası Nitelikteki Yurt İçi İhtisas Fuarlarının Desteklenmesine İlişkin Tebliğ ile Uygulama Usul ve Esasları

• 1995/7 Sayılı Tebliğ
• Uygulama Usul ve Esasları

1. 99/13812 Sayılı İhracat, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler İle Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Karar (31.12.1999/23923 RG)
2. 2005/9808 sayılı Belgesiz İhracat Kredileri İle Vergi Resim ve Harç İstisnası Belgeleri Hakkında Karar

• İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler İle Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğ (İhracat: 2008/6)
• İhracat Sayılan Satış ve Teslimler Hakkında Tebliğ (İhracat: 2005/2)
• İhracat ve Yatırımlarda Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulanması Hakkında Tebliğ (Seri No: 4)
• Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulanması Hakkında Tebliğ (Seri No: 1)
• Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulanması Hakkında Tebliğ (Seri No: 4)

Kambiyo Mevzuatı:

1. 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun
2. Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar

• Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2008-32/35)
• Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2008-32/34)
• Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2006-32/32)

İhracat bedeli dövizlerin yurda getirilmesine ilişkin kambiyo denetimi, Türk Parasının Kıymetinin Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ile bu Karara bağlı mevzuatın ihracata ilişkin hükümleri çerçevesinde, T.C. Merkez Bankası ve aracı bankalar tarafından yürütülmekte iken 08 Şubat 2008 tarihli ve 26781 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2008/13186 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 32 sayılı Karar’ın “İhracat” ile ilgili 8. maddesinde yapılan değişiklikle ihracat bedeli dövizlerin yurda getirilmesi ve bozdurulması zorunlu olmaktan çıkarılarak, tamamı serbest tasarrufa bırakılmıştır.

BAŞLICA TANIMLAR

(Gümrük Kanunu, İhracat Rejimi Kararı, İhracat Yönetmeliği)

1. “İHRACAT REJİMİ” NE DEMEKTİR?

(GK Md. 150, İY Md.  4(e))

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 150/1. maddesi İhracat Rejimi’nin tanımını yapar.

Buna göre ihracat rejimi, serbest dolaşımda bulunan eşyanın ihraç amacıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkışına ilişkin hükümlerin uygulandığı rejimdir.

İhracat Yönetmeliği’nin 4. maddesinde ise “İhracat” tanımına yer verilmiştir. Buna göre ihracat, bir malın, yürürlükteki ihracat mevzuatı ile gümrük mevzuatına uygun şekilde Türkiye gümrük bölgesi dışına veya serbest bölgelere çıkarılması veyahut Müsteşarlıkça ihracat olarak kabul edilecek sair çıkış ve işlemlerdir.

2. “FİİLİ İHRACAT” NE DEMEKTİR?

(GK Md. 151, İY Md.4(f))

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 151. maddesi ve Gümrük Yönetmeliği’nin 416. maddesi “fiili ihracat” kavramını tanımlar.

Buna göre, ihraç eşyası, buna ilişkin gümrük beyannamesinin tescili sırasında bulunduğu durum ve niteliğini gümrük kontrolünden çıktığı sırada da  aynen muhafaza etmesi ve bu haliyle Türkiye Gümrük Bölgesini  terk etmesi koşuluyla fiilen ihraç edilmiş sayılır. Bu durumda, ihraç eşyası üzerindeki gümrük kontrolü sona erer.

Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini terk ettiği tarih;

a) Kara ve demir yoluyla çıkışlarda, gümrük idaresince çıkış işlemleri tamamlanıp kara sınırından yabancı bir ülkeye fiilen çıktığı veya serbest bölgeye fiilen girdiği,

b) Deniz ve hava yoluyla çıkışlarda, eşyanın yüklendiği deniz veya hava taşıtının hareket ettiği,

tarih olarak kabul edilir.

3. “İHRACAT SERBESTİSİ” NE ANLAMA GELİR?

(İRK Md.4) 

İhracat serbestisi, kanun, kararname ve uluslararası anlaşmalarla ihracı yasaklanmış mallar dışında kalan bütün malların ihracatının, İhracat Rejimi Kararı çerçevesinde serbest olmasıdır.

İhracatta yukarıda belirtilen şekilde bir serbesti esas olmakla birlikte, İhracat Rejimi Kararı’nın 3 (b) maddesi ile; piyasalarda meydana gelen olağandışı bir gelişme, ihracata konu malda görülen yetersizlik, kamu güvenliği, kamu ahlakı, insan sağlığı, hayvanların, bitkilerin veya çevrenin korunması amacına yönelik tedbirler, sanatsal, tarihi ve arkeolojik değer taşıyan metanın korunması nedenleriyle ihracata kısıtlama ve yasaklama getirmeye Dış Ticaret Müsteşarlığı yetkilendirilmiştir.

4. KİMLER İHRACAT YAPABİLİR?

(İY Md. 4 (e))

İhracatçılar, ihracat yapabilir.  İhracat Yönetmeliği “İhracatçı”yı şöyle tanımlar:

“İhraç edeceği mala göre ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine üye olan, vergi numarasına sahip gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat hükümlerine istinaden hukuki tasarruf yapma yetkisi tanınan ortaklıkları”

5910 sayılı Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un 4 üncü maddesi:

“MADDE 4 – (1) İhracatçıların ilgili birliğe üye olmaları ve kanunda belirtilen ödemeleri yapmaları zorunludur. Birliklerden birine üye olan ihracatçı, diğer birliklerin iştigal alanına giren maddeleri üyelik şartı aranmaksızın ihraç edebilir.

        (2) Üyeler; birliğin kararlarına uymak, birliğin amaçlarına uygun davranmak, yetkili organlar tarafından istenecek ihracatla ilgili bilgi ve belgeleri zamanında ve eksiksiz olarak vermekle yükümlüdür, istediği zaman üyelikten ayrılabilme hakkına sahiptir.

        (3) Gümrük idarelerince gümrük beyannamelerinin onaylanmasında birliğin onayının aranması ve buna ilişkin usul ve esaslar, Gümrük Müsteşarlığı’nın olumlu görüşü alınmak kaydıyla Müsteşarlık tarafından belirlenir.”

hükmünü içermektedir.

14.02.1992 tarih ve 21142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olan, İhracat Yönetmeliği’nin 19. maddesi hükümlerine göre, ihracat yapılabilmesi için Dış Ticaret Müsteşarlığından “İhracatçı Belgesi” alınması gerekliydi.

01.01.1996 tarihi itibarıyla bu uygulamaya son verilmiştir.

İHRACAT ŞEKİLLERİ

(İhracat Yönetmeliği, İhracat Tebliğleri)

İhracat şekilleri İhracat Yönetmeliği’nde tanımlanmıştır. Bu Yönetmeliğe bağlı olarak yayımlanan aşağıdaki İhracat Tebliğleri ile ihracat şekillerinin usul ve esasları belirlenmiştir.

1.   İhracat: 2006/4 sayılı Takas veya Bağlı Muamele Yoluyla Yapılacak İhracata

      İlişkin Tebliğin Yürürlükten Kaldırılmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: İhracat 2008/10) 

2.   İhracat: 2006/3 sayılı Ticari Kiralama Yoluyla Yapılacak İhracata İlişkin Tebliğin

      Yürürlükten Kaldırılmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: İhracat 2008/9) 

3.  İhracat: 2006/6 sayılı Transit Ticarete İlişkin Tebliğ Yürürlükten Kaldırılmasına İlişkin 

      Tebliğ (Tebliğ No: İhracat 2008/11) 

4.  İhracat: 2008/12 sayılı Bedelsiz İhracata İlişkin Tebliğ

5.  Anlaşmalar: 2008/1 sayılı Yurt Dışı Müteahhitlik ve Teknik Müşavirlik Hizmetleri Kapsamında Yapılacak İhracat ve İthalata İlişkin Tebliğ

6.  İhracat: 2007/6 sayılı Offset Uygulamalarına İlişkin Tebliğ

7.   İhracat: 2006/7 İhracı Kayda Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ 

1. DIŞ TİCARET MEVZUATINDA İHRACAT İŞLEMLERİ NASIL SINIFLANDIRILIR?

(İY Md. 5-13)

1-   Ön izne bağlı ihracat

2-   Kayda bağlı ihracat

3-   Konsinye İhracat

4-   Yurt dışı fuar ve sergilere katılım ve ihracat

5-   İthal edilmiş malların ihracı

6-   Serbest bölgelere yapılacak ihracat

7-   Diğer ihracat şekilleri:

a)    Ticari kiralama yoluyla yapılacak ihracat,

b)    Takas ve bağlı muamele kapsamında yapılacak ihracat,

c)    Bedelsiz ihracat,

d)    Transit ticaret,

e)    Offset

f)    Yurtdışına e-ticaret kapsamındaki mal ihracatı

2. BEDELSİZ İHRACAT NEDİR?

(İY Md. 4 (c))

22/12/1995 tarihli ve 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı’nın 3 üncü maddesinin (e) bendine istinaden, karşılığında yurt dışından bir ödeme yapılmaksızın yurt dışına mal çıkarılmasıdır.

Bedelsiz ihracata ilişkin uygulama usul ve esasları 12/07/2008 tarih ve 26934 sayılı RG’de yayımlanan İhracat: 2008/12 sayılı Bedelsiz İhracat Tebliği ile belirlenmiştir.

Bedelsiz ihracat yoluyla yurt dışına çıkarılacak eşya için 2008/12 sayılı Tebliğ’in ekinde yer alan “Bedelsiz İhracat Formu” kullanılır.

2-a) Bedelsiz olarak ihraç edilebilecek eşyalar hangileridir?

(2008/12 sayılı Bedelsiz İhracat Tebliği Md.2)

1. Gerçek veya tüzel kişiler tarafından götürülen veya gönderilen hediyeler, miktarı ticari teamüllere uygun numuneler ile reklam ve tanıtım eşyaları, yeniden kullanıma veya geri dönüşüme konu ithal edilmiş mal ve ambalaj malzemeleri,
2. Daha önce usulüne uygun olarak ihraç edilmiş malların bedelsiz gönderilmesinin ticari örf ve adetlere uygun parçaları, fireleri ile garantili olarak ihraç edilen malların garanti süresi içinde yenilenmesi gereken parçaları.
3. Yabancı misyon mensuplarının, Türkiye’de çalışan yabancıların, yurt dışına hane nakli suretiyle gidecek olan Türk vatandaşlarının, daimi veya geçici görevle yurt dışına giden kamu görevlilerinin, bu durumlarının ilgili merciler tarafından belgelenmesi şartıyla beraberlerinde götürecekleri, gönderecekleri veya adlarına gönderilecek eşya ve taşıtlar.
4. Yurt dışında yerleşik tüzel kişiler, yabancı turistler ve yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarının beraberlerinde götürecekleri, gönderecekleri veya adlarına gönderilecek eşya ve taşıtlar.
5. Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler ve üniversitelerin; görevleri veya anlaşmalar gereği gönderecekleri mal ve taşıtlar,
6. Savaş, deprem, sel, salgın hastalık, kıtlık ve benzeri afet durumlarında; kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, üniversiteler, Kızılay ile kamu yararına çalışan dernek ve vakıfların gönderecekleri insani yardım malzemeleri.

(1, 3, 4, 5 ve 6 ıncı madde kapsamında yapılan bedelsiz ihracatta, meslek kuruluşuna üye olma şartı aranmaz.)

2-b) Bedelsiz İhracat prosedürü nasıldır?

(2008/12 sayılı Bedelsiz İhracat Tebliği Md.3)

Yukarıda belirtilen eşyanın bedelsiz olarak ihraç edilebilmesi için, eşyanın bedeline göre aşağıda belirtilen limitlere göre işlem yapılır.

I.   1. ve 2. Maddelerde belirtilen ve bedeli (ikiyüzellibin) 250.000 ABD Dolarını aşmayan eşyanın ile değer ve miktarına bakılmaksızın 5 ve 6 maddelerde belirtilen eşyanın bedelsiz olarak ihracat izni başvuruları doğrudan ilgili gümrük idaresine yapılır.

II. 1. ve 2. Maddelerde belirtilen ve bedeli 250.000 (ikiyüzellibin) ABD doları ve üzeri olan bedelsiz ihracat izni başvuruları, 2008/12 sayılı Tebliğ ekindeki Bedelsiz İhracat Formu doldurularak İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerine yapılır.

III. İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri, verdikleri bedelsiz ihraç izinlerinin bir örneğini talep sahibine, bir örneğini de ilgili gümrük idaresine intikal ettirirler.

IV. 3. ve 4. maddelerde belirtilen eşyanın bedelsiz ihracına doğrudan gümrük idareleri tarafından izin verilir. 4. maddede sayılan eşya, yolcu beraberinde yurt dışı edilmez de yolcudan önce veya sonra gönderilmesi halinde, Türkiye’den satın alındığının ispatlanması gerekir. Bu kapsamda, taşıt götürülmesi halinde ise, taşıtın trafik tescil kuruluşları ve vergi daireleri tarafından kayıtlarının kapatıldığının belgelenmesi gereklidir.

V.  5 inci maddede belirtilen yurt dışında yerleşik tüzel kişiler, yabancı turistler ve yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarının, Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11/1-b maddesinde düzenlenen istisnadan yararlanarak yurt dışına götürecekleri, gönderecekleri veya adlarına gönderilecek mal ve taşıtların bedelsiz ihracına, satıcı tarafından verilen satış faturası nüshası/veya satıcı onaylı örneklerine istinaden, ilgili gümrük idarelerince izin verilir. Söz konusu satış faturasının bir nüshası veya satıcı onaylı bir örneği, Türkiye İstatistik Kurumuna gönderilmesini teminen, ilgili gümrük idaresince Gümrük Müsteşarlığına (Gümrükler Genel Müdürlüğü) intikal ettirilir.

2-c)Bedelsiz ihracat ile ilgili özel düzenlemeler:

• Bedelsiz ihracat izinleri 1 (bir) yıl süre ile geçerlidir.

• Bir eşyanın ihracı Kanun, Kararname ve uluslararası anlaşmalarla yasaklanmış ise bu eşya bedelsiz olarak ihraç edilemez. Benzer şekilde, bir eşyanın ihracı bir merciin ön iznine bağlı ise, bu eşyanın bedelsiz olarak ihraç edilmek istenilmesi halinde de söz konusu izin aranır. (Md.4)

• FOB değeri 1.000 ABD Dolarından fazla olmak kaydıyla, ihracatında DFİF prim kesintisi yapılan eşyanın bedelsiz ihracatında, DFİF priminin ödendiğine dair banka dekontunun bedelsiz ihracat izni almak için müracaat edilen mercie ibraz edilmesi gereklidir. (Md.5-1)

• İhracı Kayda Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ eki listedeki mallardan, değeri FOB l.000 ABD Dolarını geçenlerin bedelsiz olarak ihracında kayıt şartı aranır. (Md.5-2)

• Bedelsiz olarak ihraç edilecek eşya, ihracata uygulanan desteklerden yararlandırılmaz. (Md.6)

• Bedelsiz olarak ihraç edilecek eşya, standardizasyon kontrolüne tabi değildir.

3. KAYDA BAĞLI İHRACAT NEDİR?

(İY Md. 4 (ğ), Md.7)

Kayda bağlı ihracat, gümrük beyannamesinin, ihracattan önce İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince kayda alındığı ihracat şeklidir.

İhraç eşyasının veya ihracat yapılan ülkenin bazı ulusal veya uluslararası düzenlemeler gereğince izlenmesi gerekebilmektedir. Bu tür işlemlerde yapılması gereken takip ve kontroller kayda bağlı ihracat mekanizması ile gerçekleştirilmektedir.

Kayda bağlı ihracatta ihracatçılar, gümrük beyannamesi ile birlikte kayıt için İhracatçı Birliklerine müracaat ederler. Birlikler tarafından gümrük beyannameleri onaylanır ve üzerine kayıt meşruhatı düşülür.

İhracatçı Birliklerinin onaylayıp kayıt meşruhatı verdiği beyannamelerin 30 gün içinde gümrük idarelerine verilmesi gereklidir. İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinin onay tarihinden itibaren başlatılan bu süre uzatılamaz.

Ancak ülkemizin ihraç ürünlerine miktar kısıtlaması uygulayan ülkelere yapılan kısıtlamaya tabi ürünlerin ihracına ilişkin kayıt meşruhatı düşülmüş olan beyannamelerin gümrük idarelerine verilmesine ilişkin süre 30 günden az veya çok olacak şekilde Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından belirlenebilmektedir.

Hangi eşyanın ihracatının kayda bağlı olarak izleneceği, Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından 06.06.2006 tarih ve 26190 sayılı RG’de yayımlanan İhracat:2006/7 İhracı Kayda Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ ile belirlenir. (İhracı Kayda Bağlı Mallar Listesi için bkz. XI. Bölüm: İhracatta “Eşyaya” Özel Düzenlemeler)

4. KONSİNYE İHRACAT NEDİR?

(İY Md.9.)

Kesin satışı daha sonra yapılmak üzere yurt dışındaki alıcılara, komisyonculara, ihracatçının yurt dışındaki şube veya temsilciliklerine mal gönderilmesini ifade eder.

Madde ve/veya ülke politikası açısından Müsteşarlıkça getirilebilecek düzenlemeler kapsamındaki mallarla ilgili konsinye ihraç talepleri; Müsteşarlığın görüşü alındıktan sonra, bunun dışında kalan mallara ilişkin talepler ise doğrudan İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince sonuçlandırılır.

İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince konsinye ihracat meşruhatı düşülerek onaylanmış gümrük beyannamelerinin otuz gün içinde gümrük idarelerine sunulması gerekir.

Konsinye olarak ihraç edilen eşyanın fiili ihraç tarihinden itibaren 1 yıl içinde kesin satışının yapılması gereklidir. Bu süre, sürenin bitiminden önce başvurulmak kaydıyla, haklı ve zorunlu nedenlere istinaden, izni veren merci tarafından, 2 yıla kadar uzatılabilir.

İhracatçılar, konsinye olarak gönderilen malların kesin satışının yapılmasından sonraki otuz gün içinde durumu, kendileri tarafından düzenlenmiş kesin satış faturası veya örneği ve gerekli diğer belgeler ile birlikte izni veren İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine bildirir.

Konsinye olarak gönderilen malın, konsinye ihraç izin süresi içinde satılamaması halinde, malın gümrük mevzuatı çerçevesinde yurda getirilmesi gerekir.

5. KREDİLİ İHRACAT NEDİR?

(İY Md. 8, İY Md. 4 (ı))

Kredili ihracat, iki ve çok taraflı kredi anlaşmaları dışında kalmak kaydıyla, ihracat bedellerinin Kambiyo Mevzuatı’nda öngörülen süreleri aşacak şekilde yurda getirilmesine imkan tanıyan bir ihracat şekli idi. Ancak, 08 Şubat 2008 tarihli ve 26781 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2008/13186 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 32 sayılı Karar’ın “İhracat” ile ilgili 8. maddesinde yapılan değişiklik nedeniyle 12/7/2008 tarihli ve 26934 sayılı RG’de yayımlanan İhracat Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca yürürlükten kaldırılmıştır.

6. TRANSİT TİCARET NEDİR?

(İY Md. 4 (n))

08 Şubat 2008 tarihli ve 26781 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2008/13186 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 32 sayılı Karar’ın “İhracat” ile ilgili 8. maddesinde yapılan değişiklik nedeniyle 12/7/2008 tarihli ve 26934 sayılı RG’de yayımlanan İhracat Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca Transit Ticaret; yurt dışında veya serbest bölgede yerleşik bir firmadan ya da antrepodan satın alınan malın, ülkemiz üzerinden transit olarak veya doğrudan doğruya yurt dışında veya serbest bölgede yerleşik bir firmaya ya da antrepoya satılmasıdır.

Dolayısıyla, eskiden olduğu gibi alış ve satış bedelleri arasında lehte fark olması şartı aranmamakta olup, gümrük işlemleri Transit Rejimi kapsamında sonuçlandırılmaktadır.

Bundan başka, uluslararası anlaşmalarla ticareti yasaklanmış mallar ile Dış Ticaret Müsteşarlığının madde politikası itibariyle transit ticaretinin yapılmasını uygun görmediği mallar transit ticarete konu olamaz. İthalat ve ihracat yapılması yasaklanmış ülkelerle transit ticaret yapılamaz.

7. TAKAS VE BAĞLI MUAMELE NEDİR?

(İY Md. 4 (a), 4 (l), 13 (4))

Takas: İhraç veya ithal edilen mal veya hizmet bedelinin, kısmen veya tamamen mal, hizmet veya döviz ile karşılanması işlemidir. Takas, iki ülke arasında gerçekleştirilir.

İhraç veya ithal edilen mal veya hizmet bedelinin, kısmen veya tamamen mal, hizmet veya döviz ile karşılanması ve bu transferlerin ikiden fazla taraf ülke arasında yapılması ise bağlı muamele olarak adlandırılır. Diğer bir ifade ile, Bağlı Muamele, ikiden fazla taraf arasında yapılan takas işlemidir.

Bağlı muamele ve takas yoluyla yapılacak ihracat işlemlerinin uygulama usul ve esaslarını belirleyen 06.06.2006 tarih ve 26190 sayılı RG’de yayımlanan İhracat:2006/4 sayılı Tebliğ, 12/07/2008 tarihli ve 26934 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İhracat: 2008/10 sayılı Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Takas ve bağlı muamele işlemleri yürürlükteki ihracat ve ithalat rejimleri çerçevesinde yürütülür.

8. OFF-SET NEDİR?

(İY Md.4 (k))

Bu ticaret biçimi kamu kuruluşları tarafından açılan savunma alanına yönelik olmayan ve bedeli en az 5.000.000 (Beş milyon) ABD Doları olan uluslararası ihalelerde, ihaleleri kazanan yabancı firma/kuruluşların ihaleleri açan kamu kuruluşlarına yönelik offset taahhütlerini kapsar.

Off-set, kamu kuruluşları tarafından açılan uluslararası ihaleler çerçevesinde, ihaleyi kazanan firma veya kuruluş tarafından, Türkiye’de üretilen malların, gelir ve giderleri Türkiye’de kaydedilen yurt dışı müteahhitlik hizmetlerinin ve diğer hizmetlerin yeni alıcılara ihracatı veya mevcut alıcılara yönelik ihracat artışı ile taahhüt gereğince Türkiye’nin mevcut ihracat potansiyelinin geliştirilmesine yönelik Müsteşarlıkça onaylanan diğer işlemleri ifade eder.

Offset uygulamalarının usul ve esasları 27 Temmuz 2007 tarih ve 26595 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İhracat: 2007/6 sayılı “Offset Uygulamalarına İlişkin Tebliğ” ile belirlenmiştir.

9. TİCARİ KİRALAMA YOLUYLA YAPILAN İHRACAT NEDİR?

(İY Md. 4 (m)

Malların kira bedeli karşılığı belirli bir süre kullanılmak üzere geçici olarak Türkiye gümrük bölgesi dışına veya serbest bölgelere çıkarılmasıdır.

12/07/2008 tarihli ve 26934 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İhracat Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’ in üçüncü maddesi ile İhracat Yönetmeliği’nin on üçüncü maddesinde değişiklik yapılmış ve söz konusu maddenin ikinci fıkrasına “Ticari Kiralama yoluyla yapılacak ihracat gümrük mevzuatı hükümlerine tabidir” hükmü eklenmiştir.

Bu itibarla, ticari kiralama kapsamında geçici ihracı yapılacak eşyaya 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile Gümrük Yönetmeliğinin “Geri Gelen Eşya”ya ilişkin hükümleri uyarınca işlem yapılması esas olmakla birlikte, gümrük işlemleri aşağıda belirtildiği şekilde yürütülmektedir:

a) Ticari kiralama yoluyla yapılacak ihracat talepleri, kiracı firma veya kuruluşla yapılan sözleşmenin noter tasdikli örneği ile sözleşmenin yeminli tercümanca yapılmış olan Türkçe tercümesi; kiraya verilen eşyanın motorlu kara nakil vasıtası olması durumunda ise ayrıca bahse konu aracın “Motorlu Araç Tescil Belgesi”nin bir örneği ile birlikte, çıkış işlemlerinin yapılacağı gümrük müdürlüğüne yapılır. Gümrük Müdürlüğü tarafından onaylanan beyanname izin hükmündedir.

b) Ticari kiralama konusu eşyanın mülkiyetinin kiraya verene ait olmaması durumunda, eşyanın mülkiyetinin başkasına ait olduğuna ilişkin noterde tanzim ettirilmiş mufavakatname aranır.

c) Ticari kiralama konusu eşyanın, leasing yoluyla elde edilmiş olması durumunda, söz konusu eşyanın leasing yoluyla elde edildiğine ilişkin kiralayan ile kiraya veren arasında yapılan sözleşme ve kiralayan kişi tarafından noterden tanzim ettirilmiş muvafakatname aranır.

d) Ticari kiralama yoluyla yapılacak ihracatta süre, kira sözleşmesine uygun olarak verilen süredir. Bu süre Gümrük Kanununun 168 inci maddesinde belirtilen 3 yıllık süreyi aşamaz. Söz konusu süre Gümrük Yönetmeliğinin 566 ncı maddesi hükümleri çerçevesinde beklenmeyen haller veya mücbir sebeplerle uzatılabilir.

e) Ticari kiralama yoluyla geçici çıkışı yapılacak eşyaya Gümrük Kanunu’nun 168 inci maddesi kapsamında muafiyet uygulanabilmesi için, Gümrük Kanunu’nun 169 uncu maddesi uyarınca, eşyanın yeniden ithalinde, ihracı sırasındaki ayniyetinin değişmemiş olması gerekir.

10. BAŞLAMIŞ İŞLEM NE DEMEKTİR?

(İY Md. 4 (b))

Aşağıdaki durumlar başlamış işlem sayılır:

1) Açılan uluslararası ihalelere istinaden yapılan yabancı devlet bağlantılarında, alıcı kuruluş ile bağlantının yapıldığını gösteren yazılı sözleşmenin taraflarca imzalanmış olmasını,

2) Bedelsiz ihracatta, gümrük mevzuatı uyarınca gümrük beyannamesi düzenlenmesi gereken hâllerde gümrük beyannamesinin tescil edilmiş olmasını,

3) Genel esaslar çerçevesinde, gümrük beyannamesinin İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine onaylatılmış olmasını,

4) Kayda bağlı ihracatta, İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince kaydın verilmiş olmasını,

5) Konsinye ihracat ile yurt dışı müteahhitlik ve teknik müşavirlik kapsamındaki ihracatta, iznin verilmiş olmasını,

6) Müsaadeye bağlı ihracatta müsaadenin verilmiş olmasını,

7) Offset kapsamında ihracatta offset anlaşmasının imzalanmış olmasını,

İHRACAT İLE İLGİLİ BAZI ÖZEL DÜZENLEMELER

(İhracat Yönetmeliği)

1. Daha önceden Türkiye’ye ithal edilmiş (Türkiye’de üretilmemiş) bir eşya ihraç edilebilir mi? (İY Md.11)

İthalat rejimi çerçevesinde ithal edilmiş ve vergileri ödenmiş bulunan yabancı menşeli yeni veya kullanılmış malların ihracı özellik arz etmeyen ihracat kapsamında gerçekleştirilebilmektedir. Bu kapsamdaki ihracat işlemlerinde, ihracatın desteklenmesine yönelik mevzuat, yatırım mevzuatı ile Gümrük Mevzuatı’nın mahrece iade hükümleri saklıdır.

İthal edilmiş eşyanın ihracat işlemleri esnasında eşyanın Türkiye'ye ithal edildiğini kanıtlayan belgelerin aranılması gerekli değildir. Kullanılmış eşya ihracatında A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenmesi için gerekli belgelerin temin edilmesinde karşılaşılan sorunların çözümü amacıyla 2005/19 sayılı Genelge yayımlanmıştır.

Buna göre, 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve Dış Ticaret Mevzuatına uygun olarak ithal edilen eşyaya ilişkin tevsik edici belgelerin, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 13’üncü maddesinde yer alan 5 yıllık belge saklama süresinin geçmesi nedeniyle artık mevcut olmaması durumunda, ihracatı ve yatırımları teşvik mevzuatı hükümleri ve ithalat rejiminin mahrecine iade hükümleri saklı kalmak kaydıyla, serbest dolaşım durumunda bulunan kullanılmış malların ihracında A.TR Dolaşım Belgelerinin gümrük idareleri ya da bu idarelerce yetki verilmiş kuruluşlarca düzenlenmesi ve gümrük idarelerince vize edilmesine yönelik taleplerin karşılanması için;

a) İthalat işlemlerinin yapıldığı gümrük idaresinden söz konusu ithalat işlemi ile ilgili bilgi ve belgelerin imha edildiğine ilişkin bir belge temin edilecek;

b) İthal edilen eşyanın serbest dolaşımda olduğunu gösteren ticari belge ve kayıtları ile Yeminli Mali Müşavirliklerce onaylı envanter kayıtları ibraz edilecektir.

2. Alıcısı ihraç eşyasını kabul etmezse ne yapılır? (İY Md. 14)

(1) Alıcısı tarafından kabul edilmeyen mallar karşılığında aynı bedel ve şartlarla mal ihracına ilişkin talepler, durumu gösterir belgelere istinaden gümrük mevzuatı çerçevesinde giriş ve çıkışta ayniyeti tespit edilmek suretiyle gümrük idarelerince sonuçlandırılır.

 (2) Alıcısı tarafından kabul edilmeyen malların başka bedel ve şartlarla aynı veya farklı alıcılara satışına ilişkin talepler, durumu gösterir belgeler ve yeni satış sözleşmesine ait İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince onaylı faturanın ibrazından sonra gümrük idarelerince sonuçlandırılır.

(3) Gümrük idarelerince sonuçlandırılan talepler ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine ve mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirilir.

(4) Alıcısı tarafından kabul edilmeyen malların bozulabilir nitelikte olması halinde, bu tür talepler İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği veya daha sonra İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine bilgi vermek kaydıyla Müsteşarlık yurt dışı teşkilatınca sonuçlandırılır. Müsteşarlık yurt dışı teşkilatınca sonuçlandırılan talepler, ilgili gümrük idaresine bildirilir.

(5) Yukarıda yer alan hususlar, ihracatın desteklenmesine yönelik mevzuat kapsamında yapılmış olması halinde, ait olduğu mevzuat hükümlerine tabidir.

3. İhraç eşyası alıcısına teslim edilememişse ne yapılır? (İY Md. 15)

Eşyanın alıcısına teslim edilememesi halinde yanma veya çalınma gibi haklı ve zorunlu nedenlerin varlığı aranır. Bu eşyanın yerine ihracat yapılmak isteniyorsa, ihraç edilmiş olan eşyanın neden alıcısına ulaştırılamadığını ispatlayan belgeler ile birlikte Dış Ticaret Müsteşarlığı’na başvurulur.

(İhracatın desteklenmesine yönelik mevzuat hükümleri saklıdır.)

4. Yurt dışı fuar ve sergilere katılım konusundaki prosedür nasıldır? (İY Md. 10)

Türkiye’nin hangi yurt dışı uluslararası fuar ve sergilerde temsil edileceği Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından belirlenir.

Firma ve kuruluşların bu tür fuar ve sergilere gerek Türkiye’yi temsilen milli düzeyde gerekse de bireysel olarak katılmaları mümkündür.

Bu kapsamda yurt dışında bedelli ve/veya bedelsiz olarak gönderilecek eşyanın ihracatına ilişkin işlemler gümrük idaresince sonuçlandırılır.

İHRACAT GÜMRÜK İŞLEMLERİ

İhracat Rejimi ile ilgili hükümlere Gümrük Kanunu’nun 150 ve 151 inci maddelerinde yer verilmiştir.

MADDE 150- l. İhracat rejimi, serbest dolaşımda bulunan eşyanın ihraç amacıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkışına ilişkin hükümlerin uygulandığı rejimdir.

         İhracat, ticaret politikası önlemleri ve gerektiği takdirde ihracat vergileri de dahil olmak üzere çıkış işlemlerine ilişkin hükümlerin uygulanmasıyla gerçekleştirilir.

            2. Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilecek eşya, ihracata ilişkin gümrük beyannamesi ile yetkili gümrük idaresine beyan edilir.

            3. Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkacak eşyanın gümrük beyannamesine tabi olmayacağı hal ve şartlar yönetmelikle belirlenir.

         4. Müsteşarlık, gerektiğinde ihraç eşyasının cinsine, niteliklerine ve ihracatın özelliğine göre ihracatın daha kolay yapılmasını sağlayacak usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.

MADDE 151- İhraç eşyası, buna ilişkin gümrük beyannamesinin tescili sırasında bulunduğu durum ve niteliğini gümrük kontrolünden çıktığı sırada da aynen muhafaza etmesi ve bu haliyle Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesi koşuluyla fiilen ihraç edilmiş sayılır. Bu durumda, ihraç eşyası üzerindeki gümrük denetimi sona erer.

Ayrıca, doğrudan İhracat Rejimi ile ilgili olmamakla birlikte Gümrük Kanunu’nun 165/A, 165/B, 165/C, 165/D,  166, 172 ve 241 nci maddelerinin de dikkatle incelenmesi gerekir.

MADDE 165/A- 1. Türkiye Gümrük Bölgesinin kara suları veya hava sahasından gümrük bölgesi içinde durmaksızın geçen taşıt araçları ile taşınan eşya hariç olmak üzere, Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkacak eşya için gümrük beyannamesi ya da gümrük beyannamesi verilmesinin gerekmediği durumda özet beyan verilir.

2. Gümrük beyannamesinin veya özet beyanın ihracat gümrük idaresine, eşya Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkmadan önce ibraz edilme süresi, bu süreye getirilebilecek istisnalar ve bu süreye ilişkin değişiklikler, özet beyandan vazgeçilebilmesine dair şartlar, Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkan eşyanın gümrük beyannamesi veya özet beyana tabi olmadığı durum ve şartlar; özel durumlar ile belirli eşya trafiği, taşıma şekli ve yükümlü türleri ile özel güvenlik düzenlemelerinin öngörüldüğü uluslararası anlaşmalar dikkate alınarak yönetmelik ile düzenlenir.

MADDE 165/B- 1. Türkiye Gümrük Bölgesini terk eden eşyanın gümrük beyannamesi verilmesini gerektiren gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması halinde, bu beyanname eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesinden önce ihracat gümrük idaresine verilir.

2. İhracat gümrük idaresinin çıkış gümrük idaresinden farklı olması halinde, ihracat gümrük idaresi, gerekli bilgileri derhal çıkış gümrük idaresine iletir veya elektronik ortamda erişimini sağlar.

3. Gümrük beyannamesi, 165/D maddesinde öngörülen özet beyanda bulunması gereken asgari bilgileri içerir.

4. Gümrük idarelerince, bilgisayar veri işleme tekniği kullanılmadan düzenlenen gümrük beyannameleri için, veri işleme tekniği kullanılarak hazırlanan gümrük beyannameleri ile aynı düzeyde risk yönetimi uygulanır.

MADDE 165/C- 1. Türkiye Gümrük Bölgesini terk eden eşyanın gümrük beyannamesi verilmesini gerektirmeyen gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması halinde, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesinden önce çıkış gümrük idaresine özet beyan verilir.

2. Çıkış gümrük idaresine gerekli bilgilerin derhal iletilebildiği veya elektronik ortamda erişiminin sağlandığı hallerde, özet beyanın çıkış gümrük idaresinden başka bir gümrük idaresine verilmesine izin verilebilir.

3. Yükümlünün bilgisayar sistemindeki özet beyan bilgilerine erişilebilmesi halinde, Müsteşarlık, özet beyan yerine bir bildirimde bulunulmasını kabul edebilir.

MADDE 165/D- 1. Özet beyanın şekli ve içeriği, öncelikle güvenlik ve emniyet amacı ile uluslararası standartlar ve ticari uygulamalardan yararlanılarak risk analizi ve gümrük kontrollerinin etkin yapılabilmesi için gerekli bilgileri kapsayacak şekilde yönetmelik ile belirlenir.

2. Özet beyan veri işleme tekniği kullanılarak hazırlanır. Gerekli ayrıntıları içermesi halinde ticari bilgiler ile liman veya taşıma bilgileri kullanılabilir.

3. Müsteşarlık, istisnai durumlarda yazılı olarak düzenlenen özet beyanları, veri işleme tekniği kullanılarak hazırlanan özet beyanlar ile aynı düzeyde risk yönetimi uygulanmasına imkân verilmesi kaydıyla kabul edebilir.

4. Özet beyan;

a) Eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkaran veya Türkiye Gümrük Bölgesi dışına

taşıma sorumluluğunu üstlenen kişi,

b) Eşyayı yetkili gümrük idaresine sunabilen veya eşyanın sunulmasını sağlayan kişi,

c) Yukarıdaki bentlerde belirtilen kişilerin temsilcisi,

tarafından verilir.

5. Dördüncü fıkrada belirtilen kişilerin talep etmeleri halinde, özet beyanın verilmesinden sonra bir veya daha fazla bilginin değiştirilmesine gümrük idarelerince izin verilir. Ancak;

a) Özet beyanı veren kişiye eşyanın muayene edileceğinin bildirilmesinden,

b) Söz konusu bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmesinden,

c) Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmak üzere ilgilisine teslim edilmesinden,

sonra özet beyanda değişiklik yapılmasına izin verilmez.

MADDE 166- Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkan eşya, yürürlükteki hükümlere göre gümrük idareleri tarafından yapılan kontrollere tabi olup, bunlar önceden belirlenen yollardan ve gümrüğün gözetimi altında yurtdışı edilir.

MADDE 172 - Türkiye ile komşu ülkeler arasında coğrafî durum ve bölge ihtiyaçları göz önünde bulundurularak yapılacak sınır ticaretinin kapsamını belirlemeye, sınır ticareti yapılacak sınır ticaret merkezlerinin kurulmasına ve buralardan yapılacak ihracat ve ithalatın usul ve esaslarını belirlemeye veya sınır ticareti yoluyla serbest dolaşıma girecek eşyadan alınacak vergileri göstermek üzere ilgili kanunlarda belirtilen azamî hadleri geçmemek şartıyla tek ve maktu bir tarife uygulamaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Sınır ticaret merkezleri, gümrük işlemlerinin yürütülmesinde Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi dışında addedilir.

Sınır ticaretine ilişkin gümrük işlemleri Müsteşarlıkça belirlenir.

MADDE 241- 1. Bu Kanunda ayrı bir ceza tayin edilmiş haller saklı kalmak üzere, bu Kanuna ve bu Kanunda tanınan yetkilere dayanılarak çıkarılan ikincil düzenlemelerle getirilen hükümlere aykırı hareket edenlere söz konusu düzenlemelerde açıkça öngörülmüş olması kaydıyla altmış TL usulsüzlük cezası uygulanır.

3. Usulsüzlük cezası aşağıdaki hallerde 1 inci fıkrada belirtilen miktarın iki katı olarak uygulanır:

j) Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, ihraç eşyasının yapılan beyan ve eki belgelere göre miktar veya cinsinde %10’dan fazla farklılık çıkması.

İhracat Rejimi ile ilgili hükümlere Gümrük Yönetmeliği’nin 415 ila 418 ve 435 ila 437 inci maddelerinde yer verilmiştir.

Beyan

MADDE 415 – (1) 131 ve 156 ncı madde hükümleri saklı kalmak üzere, Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilecek eşya, ilgili gümrük idarelerine gümrük beyannamesi ile beyan edilir.

 (2) Sözlü beyan formu, özel fatura, kumanya listesi, ATA ve CPD Karneleri ve Form 302  belgesi ile ihracına izin verilen eşyanın gümrük işlemleri bu belgeler ile yürütülür.

(3) Elektronik ortamda olanlar da dahil, mektuplar, kartpostallar ve basılmış metinler ile yolcunun kişisel bagajı kapsamındaki eşya için gümrük beyannamesi aranmaz.

(4) Talep halinde ihracat beyannamesinin onaylı fotokopileri ihracatçıya verilir.

Fiili ihracat

MADDE 416 – (1) Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini terk ettiği tarih;

a) Kara ve demir yoluyla çıkışlarda, gümrük idaresince çıkış işlemleri tamamlanıp kara sınırından yabancı bir ülkeye fiilen çıktığı veya serbest bölgeye fiilen girdiği,

b) Deniz ve hava yoluyla çıkışlarda, eşyanın yüklendiği deniz veya hava taşıtının hareket ettiği,

tarih olarak kabul edilir.

Geçici depolama süresi ve takip edilmeyen beyannameler

MADDE 417 – (1) 77 nci madde hükümleri uyarınca, ihracat veya yeniden ihracat amacıyla geçici depolama yerlerine konulması talep edilen eşya, buralarda bir ay kalabilir. Sözü edilen eşya ile ilgili olarak beyanname tescil edilip edilmediğine bakılmaksızın bu süre içinde ek süre talebinde bulunulması halinde, gümrük müdürlüklerince en çok üç aya kadar ek süre verilebilir.

(2) Bir aylık süre ve verilen ek süre içinde gümrük işlemleri bitirilerek yerinden kaldırılmayan eşya için gümrük yükümlüsüne tebligat yapılarak, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde eşyanın geçici depolama yerinden çıkarılması; aksi takdirde, bu eşyanın gümrüğe terk edilmiş sayılacağı bildirilir. Bu süre içinde de yerinden çıkarılmaması halinde eşya gümrüğe terk edilmiş sayılır ve tasfiye hükümlerine göre işlem yapılır. Bu eşyaya ilişkin olarak tescil edilmiş beyanname varsa iptal edilir.

(3) Geçici depolama yerlerine konulmaksızın ihraç edilecek eşyanın beyanname kapatma süresi iki aydır. Bu süre gümrük müdürlüklerince makul sebeplerle en çok iki ay uzatılabilir. Bu süreler içinde işlemleri tamamlanmayan beyannameler iptal edilir.

Beyannamenin düzeltilmesi

MADDE 193 – (1) Beyanın kontrolü sonucunda fark tespiti halinde, sistemde gerekli düzeltmeler yapılarak idare amirince beyan sahibine tebliğ edilir.

(2) Tespit edilen farklara itiraz edilmesi halinde 585 ila 590 ıncı maddelere göre işlem yapılır.

Özet beyan

MADDE 435 – (1) Türkiye Gümrük Bölgesini terk eden eşya için 415 inci madde uyarınca gümrük beyannamesinin aranmadığı veya beyanname yerine geçen bir belgenin düzenlendiği hallerde, Kanunun 165/A, 165/B, 165/C ve 165/D maddeleri hükümleri çerçevesinde ve eşya Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmeden önce özet beyan verilir.

(2) Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşya için özet beyan verilmesine ilişkin 63 üncü madde hükümleri Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkan eşyaya ilişkin özet beyana da uygulanır.

(3) Özet beyan, eşya Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmeden önce çıkış gümrük idaresine verilir.

(4) Gümrük idaresi, Türkiye Gümrük Bölgesini terk eden eşya için düzenlenen bir özet beyan verildiğinde, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesinden önce emniyet ve güvenlik amaçlı ve risk esaslı kontroller yapar. Yapılan risk analizi tamamlanır tamamlanmaz eşyanın çıkışına izin verilir.

(5) Türkiye Gümrük Bölgesini terk edecek eşya için özet beyan verilmesinin gerekli olduğu, ancak bu beyanın verilmediği hallerde, eşyanın taşıma sorumluluğunu üstlenen ya da üstlendiği addedilen kişi özet beyan verir.

(6) Gümrük idaresi yaptığı kontrol sonucunda eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesine izin verilemeyeceğinin anlaşılması halinde, yetkili gümrük idaresi özet beyanı veren veya özet beyanı veren kişiyle eşyayı taşıyan kişinin farklı olması halinde eşyayı taşıyan kişiye risk analizinin tamamlanmasından sonra makul bir sürede durumu bildirir.

Farklı taşıma türlerinde veya kombine taşımacılıkta özet beyan düzenlenmesi

MADDE 436 – (1) Türkiye Gümrük Bölgesini terk eden eşyanın bir taşıma türünden başka bir taşıma türüne aktarılarak taşındığı hallerde özet beyan verilmesi için tanınacak sürenin, taşıtın Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesi için verilen süreye uygun olması gerekir.

(2) Türkiye Gümrük Bölgesini terk eden eşyanın kombine taşımacılıkla taşındığı hallerde özet beyan verme yükümlülüğü eşyanın yüklü olduğu aracın işleticisindedir. Özet beyanın verilmesi için tanınan sürenin, eşyanın yüklü olduğu aracı taşıyan aracın Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesi için verilen süreye uygun olması gerekir.

Çıkış öncesi bildirim

MADDE 437 – (1) 65 ve 66 ncı maddelerde belirtilen durumlarda Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkışta kullanılan taşıma aracının işleticisi veya temsilcisi, çıkış öncesinde çıkış gümrük idaresine araçta bulunan bütün sevkiyatları liste halinde bildirir. Çıkış öncesi bildirim, Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkan taşıma aracı ve sevkiyata ilişkin aşağıdaki bilgileri içerir:

a) Eşyanın gümrük bölgesinden taşınmasından sorumlu kişi,

b) Gümrük beyannamesi; gümrük beyannamesinin verilmediği durumda özet beyan tescil sayısı,

c) Yükleme yeri,

ç) Boşaltma yeri,

d) Tek sevkiyat referans numarası, taşıma belgesi numarası veya taşıma belgesi referans bilgisi,

e) Taşıma aracı bilgisi veya eşya konteyner ile taşınıyorsa konteyner numarası.

(2) Ticari, liman veya taşıma belgesi veya yükleme listesi, gerekli bilgileri içermesi ve çıkış gümrük idaresince kabul edilebilir şekilde verilmesi halinde çıkış öncesi bildirim yerine verilebilir.

(3) 65 ve 66 ncı maddelerde belirtilen durumlar haricinde, gümrük bölgesinden çıkan taşıma aracındaki eşya için taşıma aracının işleticisinden başka bir kişi tarafından özet beyan verildiğinde, işletici veya temsilcisi çıkış gümrük idaresine çıkış öncesi bildirimde bulunabilir. Çıkış öncesi bildirim, Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkan taşıma aracı ve sevkiyata ilişkin aşağıdaki bilgileri içerir:

a) Gümrük beyannamesi; gümrük beyannamesinin verilmediği durumda özet beyan tescil sayısı,

b) Yükleme yeri,

c) Boşaltma yeri,

ç) Tek sevkiyat referans numarası, taşıma belgesi numarası veya taşıma belgesi referans bilgisi,

d) Eşya konteyner ile taşınıyorsa konteyner numarası.

(4) Birinci ila üçüncü fıkralarda belirtilen bildirim, taşıma aracının Türkiye Gümrük Bölgesini terk ettiği ana kadar geçen sürede yapılır.

(5) 61 inci madde hükmü, çıkış öncesi bildirim için de uygulanır.

İlgili Diğer Kanun Hükümleri

5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, Madde 3/14:

(14) İhracat gerçekleşmediği halde gerçekleşmiş gibi göstermek ya da gerçekleştirilen ihracata konu malın cins, miktar, evsaf veya fiyatını değişik göstererek ilgili kanun hükümlerine göre teşvik, sübvansiyon veya parasal iadelerden yararlanmak suretiyle haksız çıkar sağlayan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Beyanname ve eki belgelerde gösterilen ile gerçekte ihraç edilen eşya arasında yüzde onu aşmayan bir fark bulunması halinde, sadece 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre işlem yapılır.

İHRACATTA ARANILAN BELGELER

(Gümrük Kanunu, Gümrük Yönetmeliği)

1. BEYANNAMESİZ OLARAK YURT DIŞINA EŞYA ÇIKARILMASINA İZİN VERİLEBİLİR Mİ?

(GK 150/2, 150/3)

4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 150/2. maddesine göre, Türkiye Gümrük Bölgesi’nden ihraç edilecek eşyanın, ihracata ilişkin gümrük beyannamesi ile yetkili gümrük idaresine beyan edilmesi zorunludur.

Ancak, Kanunun 150/3. maddesinde, Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkacak eşyanın gümrük beyannamesine tabi olmayacağı hal ve şartların yönetmelikle belirleneceği hükmüne yer verilerek, bu zorunluluğa istisna getirilmiştir. (GY 415/2)

Kanunun 150/3. maddesi uyarınca, Gümrük Yönetmeliği’nin “İhracatta Sözlü Beyan Edilecek Eşya” başlıklı 165. Maddesinde sözlü olarak beyan edilebilecek ihraç eşyası belirlenmiştir.

Sözlü beyan, sınırlı sayıda kutusu doldurulmuş olan tek tip gümrük beyannamesi ile yapılmaktadır. Bu konudaki düzenleme Gümrük Yönetmeliği’nin 170. ve 172. maddesinde yapılmıştır.

İhracatta sözlü beyan edilecek eşya

MADDE 170 – (1) Aşağıda yazılı eşyanın ihracında beyan sözlü olarak yapılır.

a) Yolcu ve turistlerin beraberlerindeki kişisel eşya,

b) Devamlı görevli veya yerleşmek üzere yabancı ülkelere giden Türk memur ve vatandaşlarının ve Türkiye’deki devamlı görevleri ve işleri sona eren yabancıların beraberlerinde götürecekleri veya gidişlerinden iki ay evvel veya altı ay sonra gönderecekleri kişisel ve ev eşyası,

c) Bilim adamı, sanatçı ve işçilerin mesleklerini icra için beraberlerinde götürdükleri aletleri ile takımları ve ticari kıymette olmayan numuneleri,

ç) Nakil vasıtaları hizmetlilerinin beraberinde götürecekleri kişisel eşya,

d) Kara sınırı bölgesindeki köy ve kasabalar ile pazarlardan sınırın diğer tarafındaki halkın kendi ihtiyaçları için alıp götürecekleri eşya ve hayvanlar ve Türkiye sınır bölgesi halkının sınırın diğer taraf bölgesindeki köy, kasaba ve pazarlara satmak üzere birlikte götürecekleri kendi eşya ve hayvanları,

e) İçinde ölü veya ölünün kül ve kemikleri bulunan tabut, vazo ve diğer kaplar ile çelenk ve çiçekler,

f) Türkiye’de vefat eden yabancıların ülkelerindeki kanuni mirasçılarına intikal eden kişisel eşya ve ev eşyası.

Sözlü beyan formu

MADDE 172 – (1) Evrak düzenlenmesi gereken sözlü beyana tabi eşyanın gümrük işlemlerinde, sınırlı sayıda kutusu doldurulmuş ek-22’de yer alan sözlü beyan formu kullanılır.

(2) Sözlü beyan formlarında;

a) İhracat işlemlerinde 1, 2, 5, 6, 22, 29, 31, 33, 37, 41 ve 54 no.lu kutularının doldurulması zorunlu; 8, 14, 15, 40 ve 44 no.lu kutularının doldurulması ihtiyaridir.

b) İthalat işlemlerinde 1, 5, 6, 8, 22, 29, 31, 33, 37, 41, 42 ve 54 no.lu kutularının doldurulması zorunlu; 2, 14, 16, 30, 34, 40 ve 44 no.lu kutularının doldurulması ihtiyaridir.

c) Transit işlemlerinde 1, 2, 3, 4, 6, 8, 14, 18, 25, 27, 31, 35, 44, 50, 51, 53 ve 54 no.lu kutularının doldurulması zorunlu; 15, 17, 22, 40 ve 52 no.lu kutularının doldurulması ihtiyaridir.

(3) Yükümlü veya temsilcisinin imzası 54 no.lu kutuya alınır.

(4) Sözlü beyana ilişkin form yükümlünün verdiği bilgilere göre gümrük personeli tarafından sisteme girilir ya da doldurulur. Vergi tahakkuku gerektiren durumlarda sözlü beyan formunun 47 no.lu kutusu ve (B) alanı kullanılır.

(5) 170 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (ç) bentlerinde belirtilen kişisel eşya ile (d) bendinde belirtilen karşı taraf halkının pazarlarımızdan kendi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla alıp götürecekleri maddeler için sözlü beyan formu düzenlenmez.

2. İHRACAT İŞLEMİNDE GÜMRÜK BEYANNAMESİNE HANGİ BELGELER EKLENİR?

1. Fatura: İhracatçı tarafından düzenlenir. Beyannameye eklenmesi zorunludur.

2. Kontrol Belgesi: Dış Ticarette Standardizasyon Rejimi hükümlerine göre ihracatı standardizasyon kontrolüne tabi eşyada kontrol belgesinin ibrazı zorunludur. Bu tür eşyanın standarda uygunluğu Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenliği Grup Başkanlıklarınca denetlenerek, standarda uygun eşya için Kontrol Belgesi düzenlenir.

3. Menşe Şahadetnamesi: Alıcı ülkenin talebi halinde Ticaret ve Sanayi Odaları tarafından düzenlenir.

4. A.TR ve EUR.1 Dolaşım Belgeleri: Bu belgeler; İhracat yapılan ülke ile ülkemiz arasında bir tercihli ticaret anlaşması var olup olmadığına göre ve ticarete konu eşyanın tercihli rejimden yararlanması için gerekli olan ve uluslararası anlaşmalarla belirlenen şartları taşıyıp taşımadığına göre, Ticaret ve Sanayi Odaları tarafından düzenlenir.

5. Bitki Sağlık Sertifikaları

Bitki ve bitkisel ürünlerin ihracatında, alıcı ülkenin veya ihracatçının talep etmesi halinde, Tarım İl Müdürlükleri tarafından düzenlenmektedir.

6. Ekspertiz Raporu

İhracı ön izne bağlı eşyalar arasında 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamına giren kültür ve tabiat varlıkları (eski eserler) yer almaktadır. İhraç edilen kültür ve tabiat varlığı niteliğindeki eşyanın 2863 sayılı Kanun kapsamına girmediğinin (başka bir ifadeyle ihraç edilmesinde bir sakınca olmadığının) tevsik edilmesi için, Kültür Bakanlığı’nca düzenlenmiş eşyanın ihraç edilmesine izin veren ekspertiz raporları aranmaktadır.

7. İhracı Ön İzne Bağlı Eşyada İlgili Kurumca Verilen İzni Gösterir Belge

İhracat:96/31 sayılı İhracı Yasak ve Ön İzne Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ kapsamında yer alan ve ihracatında izin verilebilmesi için ilgili kurumun ön izninin alınmasını gerektiren eşyanın çıkış beyannamesine söz konusu iznin verildiğini gösteren belge eklenir.

İHRACATTA STANDARDİZASYON KONTROLÜ

Dış Ticarette Standardizasyon Yönetmeliği (31.12.2003/25333 mükerrer RG)

İhracatta Zorunlu Standart Denetimi ve Gümrük İdarelerinin Mükellefiyeti

Madde 3- Ekli liste (Ek 1) kapsamındaki maddelerin ihracatında, zorunlu standart ve kalite kontrolleri Müsteşarlığın Bölge Müdürlükleri bünyesindeki Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenleri tarafından yapılır.

Madde 4- İhracatçı veya temsilcisi söz konusu listede belirtilen maddelerin ihracatında, ilgili Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenleri Grup Başkanlığı’na (Ek 2) başvurur.

Denetleme, en geç yirmidört saat içinde, depo, antrepo veya işleme yerinden denetlemeye en elverişli olanında, ihracatçı veya temsilcisi de hazır bulunmak suretiyle, ilgili tüzük veya standartta belirtilen kriterlere göre yapılır.

Denetleme ile görevlendirilenler, denetleyecekleri mallardan dört takımı geçmemek üzere, ilgili tüzük veya standardında belirtildiği kadar veya Müsteşarlıkça belirlenecek miktarlarda numune alabilirler.

Denetlenmiş mallar gerekirse yeniden denetlenebilir.

Madde 5- Mal, fiziki muayene ve gerekli görülen durumlarda laboratuvar analizleri sonucunda tüzük veya standardına uygun bulunduğu takdirde, Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenlerince gerek görülmesi halinde, ambalajların üzerine denetlendiğini gösteren işaret konulur ve ambalajların sonradan açılmasını önlemek için gerekli tedbir alınır. Denetlenmiş mal için ihracatçısına veya temsilcisine, gümrüklere ibraz edilmek üzere, malın ilgili tüzük veya standardına uygunluğunu belirten Kontrol Belgesi (Ek 3) verilir. Kontrol Belgesi ile mal arasındaki bağlantıyı sağlamak için, ambalajlar üzerindeki parti numarası ve diğer resmî işaretler belgelere yazılır.

Madde 6- Denetleme sonunda, mal tüzük veya standardına uygun bulunduğu takdirde, alınan numuneler, kırkbeş günü geçmemek üzere, malın çeşidine göre, Müsteşarlıkça tespit olunacak sürece veya alıcı ile satıcı arasında anlaşmazlık çıktığında bunun giderilmesine kadar saklanır. Bu sürenin sonundan itibaren onbeş gün içinde, ihracatçı veya temsilcisi numuneleri geri alabilir.

Madde 7- Müsteşarlık, ihracatta zorunlu uygulamada bulunan standartlara uymayan malların ihracatına, ithalatçının talebinin tevsiki halinde, gerekli incelemeyi yaparak izin verebilir veya gerekli görülen durumlarda, standardın bazı maddelerinin uygulanmasına talimat yolu ile istisna getirebilir.

Madde 8- Ekli liste (Ek 1) kapsamındaki maddelerden ihtiyaç duyulanların yetiştirildikleri bölge ve çeşidin özelliklerine göre ulaşım durumu da göz önüne alınarak, vardığı yerdeki pazar isteklerini karşılayacak olgunlukta ihraç edilebilmelerini sağlamak için, gerekli görülen yerlerde kesim, toplama ve ihraç tarihlerini belirlemek üzere Müsteşarlıkça tespit edilecek ilgililerden oluşan bir komisyon kurmaya Müsteşarlık yetkilidir. İhracatçı firmalar komisyon kararlarına uymakla yükümlüdürler.

Madde 9- Ekli liste (Ek 1) kapsamındaki maddelerin ihracatına, tüzük veya standardına uygunluğunu gösterir Kontrol Belgesi bulunmaması, Kontrol Belgesi’nin süresinin geçmiş olması, ambalajlarının üzerinde gereken parti numarası ve diğer resmî işaretleme bilgilerinin bulunmaması halinde ilgili gümrük idaresince izin verilmez.

             Aşağıdaki durumlarda, gümrük idarelerince Kontrol Belgesi aranmaz:

            a) İhraç edilecek ürünle ilgili Ticari Kalite Denetim Yeterlilik Belgesi’nin ve gerektiğinde malın özelliğine göre Müsteşarlıkça istenebilecek ilave belge ve/veya analiz raporlarının, anılan belge sahibi imalatçı-ihracatçılar tarafından ilgili gümrük idaresine ibrazı halinde,

            b) Yurt  dışında   inşaat,   tesisat  ve  montaj  işi  alan müteahhitler tarafından, işçilerinin ihtiyacı olan zorunlu standartlar kapsamındaki maddelerin ihracatında, ilgili merci tarafından düzenlenecek ihraç müsaadesinin ilgili gümrük idaresine ibrazı halinde,

            c) Hariçte İşleme Rejimi kapsamında yapılacak ihracatta,

            d) Bedelsiz ihracatta.

Madde 10- Münhasıran 9 uncu madde kapsamında Kontrol Belgesi aranmaksızın ihraç edilen ürünler için, ilgili gümrük idareleri, ekli cetveli (Ek 4) düzenleyerek aylık olarak ekli listede (Ek 2) yer alan Müsteşarlığın ilgili Bölge Müdürlüğüne gönderir.

Yaş meyve sebze, bakliyat, bitkisel yağlar, pamuk, kuru ve kurutulmuş meyvelerden oluşan bazı tarım ürünleri ile bazı salyangozlar, bazı küçükbaş ve büyükbaş hayvanların orjinal bağırsakları, tavuk yumurtaları gibi ürünlerin ihraç edilebilmesi için, bu ürünlerin belirli standartlarda olduğunun belgelenmesi gereklidir.

İhracatı zorunlu standart denetimine tabi olan eşyanın zorunlu standart kalite ve kontrolleri Dış Ticaret Müsteşarlığı taşra teşkilatı Bölge Müdürlükleri bünyesindeki Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenleri Grup Başkanlıkları tarafından yapılır.

İlgili tüzük veya standardına uygun olduğu tespit edilen ürünler için Kontrol Belgesi düzenlenir ve ihracat sırasında çıkış beyannamesinin ekinde gümrük idaresine sunulur.

Bu uygulama 1930’lu yıllarda başlatılmıştır. Standardizasyon kontrolü ile geleneksel tarım ürünlerimizin dış pazarlardaki itibarının korunması ve istikrarlı pazarlar yaratılması amaçlanmaktadır. Ancak, uluslararası ticarette serbest ticaret koşullarının esas olması nedeniyle, ihracatta standart denetimi yapılmasının anlam ifade etmediği ve standart denetiminin alıcı ülke talebine göre yapılması gerektiği düşünülmektedir.

DESTEKLEME VE FİYAT İSTİKRAR FONU

Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu, dış ticaretin ülke ekonomisin yararına düzenlenmesi sağlanması amacıyla, madde politikasının takibi ve fiyat istikrarının temini amacıyla 25.1.1980 tarihinde 2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 2'nci maddesine istinaden ihdas olunmuştur.

Bu Fonun kaynakları arasında "her türlü ürün ve malın ihracında iç ve dış fiyatlardaki gelişmeler dikkate alınarak bu malların ihraç bedellerinden kilo, adet veya kıymet esasına göre yapılacak prim tahsilat veya kesintileri" sayılmaktadır.

Muhtelif tarihlerde muhtelif Bakanlar Kurulu Kararlarıyla değişikliklere uğrayan bu Fonun halihazırda, yasal dayanağı 14.10.1988 tarihli ve 88/13384 sayılı Karardır.

Bu Kararın 11'inci maddesinde yer alan "İhracatında Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu Primi Kesintisi" yapılacak mallar ve miktarları Bakanlar Kurulu Kararlarıyla Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulmaktadır.

1.        İhracatında DFİF Prim Kesintisi Yapılan Eşya

         1.       Her türlü natürel iç/kabuklu fındık

2.       İşlenmiş deri ve kösele dışında kalan, pikle deri dahil, her türlü hayvan deri ve postları.

İhracatında DFİF Prim Kesintisi Yapılan Mallar ve Miktarları, 14.10.1988 tarihli 19959 sayılı RG’de yayımlanan 88/13384 sayılı “Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu” hakkında Karar’ın 11. Maddesine istinaden, 28.01.1992 tarih ve 21125 sayılı RG’de yayımlanmıştır.

TARIMSAL ÜRÜNLERDE İHRACAT İADESİ YARDIMLARINA İLİŞKİN TEBLİĞ (2010/10 sayılı Tebliğ)

(Para-Kredi Ve Koordinasyon Kurulu'nun 2010/10 Sayılı Tebliği)

Bu destek, Dünya Ticaret Örgütü Tarım Anlaşması çerçevesinde, Bakanlar Kurulu'nun 27/12/1994 tarihli ve 94/6401 sayılı "İhracata Yönelik Devlet Yardımları Kararı"na dayanılarak hazırlanan, Para-Kredi ve Koordinasyon Kurulu'nun Kararlarına istinaden düzenlenmektedir.

Bu teşvik, ülkemiz tarımsal ürünlerinin uluslararası piyasalarda rekabet gücünün ve ihracat potansiyelinin artırılmasını hedeflemektedir. Bu destek ile, Türkiye'de imalat ve/veya ticari faaliyette bulunan şirketlerin, Tebliğler kapsamındaki tarımsal ürünlerin ihracatını gerçekleştirmelerini müteakip Uygulama Usul ve Esaslarında belirtilen giderlerinin tabloda gösterilen ihracat iade miktarları ve azami ödeme oranları dikkate alınarak mahsup yoluyla karşılanmaktadır.

* Kimler Yararlanabilir: Tarım ürünleri ihracatçıları

* Sağlanan Destek İhraç edilen ürünlerin ihracat miktar ve değerleri gözönüne alınarak hesaplanan tutarların, ihracatçıların vergiler, vergi cezaları, SGK primleri, haberleşme giderleri (sabit telefon, telefaks vb.), enerji giderleri (elektrik ve doğalgaz), Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na ve ilgili tasfiye halindeki Bankalara olan borçlar ve bunların gecikme zammı ve faizlerine ilişkin giderlerin tamamı mahsup edilir.

* Desteklenen Tarım Ürünleri (Yalnızca tebliğde yer alan GTİP numaraları ile tanımlanan ürün çeşitleri için geçerlidir.)

Sıra No Madde Adı

 1            Buket yapmaya elverişli veya süs amacına uygun cinsten çiçekler ve tomurcuklar

 2            Sebzeler (pişirilmemiş, buharda veya suda kaynatılarak pişirilmiş, dondurulmuş)

 3            Kurutulmuş sebzeler (bütün halde, kesilmiş, dilimlenmiş, kırılmış veya toz halinde)

 4            Meyveler ve sert çekirdekli meyveler (pişirilmemiş, buharda veya suda kaynatılarak pişirilmiş, dondurulmuş)

 5            Dondurulmuş Meyve ve sebze ile meyve ve sebze işleme sanayiine dayalı gıda maddeleri

 6           Bal

 7           Reçel, jöle, marmelat, meyve veya sert kabuklu meyve püreleri veya pastları

 8           Meyve suları, meyve nektarları

 9           Zeytinyağı

10         Hazırlanmış veya konserve edilmiş balıklar

11         Kümes hayvanları etleri

12         Yumurta

13         Kümes hayvanları etinden, sakatatından yapılmış sosisler ve benzeri ürünler ile kümes hayvanları etinden hazırlanmış veya konserve edilmiş ürünler

14         Çikolata ve kakao içeren gıda müstahzarları

15         Bisküviler, gofretler, kekler

16         Makarnalar

* Yetkili Kuruluş DTM

* Uygulamacı Kuruluş İhracatçı Birliği Genel Sekreterliği

 

Söz konusu destek için başvuru mercii İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri'dir.

İlgili mevzuatlar için tıklayınız.

İHRACATTA “ÜLKEYE” ÖZEL DÜZENLEMELER

İhracat işlemlerinde, ihracatın yapıldığı ülke belirleyicidir. İhracat yapılan ülkeye göre değişen düzenlemelere aşağıda yer verilmiştir:

1. AB Ülkeleri

Avrupa Birliği ülkelerine ihraç edilen sanayi ürünleri ve işlenmiş tarım ürünleri için, ithalatçı ülkede tercihli rejimin uygulanabilmesi için A.TR Dolaşım Belgesinin, tarım ürünleri ve AKÇT kapsamı eşya için EUR.1 Dolaşım Sertifikasının çıkış beyannamesine eklenmesi gerekir.

2. EFTA Ülkeleri

EFTA üyesi ülkeler olan İsviçre, Norveç, İzlanda ve Lihtenştayn’a yapılan ihracatta, ithalatçı ülkede tercihli rejimden yararlanılabilmesi için EUR.1 Dolaşım Sertifikası’nın çıkış beyannamesine eklenmesi gerekir.

3. STA imzalanan ülkeler

Ülkemiz ile STA imzalamış olan ülkelere yapılan ihracatta ithalatçı ülkede tercihli rejimden yararlanılabilmesi için EUR.1 Dolaşım Sertifikasının çıkış beyannamesine eklenmesi gereklidir.

4. GTS kapsamında taviz tanıyan ülkeler

Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi’nin sağladığı tavizli gümrük vergisi oranlarından yararlanılabilmesi için, sistem kapsamında ülkemize tercih tanıyan ülkelere yapılan ihracat işlemlerinde çıkış beyannamesine “Özel Menşe Şahadetnamesi” eklenmesi gerekir.

Ülkemiz bu sistem kapsamında, ABD, Avustralya, Kanada, Japonya, Yeni Zelanda ve Rusya Federasyonu’nun tanıdığı preferanslardan yararlanmaktadır.

İhracatçının tavizli vergi oranından yararlanabilmesi için ihraç eşyasının ithal ülkesinin taviz tanıdığı listede ismen yer alması gereklidir. Özel Menşe Şahadetnameleri Oda’lar tarafından düzenlenmekte ve Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından onaylanmaktadır.

5. Rusya Federasyonu (Doğalgaz Anlaşması)

Ülkemiz ile Rusya Federasyonu arasındaki Doğalgaz Anlaşması çerçevesinde bu ülkeden alınan doğal gaz karşılığında ihracat gerçekleştirilmektedir.

Bu kapsamda yapılacak ihracata ilişkin mal listeleri yıllık olarak belirlenmekte ve yayımlanmaktadır. Bu tür ihracat, kayda bağlı ihracat kapsamında değerlendirilmekte ve ihracatçı birliklerince izlenmektedir.

6. Irak

Irak ile ticari ilişkiler 1990 yılında, Irak’ın Kuveyt’i işgalini takiben Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 06.08.1990 tarih ve 661 sayılı Kararı ile yürürlüğe konulan Birleşmiş Milletler Ambargosu çerçevesinde yürütülmeye başlanılmıştır. BMGK’nin 02.03.1991 tarih ve 686 sayılı Kararı ile Kuveyt’e uygulanan ekonomik ambargo kaldırılmıştır. Anılan Konsey’in 03.04.1991 tarihli 687 sayılı Kararı ile, Irak’a uygulanmakta olan ekonomik ambargo hafifletilerek; gıda maddeleri, ilaç, tıbbi amaçlara yönelik madde ve malzemelerin Irak’a ihracatı, Birleşmiş Milletler Yaptırımlar Komitesi’ne (BMYK) önceden bilgi verilmek kaydıyla serbest bırakılmıştır. Irak’a uygulanan ambargo BMGK’nin 22 Mayıs 2003 tarihli 1483 sayılı Kararı ile sona erdirilmiştir.

Ambargonun uygulandığı dönemde Irak’a temel sivil ihtiyaç malzemeleri ihracatı ise BMYK’nin izninin alınması kaydıyla mümkün kılınmıştır. Bu dönemde, Irak’a yönelik gıda ilaç ve tıbbi malzeme ihracatı için İhracatçı Birlikleri kanalıyla DTM tarafından BMYK’ne bilgi verilerek ihracat gerçekleştirilmiştir. Irak’a temel sivil ihtiyaç malzemeleri ihraç edilebilmesi için, ihracatçı firma tarafından ihracatçı birliklerine iletilen talepler için, ihracatçı birlikleri Dış Ticaret Müsteşarlığı’na bildirmekte, Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından da Dışişleri Bakanlığı kanalı ile BMYK’nden gerekli izin alınmıştır.

Hâlihazırda Irak ile olan ticaretimizde herhangi bir kısıtlama veya sınırlama bulunmamaktadır.

İHRACATTA “EŞYAYA” ÖZEL DÜZENLEMELER

İhracat işlemlerinde, ihraç edilen eşyanın niteliği belirleyicidir.

Bu kapsamda 3 tür eşya vardır:

1.       İhracı Yasak Eşya

2.       İhracı Ön İzne Tabi Eşya

3.       İhracı “Kayda Bağlı İhracat” Kapsamında İzlenen Eşya

Bu konudaki düzenlemelere aşağıda yer verilmiştir:

1.        İhracı Yasak Eşya

Aşağıda sıralanan eşyanın Türkiye’den ihracatı kanun, kararname ve uluslararası anlaşmalarla yasaklanmıştır:

MADDE	YASAL DAYANAK
1-Kültür ve tabiat varlıkları (Eski eserler)	23/07/1983 tarih ve 18113 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 2863 sayılı “Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu”
2-Hint keneviri	24/06/1933 tarih ve 2435 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 2313 sayılı “Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun”
3-Tütün tohumu ve fidesi	04/12/2002 tarih ve 24956 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan “Tütün Üretimi, Üretici Tütünlerinin Pazarlanması, İç ve Dış Ticareti, Denetimi ve Tütün Eksperliği ile İlgili Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”
4-İhracı ön izne bağlı mallar listesinde yer alan türler hariç bütün av ve yaban hayvanları (canlı ve cansız olarak ve tanınabilir en küçük parçaları ile bunlardan mamul konfeksiyon)	13/4/1990 tarih ve 20491 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 08/03/1990 tarih ve 90/234 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
5-Ceviz, dut, kiraz, armut, erik, porsuk, dışbudak, karaağaç ve ıhlamur adlı ağaç türlerinin kütük, tomruk, kereste, kalas ve taslak olarak ihracı	11/05/1974 tarih ve 14883 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 24/4/1974 tarih ve 7/8186 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
6-Doğadan toplanan doğal çiçek soğanları	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
7-Odun ve odun kömürü (Meyve kabuklarından üretilen mangal kömürü hariç)	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
8-Sığla (liquidambar orientalis)	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
9-Yalankoz (pterocarya carpinifolia)	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
10-Datça hurması (Phoenix the ophrasti crenter)	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
11-Zeytin (tescili yapılmış ve Milli Çeşit Listesi’nde yayımlanmış olan çeşitlerinin yurt içinde sertifikalandırılmış olanları hariç), incir, fındık, antep fıstığı, asma (sultani çekirdeksiz) fidanları	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
12- Salep (toz, tablet ve her türlü formda)	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı

2.        İhracı Ön İzne Bağlı Eşya (6.madde)

Aşağıda sıralanan eşyanın ihracı uluslararası anlaşma, kanun, kararname ve ilgili sair mevzuat uyarınca belli bir merciin ön iznine bağlı malların ihracatında, ilgili mercilerden ön izin alındıktan sonra ihracat mevzuatı hükümleri uygulanır.

MADDE	İZNİ VEREN KURUM	YASAL DAYANAK
1-Kontrole Tabi Tutulacak Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Bunlara Ait Yedek Parçalar, Askeri Patlayıcı Maddeler, Bunlara Ait Teknolojiler	Milli Savunma Bakanlığı	03/07/2004 tarih ve 25511 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 5201 sayılı “Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Patlayıcı Madde Üreten Sanayi Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Kanun”un 4üncü maddesi gereği her yıl revize edilerek Resmi Gazete’de yayımlanan “Kontrole Tabi Tutulacak Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Bunlara Ait Yedek Parçalar, Askeri Patlayıcı Maddeler, Bunlara Ait Teknolojilere İlişkin Liste”
2-Afyon ve haşhaş kellesi	Sağlık Bakanlığı	24/06/1933 tarih ve 2435 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 2313 sayılı “Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun”
3-Uyuşturucu maddeler ve 1972 tarihli Protokolle değiştirilen 1961 tarihli Uyuşturucu Maddeler Tek Sözleşmesi, 1971 tarihli Psikotrop Maddelere İlişkin Sözleşme ve 1988 tarihli Uyuşturucu ve Psikotrop Maddelerin Yasadışı Trafiğinin Önlenmesine İlişkin Birleşmiş Milletler Sözleşmesi kapsamındaki mallar	Sağlık Bakanlığı	24/06/1933 tarih ve 2435 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 2313 sayılı “Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun” ve 1972 tarihli Protokolle değiştirilen 1961 tarihli “Uyuşturucu Maddeler Tek Sözleşmesi”, 1971 tarihli “Psikotrop Maddelere İlişkin Sözleşme” ve 1988 tarihli “Uyuşturucu ve Psikotrop Maddelerin Yasadışı Trafiğinin Önlenmesine İlişkin Birleşmiş Milletler Sözleşmesi”
4-Tehlikeli Atıkların Sınırlarötesi Taşınımının ve Bertarafının Kontrolüne İlişkin Basel Sözleşmesi Kapsamındaki mallar	Çevre ve Orman Bakanlığı	15/5/1994 tarih ve 21935 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 07/03/1994 tarih ve 94/5419 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanmış “Tehlikeli Atıkların Sınırlarötesi Taşınımının ve Bertarafının Kontrolüne İlişkin Basel Sözleşmesi”
5-Yaban domuzu, kurt, çakal, tilki, sansar, porsuk ile yılanlar, kaplumbağa ve kertenkelelerin canlı ve cansız halde ve bunların tanınabilir parçaları ile bunlardan mamul konfeksiyon	Çevre ve Orman Bakanlığı	13/04/1990 tarih ve 20491 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 08/03/1990 tarih ve 90/234 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
6-Gübreler (Kimyevi gübreler hariç)	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	13/01/1965 tarih ve 11905 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 19/12/1964 tarih ve 6/4090 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 27/12/1924 tarih ve 2/1771 sayılı  Bakanlar Kurulu Kararı
7-Tohumluklar (Orman ağacı tohumları ve diğer yetiştirme materyalleri hariç)	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	08/11/2006 tarih ve 26340 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan  5553 sayılı “Tohumculuk Kanunu”
8-Ankara (Tiftik) keçisi	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	10/03/2001 tarih ve 24338 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 4631 sayılı “Hayvan Islahı Kanunu”
9- Su ürünlerinden su ürünleri avcılığını düzenleyen esaslar çerçevesinde avlanması tamamen yasak olan cins ve nitelikteki su ürünleri	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	04/04/1971 tarih ve 13799 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 1380 sayılı “Su Ürünleri Kanunu”, 10/03/1995 tarih ve 22223 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan “Su Ürünleri Yönetmeliği”, “Su Ürünleri Yönetmeliği” kapsamında Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığını Düzenleyen Tebliğler
10-Yarış atları	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	10/03/2001 tarih ve 24338 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan “Hayvan Islahı Kanunu”
11-Yem Kanunu kapsamına giren yemler	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	07/06/1973 tarih ve 14557 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 1734 sayılı “Yem Kanunu”
12-Veteriner İlaçları	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	1262 sayılı “İspençiyarı ve Tıbbi Müstahzarlar Kanununa Yeniden Bazı Hükümler İlavesine Dair 3490 sayılı Kanun”
13-İhracatı kotayla veya başka herhangi bir kayıtla sınırlandırılan doğal çiçek soğanları	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
14-Damızlık büyük ve küçük baş hayvan	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	10/03/2001 tarih ve 24338 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 4631 sayılı “Hayvan Islahı Kanunu”
15-Doğa Mantarı (Sadece AB üyesi ülkelere yönelik ihracat için)	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
16-Mavi yüzgeçli orkinos (thynus thunnus) (canlı, taze soğutulmuş, dondurulmuş veya işlenmiş)	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
17-Nükleer ve Nükleer Çift Kullanımlı Eşyaların İhracatında İzne Esas Olacak Belgelerin Verilmesine İlişkin Yönetmelik kapsamındaki mallar	Türkiye Atom Enerjisi Kurumu	13/09/2007 tarih ve 26642 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan “Nükleer ve Nükleer Çift Kullanımlı Eşyaların İhracatında İzne Esas Olacak Belgenin Verilmesine İlişkin Yönetmelik” ve “Nükleer ve Nükleer Çift Kullanımlı Eşyaların İhracatında İzne Esas Olacak Belgenin Verilmesine İlişkin Yönetmelik Kapsamına Giren Eşya Kalemlerini Belirten “Nükleer Transfer Uyarı Listesi” ve “Nükleer Çift Kullanımlı Eşya Listesi”ne İlişkin Tebliğ” (TAEK/NGD:2007/1)
18-Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi Ekipman, Yazılım ve Teknoloji Ek’i Dahilindeki Malzemeler	Milli Savunma Bakanlığı	03/07/2004 tarih ve 25511 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 5201 sayılı “Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Patlayıcı Madde Üreten Sanayi Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Kanun”un 4üncü maddesi gereği her yıl revize edilerek Resmi Gazete’de yayımlanan “Kontrole Tabi Tutulacak Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Bunlara Ait Yedek Parçalar, Askeri Patlayıcı Maddeler, Bunlara Ait Teknolojilere İlişkin Liste”
19- Şeker	T.C. Şeker Kurumu	19/04/2001 tarih ve 24378 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 4634 sayılı “Şeker Kanunu”
20- Orman ağacı tohumları ve diğer yetiştirme materyalleri	Çevre ve Orman Bakanlığı	08/05/2003 tarih ve 25102 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 4856 sayılı “Çevre ve Orman Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun”, 08/11/2006 tarih ve 26340 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 5553 sayılı “Tohumculuk Kanunu”
21- 87/12028 Karar sayılı Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzük kapsamına giren patlayıcı maddeler (harp silah ve mühimmatı hariç)	İçişleri Bakanlığı (Emniyet Genel Müdürlüğü)	18/05/1955 tarih ve 9009 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 6551 sayılı “Barut ve Patlayıcı Maddelerle Silah ve Teferruatının ve Av Malzemesinin İnhisardan Çıkarılması Hakkındaki Kanun”, 87/12028 Karar sayılı “Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzük”, 2001/2443 Karar sayılı Tüzük
22- Zeytin fidanı  (tescili yapılmış ve Milli Çeşit Listesi’nde yayımlanmış olan çeşitlerinin yurt içerisinde sertifikalandırılmış olanları)	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
23- Wassenaar Düzenlemesi Mühimmat Listesi Kapsamındaki Malzemeler	Milli Savunma Bakanlığı	03/07/2004 tarih ve 25511 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 5201 sayılı “Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Patlayıcı Madde Üreten Sanayi Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Kanun”un 4üncü maddesi gereği her yıl revize edilerek Resmi Gazete’de yayımlanan “Kontrole Tabi Tutulacak Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Bunlara Ait Yedek Parçalar, Askeri Patlayıcı Maddeler, Bunlara Ait Teknolojilere İlişkin Liste”
24- Yaprak tütün, tütün döküntüleri	Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu	09/01/2002 tarih ve 24635 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 4733 Sayılı “Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun”

Ayrıca,

• Çift Kullanımlı ve Hassas Maddelerin İhracatının Kontrolüne İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2003/12) (02.12.2003 t. 25304 s. R.G.)
• Kimyasal Silahlar Sözleşmesi Ekinde Yer Alan Kimyasal Maddelerin İhracatına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2002/12) (07.01.2003 t. 24986 s. R.G.)

• Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan Ve Bitki Türlerinin Dış Ticaretine İlişkin Tebliğ (Dış Ticaret: 2009/1) (30.01.2009 t. 27126 s. R.G.)

• Ozon Tabakasını İncelten Maddelerin İhracatına İlişkin Tebliğ İhracat : (2009/4) (29.04.2009 t. 27214 s. R.G.)

Kapsamı eşyanın ihracatında anılan Tebliğlerde belirtilen yetkili mercilerce düzenlenmiş izin belgelerinin beyanname ekinde gümrük idaresine ibrazı gerekmektedir.

3.        Kayda Bağlı İhracat Kapsamındaki Eşya

Aşağıda belirtilen eşyanın ihracatı İhracı Kayda Bağlı Mallar Listesi’nde yer verilmek suretiyle İhracatçı Birlikleri tarafından kayıt altına alınarak izlenilmektedir:

1- Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu primi kesintisine tabi maddelerin ihracı,

2- Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu'ndan ödeme yapılan maddelerin ihracı,

3- Ülkemizde kredi karşılığı kurulan tesislerin bedelinin malla geri ödenmesine ilişkin özel hesaplar çerçevesinde ihracat,

4-Ülkemiz ile Rusya Federasyonu arasındaki doğalgaz anlaşması çerçevesinde ihracat,

5- Ülkemiz ihraç ürünlerine miktar kısıtlaması uygulayan ülkelere yapılan kısıtlama kapsamındaki maddelerin ihracı,

6- Birleşmiş Milletler Kararları uyarınca ekonomik yaptırım uygulanan ülkelere ihracat,

7 - 10/6/2005 tarihli ve 25841 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik kapsamında sertifikayı haiz mallar,

8-İşlem görmemiş zeytinyağı ve işlem görmüş dökme veya varilli zeytinyağı,

9-Meyan kökü,

10-Ham lületaşı ve taslak pipo,

11-Ozon tabakasının korunmasına dair Viyana Sözleşmesi ile bu sözleşmeye ait Protokoller ve değişiklikler kapsamındaki malların sadece söz konusu düzenlemelere taraf ülkelere yönelik ihracatı,

12-Torba, çuval ve kutulu halde işlem görmemiş zeytin,

13-Orijinal bağırsak,

14-Canlı koyun, kıl keçisi, büyükbaş hayvan,

15-Dökme halde kapya cinsi kırmızı biber (konik biber),

16-Ham zeytin (fermantasyonu tamamlanmamış),

17-Bakır ve çinko hurda ve döküntüleri,

18 - Beyaz Mermer (Ham ve Kabaca Yontulmuş- 2515.11.00.00.11), Renkli ve Damarlı Mermer (Ham ve Kabaca Yontulmuş- 2515.11.00.00.12), Oniks (Ham ve Kabaca Yontulmuş- 2515.11.00.00.13), Traverten (Ham ve Kabaca Yontulmuş- 2515.11.00.00.14), Diğerleri (Ham ve Kabaca Yontulmuş-2515.11.00.00.19),

19 - Çimento (2523.21, 2523.29, 2523.30, 2523.90),

20 - Kornişonlar (0707.00.90.00.00).

21- Çam Fıstığı (İç Çam Fıstığı Hariç),

22- Buğday ve mahlut (GTİP No: 10.01), Kara Buğday (GTİP No: 1008.10), Buğday ve çavdar melezi (GTİP No: 1008.90.10).

23 - Mercimekler (GTİP No: 0713.40).

KAMBİYO DENETİMİ

08 Şubat 2008 tarihli ve 26781 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2008/13186 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 32 sayılı Karar’ın “İhracat” ile ilgili 8. maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

MADDE 3 – Aynı Kararın 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"MADDE 8 – (1) İhracat bedellerinin tasarrufu serbesttir. Bakanlık ihtiyaç duyulması halinde ihracat bedellerinin yurda getirilmesine ilişkin düzenleme yapmaya yetkilidir."

Buna göre, ihracat bedeli dövizlerin yurda getirilmesi ve bozdurulması zorunlu olmaktan çıkarılarak, tamamı serbest tasarrufa bırakılmıştır.