Dolaşım Belgeleri
DOLAŞIM (A.TR, EUR.1 ve EUR-MED) SERTİFİKALARI VE MENŞE BELGELERİ
İthalatçının tercihli rejimden faydalanabilmesi için, ihracat yapılan ülkeye göre; A.TR, EUR.1 ya da EUR-MED dolaşım sertifikaları düzenlenir.
A.TR belgesi; sanayi ürünleri ve işlenmiş tarım ürünlerinin AT'ye ihracatında, EUR.1 belgesi; Avrupa Kömür Çelik Topluluğu (AKÇT) kapsamı ürünlerin ve tarım ürünlerinin AT'ye ihracatında, Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzalanan ancak Pan Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyonu (PAAMK) Sistemi'ne dahil olmayan ülkelere yapılan ihracatta, EUR-MED belgesi; tarım ürünlerinin AT'ye ihracatında ve PAAMK Sistemi'ne dahil ülkeler arasında, aynı menşe kurallarına sahip STA'lar kapsamında yapılan ihracatta düzenlenir.
1- A.TR Dolaşım Belgesi
Avrupa Birliği'ne üye aşağıda sıralanan ülkelere yapılan ihracatlarda, Türkiye ve Toplulukta Serbest Dolaşımda bulunan eşyanın Türkiye-Avrupa Topluluğu Gümrük Birliği çerçevesinde tercihli rejimden yararlanabilmesini sağlamak üzere Gümrük İdaresince ya da bu idare tarafından yetki verilen kuruluşlarca düzenlenip gümrük idarelerimizce vize edilen belgedir.
Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında 2002/4616 sayılı 24.07.2002 tarihli Karar çerçevesinde düzenlenir.
Avrupa Topluluğuna üye ülkeler şunlardır:
1. Almanya,
2. Avusturya,
3. Belçika,
4. Bulgaristan,
5. Çek Cumhuriyeti,
6. Danimarka,
7. Estonya,
8. Finlandiya,
9. Fransa,
10. Hollanda,
11. İngiltere,
12. İrlanda,
13. İspanya,
14. İsveç,
15. İtalya,
16. Kıbrıs,
17. Letonya,
18. Litvanya,
19. Lüksemburg,
20. Macaristan,
21. Malta,
22. Polonya,
23. Portekiz,
24. Romanya,
25. Slovakya,
26. Slovenya,
27. Yunanistan.
A.TR Dolaşım Belgesi tanımında geçen "Serbest Dolaşımdaki Eşya", tümüyle Türkiye ve Toplulukta elde edilmiş olan ya da tamamı veya bir kısmı üçüncü ülkeler menşeli olup Türkiye ya da Toplulukta ithal işlemleri tamamlanmış , gerekli gümrük vergisi , eş etkili vergi ve resimleri tahsil edilmiş , bu vergi ve resimleri tam veya kısmi bir iadeden yararlanmamış eşyayı ifade etmektedir.
A.TR Dolaşım Belgesi, yukarıda sıralanan Avrupa Birliği'ne üye ülkelere Tarım Ürünleri Listesi dışındaki ve Avrupa Kömür Çelik Topluluğu Ürün Listesi dışındaki serbest dolaşımdaki eşyanın ihracında Tercihli Rejimden yararlanmak amacıyla kullanılmaktadır.
İhracatçı firmalar veya gümrük beyannamelerini imzalamakla yetkili kanuni temsilcileri, A.TR Dolaşım Belgelerini, bu belgenin arka sayfasında yazılı kurallara uygun olarak doldurduktan sonra ihraç konusu eşyanın Türkiye' de serbest dolaşım halinde bulunduğu hususunda tevsik edici tüm bilgi ve belgeleri de eklemek suretiyle onay için üyesi oldukları Ticaret ve/veya Sanayi Odasına başvururlar.
2- EUR.1 Dolaşım Sertifikası
Türkiye'nin Serbest Ticaret Anlaşması imzaladığı ülkelere yönelik ihracatlarda, Avrupa Birliği'ne üye ülkelere Tarım Ürünleri Listesi kapsamına dahil ürünlerin ihracatında ve yine Avrupa Birliği'ne üye ülkelere Avrupa Kömür Çelik Topluluğu Ürün Listesi kapsamına dahil ürünlerin ihracında, ithalatçının gümrük vergisi indiriminden yararlanması amacıyla, ihracatçı firmanın üyesi olduğu Ticaret ve/veya Sanayi Odası tarafından onaylanan ve Gümrük İdarelerince vize edilen belgedir.
Türkiye'nin Yürürlükteki Serbest Ticaret Anlaşmaları
http://www.ekonomi.gov.tr/sta/index.cfm?sayfa=D92A2C56-D8D3-8566-4520C47A42E543E0
|
|
Müzakere Süreci Tamamlanan STA'lar
http://www.ekonomi.gov.tr/sta/index.cfm?sayfa=DCB2A92E-D8D3-8566-4520CFBC0DDC4F14
İç Onay Süreci Devam Eden STA'lar
İsviçre Konfederasyonu,
Norveç Krallığı ,
İzlanda Cumhuriyeti ,
Lichtenstein Prensliği,
Armonize Sistem Nomenklatörü esas alınarak, Türk Gümrük Giriş Tarife Cetvelinde ( T ) kısaltması ile işaret edilen eşya, Tarım Ürünü Listesi Kapsamına dahil ürünü göstermektedir. Bu eşyanın Avrupa Birliği ülkelerine ihracında da EUR.1 Dolaşım Sertifikası düzenlenmektedir.
Türkiye ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunu (CECA) kuran anlaşmanın yetki alanına giren ve Türk Gümrük Giriş Tarife Cetvelinde yanında (CECA) kısaltması yer alan eşyanın Avrupa Birliği ülkelerine ihracında da EUR.1 Dolaşım Sertifikası düzenlenmektedir.
Ticaret odasına üye İhracatçı firmalar veya gümrük beyannamelerini imzalamakla yetkili kanuni temsilcileri, ticaret odalarından temin ettikleri EUR.1 Dolaşım Sertifikalarını, bu belgenin arka sayfasında yazılı kurallara uygun olarak doldurduktan sonra, ihraç konusu eşyanın menşeinin tespitine yarayan tevsik edici tüm bilgi ve belgelerle onay için üyesi oldukları Ticaret ve/veya Sanayi Odasına başvururlar.
3- EUR-MED Dolaşım Sertifikası
EUR-MED Dolaşım Sertifikası, Pan Avrupa Akdeniz Kümülasyonuna (PAAMK) taraf ülkelere ilgili ürünlerin ihracatında kullanılan menşe ispat belgesidir.
PAAMK sistemi; AB-EFTA-Türkiye ve bazı Akdeniz ülkelerinin dahil olduğu bir çapraz kümülasyon sistemidir. PAAMK sistemine dahil tüm ülkelerin arasında serbest ticaret anlaşması, bu anlaşmaların hepsinde (ikili ticaret hariç) aynı menşe kurallarının uygulanması gerekmektedir. Sistemin işlemesi için PAAMK sistemine dahil en az 3 ülke arasında STA (Serbest Ticaret Anlaşması) tamamlanmalıdır.
Bu bağlamda
3 ÜLKENİN TARAF OLDUĞU ÇAPRAZ KÜMÜLASYON
TR + İSRAİL + AB(GB. Eşyası için) 27 TEMMUZ 2006
TR + İSRAİL + AB(tarım ürünleri için) 01 OCAK 2007
TR + FAS +AB (GB. Eşyası için) 27 TEMMUZ 2006
TR + FAS +AB (tarım ürünleri için) 01 OCAK 2007
TR + TUNUS + AB(GB. Eşyası için) 01 AĞUSTOS 2006
TR + TUNUS + AB(tarım ürünleri için) 01 OCAK 2007
TR + MISIR + AB (GB. Eşyası için) 01 MART 2007
TR + MISIR + AB (tarım ürünleri için) 01 MART 2007
TR + MISIR + TUNUS 01 MART 2007
TR + MISIR + FAS 01 MART 2007
TR + TUNUS + FAS 06 TEMMUZ 2006
4 ÜLKENİN TARAF OLDUĞU ÇAPRAZ KÜMÜLASYON
TR + MISIR + FAS + AB (GB. Eşyası için) 01 MART 2007
TR + MISIR + FAS + AB (tarım ürünleri için) 01 MART 2007
TR + TUNUS + FAS + AB (GB. Eşyası için) 01 AĞUSTOS 2006
TR + TUNUS + FAS + AB (tarım ürünleri için) 01 OCAK 2007
TR + TUNUS + FAS + MISIR 01 MART 2007
5 ÜLKENİN TARAF OLDUĞU ÇAPRAZ KÜMÜLASYON
TR + MISIR + FAS +AB(GB. Eşyası için) + TUNUS 01 MART 2007
TR + MISIR + FAS +AB(tarım ürünleri için) + TUNUS 01 MART 2007
Arasındaki tercihli ticarette EUR-MED Dolaşım Sertifikası kullanılmaktadır. Ticaret ve/veya Sanayi Odasına EUR-MED Dolaşım Sertifikası başvurusu için dilekçe, Türkçe fatura, taahhütname ve ihraç edilecek eşya yabancı menşeli ise ihracatçı beyanı eklenmesi zorunludur.
NEDEN EUR.1? NEDEN EUR-MED?
PAN AVRUPA MENŞE KÜMÜLASYON SİSTEMİNDE;
-Tüm ülkeler aynı menşe kurallarını uyguluyorlar. Geri ödeme yasağı (Ülkeler arasındaki ticarette üretimde kullanılan 3. ülke menşeli girdilerin gümrük vergilerinin firmalara geri ödenmesi yasağı (no-drawback rule)) hepsi için geçerlidir.
-PAMK ülkelerinin tamamı, birbirleri arasında STA'larını yürürlüğe koymuştur.
PAN AVRUPA AKDENİZ MENŞE KÜMÜLASYON SİSTEMİNDE;
- Ülkeler arasında ikili ticarette farklı kuralların uygulanması mümkündür. PAAMK'a taraf ülkelerle, bir PAMK ülkesi arasındaki (İsrail hariç) ikili ticarette geri ödeme yasağı uygulanmayabilir.
PAMK ÜLKELERİ ARASINDAKİ TİCARETTE EUR.1 DOLAŞIM BELGESİ KULLANIMI VE SONUÇLARI
- Bir PAMK Ülkesinden Türkiye'ye EUR.1 Dolaşım Belgesi ile ithal edilen girdiler, Türkiye'de kümülasyon çerçevesinde işlenip bir PAAMK ülkesine Tercihli Rejimden yararlanmak üzere ihraç edilemez.
- İhraç edilmesi için Türkiye'ye ithal edilen bu girdilerin 3. ülke menşeli girdiler gibi yeterli işçilik ve işleme tabi tutulması gerekir.
- Çünkü bir PAMK ülkesinden EUR.1 ile ithal edilen eşya, bir PAAMK ülkesine ihraç edilecek ürünün üretiminde kullanılmak istenirse 3. ülke menşeli olarak kabul edilir.
- Tercihsiz ticaret kapsamında ihracat her zaman mümkündür.
PAMK ÜLKELERİ ARASINDAKİ TİCARETTE EUR-MED DOLAŞIM BELGESİ KULLANILMASININ SONUÇLARI
- Eşyalar, Türkiye'nin STA'sının olduğu bir PAAMK ülkesine aynı halde veya işlendikten sonra yeniden ihraç edilebilir.
- Bir PAMK Ülkesinden Türkiye'ye EUR.1 Dolaşım Belgesi ile ithal edilen girdiler, Türkiye'de kümülasyon çerçevesinde işlenip, bir PAAMK ülkesine tercihli rejimden yaralanmak üzere ihraç edilemez.
PAMK ÜLKELERİ ARASINDAKİ TİCARETTE EUR-MED DOLAŞIM BELGESİNİN KULLANIMI NE ZAMAN ZORUNLUDUR?
Eğer Türkiye'de, ihraç konusu bir eşyanın üretiminde, PAAMK ülkelerinin biri veya daha fazlasından STA kapsamında ithal edilmiş menşeli girdi kullanılıyorsa, EUR-MED Dolaşım Belgesi kullanmak zorunludur.
PAMK ÜLKELERİ İLE PAAMK ÜLKELERİ ARASINDAKİ TİCARETTE EUR-MED KULLANIMI
- Bir PAMK ülkesi; örneğin Türkiye ile bir Akdeniz ülkesi (ör: İsrail) arasında kümülasyon yapılmışsa
- Hiçbir ülkeye kümülasyon yapılmamışsa
- İmalatta kullanılan 3. ülke menşeli girdilerin vergisinin mutlaka ödenmesi gerekiyorsa
EUR-MED kullanılması önerilir.
EUR-MED kullanılması halinde;
- Türkiye'den PAAMK çerçevesinde STA bulunan bir Akdeniz ülkesine (İsrail hariç) EUR.1 dolaşım belgesi ile yapılacak ihracatta, firmalar üretimde kullanılmak üzere ithal ettikleri 3. ülke menşeli girdiler için öngörülen gümrük vergilerini geri alabilirler. Dahilde İşleme Rejim Karar ve Tebliğ hükümleri saklıdır. Ancak bu durumda eşya ihraç edilen ülkeden daha sonra bir PAAMK ülkesine kümülasyon kapsamında yeniden ihraç edilemez.
- Ancak, ihracat sırasında EUR-MED dolaşım Belgesi düzenlenmek istenmesi halinde firmalar 3. ülke menşeli girdiler için öngörülen gümrük vergilerinin geri ödenmesinden yararlanamazlar (no-drawback rule).
FORM A (Özel Menşe Şahadetnamesi)
Genelleştirilmiş Tercihler Sisteminin (GTS) sağladığı tavizli gümrük oranlarından yararlanılması için, preferans tanıyan ülkelere yapılacak ihracatta özel bir menşe şahadetnamesi (Form A) düzenlenmesi gerekmektedir. Ülkemiz bu sistem çerçevesinde ABD, Avustralya, Kanada, Japonya, Yeni Zelanda, Rusya Federasyonu preferanslarından yararlanmaktadır. ABD'ye ihracatta Form A şartı aranmamakta olup; ihracatçı veya ABD'deki ithalatçının ürünün teslim evrakının üstündeki tanımlayıcı Harmonize Sistem, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon numarasının önüne "A" işareti koymak suretiyle gümrükten muaf uygulama talep etmesi yeterli olmaktadır. Avustralya'nın da GSP (Generalized System of Preferences) uygulamakta olmasına karşın, sistemden yararlanılması için Forma A düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır. 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren Türkiye, Gümrük Birliği kapsamında "GSP" veren ülke konumuna gelmiştir.
Form A belgesini arka sayfasında yazılı kurallara uygun olarak doldurup imzalayan ihracatçılar eşyanın beyan ettikleri gibi Türk Menşeli olduğu hususunda tevsik edici tüm bilgi ve belgelerin de eklenmesi suretiyle onayı için üyesi oldukları Ticaret ve/veya Sanayi Odasına başvururlar.
Menşe Şahadetnamesi
Menşe Şahadetnamesi, ihraç edilecek malın menşeini yani üretildiği yeri, hangi ülkeye ait olduğunu gösteren belgedir. İhracatçı tarafından ithalatçı ülkenin belirlediği şekilde hazırlanır.
Menşe Şahadetnamesi, ihracatçı tarafından hazırlandıktan sonra ihracatçının bağlı bulunduğu ticaret odası tarafından onaylanır. İthalatın yapılacağı ülkenin mevzuatına göre, bu ülkenin elçilik veya konsolosluğunca onaylanması da gerekebilir. Şayet ithalatçı ülkenin, ihracatçının ülkesinde temsilciliği yoksa ithalatçı ülkenin onaylayacak makamına gönderilmesi gerekir. Macaristan, Arnavutluk, Polonya, Suriye, Uzak Doğu Ülkeleri Menşe Şahadetnamesi isteyen ülkelerdendir.
