Aranacak kelimeyi girin ve "enter" tuşuna basın.

Abone Ol
E-mail
RSS HABERLERE ABONE OL
MAIL ADRESİNİZ TANIMLANMIŞTIR.
Artık bültenimizi mail adresinizden de takip edebilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsüne İlişkin Bilgi Verebilir misiniz

Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü

Dünyadaki ilişkilerin 11 Eylül 2001 tarihli saldırıdan sonra yeniden şekillendiği biliniyor. Özel olarak dış ticaret ve gümrük alanında güvenlik boyutu öne çıkmış bulunuyor. Sunum zincirinin güvenliği (supply chain security) kavramı gittikçe önem kazanıyor. Sunum zincirinin güvenliği, Dünya Gümrük Örgütü'nün (DGÖ) çeşitli tavsiye kararlarında ve ticaretin kolaylaştırılması ve güvenliğine ilişkin standartlar çerçevesinde ele alınıyor. Türkiye de bu uygulamaya ilişkin niyet mektubunu DGÖ'ye iletmiştir. Standartlar çerçevesinde yer alan yetkilendirilmiş ekonomik operatör (AEO)  kavramı Avrupa Birliği tarafından da gümrük koduna dahil edilmiş bulunuyor.

Yetkilendirilmiş yükümlü, gümrük sahasının tamamında yaptığı gümrük işlemleri çerçevesinde güvene layık ekonomik operatör olarak tanımlanabilir. Bu açıdan bakıldığında; yetkilendirilmiş yükümlü, ithalatçı, ihracatçı, taşıyıcı, nakliyeci, gümrük müşaviri gibi çeşitli alanlarda faaliyet gösteren kişileri kapsıyor.

Gümrük mevzuatında, daha önceki yazılarımdan da izlenebileceği gibi, çeşitli kolaylıklar ve basitleştirilmiş uygulamalar bulunuyor. Ancak; Yetkilendirilmiş yükümlü kavramı gümrük mevzuatına yeni giriyor ama mevcut sistemde yer alan uygulamaları engelleyen bir özelliği bulunmuyor.

Yetkilendirilmiş yükümlü yetkisini kim veriyor ?

Gümrük Müsteşarlığının vereceği yetkiye göre Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlükleri sertifika düzenleyerek yetkilendirilmiş yükümlü statüsü veriliyor.

Kaç Çeşit Sertifika Veriliyor ?

a) Gümrük mevzuatının öngördüğü basitleştirilmiş uygulamalardan yararlanmak isteyen yükümlülere, yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası/basitleştirilmiş uygulamalar,

b) Türkiye Gümrük Bölgesine eşya giriş ve çıkışı sırasında yapılan emniyet ve güvenlik kontrollerine ilişkin kolaylaştırmalardan yararlanmak isteyen yükümlülere yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası/emniyet ve güvenlik,

c) Basitleştirilmiş uygulamalardan ve kolaylaştırmalardan yararlanmak isteyen yükümlülere yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası/basitleştirilmiş uygulamalar-emniyet ve güvenlik,

sertifikaları düzenlenebiliyor.

Sertifika Almanın Koşulları Nelerdir ?

Güvenilirlik koşulu

Başvurunun yapıldığı tarihten önceki son üç yıl içinde, başvuru sahibi, başvuru sahibi kişinin idaresi ya da sermayesi üzerinde kontrolü bulunan kişiler, varsa, başvuru sahibi kişinin gümrük işlerini yürüten doğrudan ya da dolaylı temsilcisi, tarafından kapsamı ve niteliği Müsteşarlıkça belirlenecek ciddi ya da mükerrer olarak gümrük mevzuatı ihlali yapılmamış olması gerekiyor

Ticari kayıtların güvenilirliği ve izlenebilir olması koşulu

Başvuru sahibi kişilerce, gümrük kontrollerinin doğru biçimde yapılabilmesine imkan veren ticari kayıtları ile varsa taşımaya ilişkin kayıtlarının düzgün ve yeterli bir sistem çerçevesinde tutulması gerekir. Bunun için; genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun ve sonradan kontrolü kolaylaştıracak bir muhasebe sistemi, gümrük ve varsa taşımaya ilişkin kayıtlarına gümrük idaresinin fiziki veya elektronik olarak erişebilmesi, Türk menşeli olan ve olmayan eşya ayrımını gözeten bir lojistik sistemi, İşletmenin türü ve büyüklüğü ile orantılı, eşya akışının idaresi için uygun, yasadışı ve usulsüz işlemlerin tespitine imkan veren iç kontrolü içeren bir idari organizasyon yapısı, Tarım ürünleri ticareti ya da ticaret politikası önlemlerine ilişkin lisans ve izinlerle yeterli derecede ilgilenilmesini sağlayacak uygun bir iş planlaması, İşletmenin bilgi ve kayıtlarının arşivlenmesi ve bilgi kaybının önlenmesine yönelik yeterli ve uygun bir iş planlaması, kayıt tutma sistemine uyma konusunda zorluklar ortaya çıktığında gümrük idaresinin bilgilendirilmesi gerektiği konusunda çalışanların bilinçlendirilmesi ve bu bildirimleri yapacak uygun kişilerin belirlenmesi, başvuru sahibinin bilgisayar sistemini yetkisiz girişlerden korumaya ve verilerini güvenceye almaya yönelik uygun bilişim teknolojisi güvenlik önlemlerinin bulunması gerekiyor..

Mali yeterlilik koşulu

Bu koşulun karşılanması için, başvuru sahibinin son üç yıl için mali açıdan yeterliliğine ilişkin olumlu rapor aranır. Mali yeterlilik, başvuru sahibinin iştigal ettiği iş alanının özellikleri de göz önüne alındığında, taahhütlerini karşılamaya yeterli iyi bir mali durumda bulunması gerekiyor.

Emniyet ve güvenlik standardı koşulu

Başvuru sahibinin uygun emniyet ve güvenlik standartlarına sahip bulunduğunun kabul edilmesi için, yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası kapsamındaki faaliyetlerle ilgili olarak kullanılacak binaların izinsiz giriş ve sızmaları önleyecek nitelikte inşa edilmiş olması, yükleme yerlerine, sevkiyat sahalarına ve kargo bölümlerine yetkisiz girişleri önlemek üzere uygun erişim kontrol tedbirlerinin alınmış olması, eşyayla ilgili önlemler kapsamında, herhangi bir eşyanın değiştirilmesini, kaybını veya yabancı eşya eklenmesini ve kargo birimlerine yabancı kişilerin giriş ve müdahalesini önleyecek tedbirlerin alınmış olması, yasaklama ve kısıtlamalara tabi eşya söz konusu ise, bunlara ilişkin ithalat ve/veya ihracat lisanslarıyla ilgili işlemleri takip edecek ve bu kapsamdaki eşyayı diğer eşyadan ayıracak bir iş akışının oluşturulmuş olması, Uluslararası arz zincirinin güvenilirliğinden emin olunmasını sağlamak amacıyla, başvuru sahibinin iş yaptığı kişi ve firmaların kimliklerinin açıkça tespitine yönelik tedbirlerin alınmış olması, başvuru sahibi kişinin, mevzuatın izin verdiği ölçüde, güvenlik açısından hassas pozisyonlarda görev yapacak çalışanları hakkında işe başlama öncesi ve sonrasında periyodik olarak güvenlik araştırması yapıyor olması, başvuru sahibi tarafından ilgili personelinin güvenlik bilinçlendirme eğitim programlarına aktif olarak katılımının temin edilmesi gerekiyor.

Talep edilen sertifikanın özelliğine göre, aranan koşullar birden fazla gurubu kapsayabiliyor.

Avantajlar nelerdir?

Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası sahibince giriş özet beyanı verildiğinde, gümrük idaresi, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine varışından önce, emniyet ve güvenlik açısından yapılan risk analizi sonucunda, sevkiyatın ayrıntılı fiziki kontrol için seçilmesi durumunda durumu yetkilendirilmiş yükümlüye bildiriyor. Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkış yapacak eşya için de duruma göre benzer uygulama yapılabiliyor.

Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası sahibi ithalatçı ve ihracatçılar tarafından azaltılmış zorunlu bilgilerden oluşan giriş veya çıkış özet beyanı verebiliyor. Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası sahipleri hesabına ithalat veya ihracatla ilgili işlemleri yürüten gümrük müşavirleri ile nakliyeci kuruluşlar veya kara, deniz ve hava yolu işletmeleri de azaltılmış zorunlu bilgilerden oluşan giriş veya çıkış özet beyanı verebiliyor.

Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası sahipleri diğer yükümlülere göre daha az muayene ve belge kontrolüne tabi tutuluyor. Yetkilendirilmiş yükümlü tarafından verilen giriş veya çıkış özet beyanı ya da gümrük beyannamesi kapsamındaki sevkiyat risk analizi sonucunda ayrıntılı gümrük kontrolü için seçildiğinde, gümrük idaresi söz konusu kontrolü öncelikli olarak yapıyor. Yetkilendirilmiş yükümlünün talebi halinde, ilgili gümrük idaresinin onayı ile bu kontroller söz konusu gümrük idaresinin bulunduğu yerden başka bir yerde de yapılabiliyor.

Netice olarak; yetkilendirilmiş yükümlüler, kolaylaştırılmış emniyet ve güvenlikle ilgili gümrük kontrollerinden veya gümrük mevzuatının öngördüğü basitleştirilmiş uygulamalardan faydalanıyor.

Bu avantajlar, Gümrük Müsteşarlığı'nca, başmüdürlüklerin sertifika vermeleri konusunda yetkilendirilmesinden ve uygulamamaya geçilmesinden sonra, muhtemelen daha da genişleyecek gibi görünüyor.

Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün askıya alınması

Sertifika sahiplerince, belirlenen koşullara ve uygulama esaslarına uyulmaması hallerinde, filin durumuna göre; sertifikalar askıya alınabiliyor. İptal edilebiliyor ve filin ağırlık derecesine göre/ihlal edilen mevzuat hükümlerine göre Gümrük Kanunu yada Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu uyarınca işlem yapılabiliyor.

Onaylanmış Kişi Statüsü ile Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsüne İlişkin Bilgiler

Soru: Onaylanmış kişi statüsü ile yetkilendirilmiş yükümlü arasındaki farklar nelerdir?

Cevap:

•Yetkilendirilmiş yükümlüler onaylanmış kişilerin faydalandığı tüm izin ve yetkilerden faydalanabilirler. Yetkilendirilmiş yükümlülerin onaylanmış kişilerden farklı olarak ayrıca taşıt üstü mavi hat, ihracatta yerinde gümrükleme ve izinli gönderici yetkisinden faydalanmaları mümkündür. •Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası süresiz olarak düzenlenmekte olup koşulların karşılanmaya devam edip etmediği periyodik kontrollerle incelenirken, onaylanmış kişi statü belgesinin geçerlilik süresi 2 yıldır ve süre sonunda güncellenmesi gerekir. •Onaylanmış kişi statüsüne sahip olabilmek için belirli performans (ithalat ihracat hacmi) koşullarına bakılırken, yetkilendirilmiş yükümlü olabilmek için sağlanması gereken herhangi bir performans koşulu bulunmamaktadır. •Onaylanmış kişi statüsüne sahip olabilmek için gümrük kurallarına uyum ve mali yeterlilik şatı aranırken, yetkilendirilmiş yükümlü olabilmek için ayrıca düzgün ve izlenebilir bir kayıt düzeni ile emniyet ve güvenlik standartlarına sahip olunması gerekir. •Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü bir uluslar arası bir uygulama olup bu statü için aranan koşullar global nitelikte olup, onaylanmış kişi statüsü daha yerel bir uygulamadır. •Onaylanmış kişiler sahip oldukları kolaylıkları yalnızca ülkemizde kullanabilmelerine karşılık yetkilendirilmiş yükümlüler sahip oldukları kolaylıkları imzalanacak karşılıklı tanıma anlaşmaları çerçevesinde ticaret yaptıkları diğer ülkelerde de kullanabilirler. •Yetkilendirilmiş yükümlüler, güvenilirliği tasdik edilmiş firmalar olduklarını kullanabilecekleri özel bir logo ile ilan edebilirlerken, onaylanmış kişilerin kullanabilecekleri bir logo bulunmamaktadır.

 

Soru: Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü kapsamında hangi izin ve yetkilerden faydalanılabilir?

Cevap: Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası sahipleri ayrıca bir talebe gerek kalmaksızın aşağıdaki izin/yetkileri tamamından faydalanabilirler:

•Eksik beyan, •Kısmi Teminat, •Azaltılmış zorunlu bilgilerden oluşan özet beyan verme, •Tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usul (taşıt üstü) •Mavi hat (taşıt üstü dahil) •İthalat ve ihracat beyannemelerine belge eklememe, •Beyannamenin belge kontrollerine tabi tutulması halinde kontrollerinin öncelikle yapılması, •Beyanname kapsamı eşyanın muayeneye tabi tutulması halinde muayenenin öncelikle yapılmasıdır. Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü sahibi aşağıdaki izin ve yetkilerden ise talep etmeleri ve ilgili ek koşul veya koşulları sağlamaları halinde yararlanılabilirler: •Götürü teminat, •İhracatta yerinde gümrükleme izni, •Basitleştirilmiş işlem kapsamında A.TR Dolaşım Belgesi Düzenleme ve Vize Etme İzni •Eşyanın kıymetine bakılmaksızın fatura beyanı veya EUR. MED fatura beyanı düzenleyebilme izni, •İzinli gönderici yetkisi

 

Soru: İhracatta yerinde gümrükleme nedir ve kimler hangi koşullarla bu izne sahip olabilmektedir?

Cevap: İhracatta yerinde gümrükleme eşyanın ihracata yönelik gümrük işlemlerinin; firmanın kendi tesislerinden yapılarak, ihracat eşyasının ihracat (iç) gümrük müdürlüğüne getirilmeden, aracın firmanın tesislerinde mühürlenerek doğrudan çıkış (sınır) gümrük idaresine sevk edilmesi esasına dayanır.

Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü almaya hak kazanmış ve başvuru yılından bir önceki yıl ve bizzat kendisi asgari 5 Milyon Dolar tutarında fiili ihracat yapmış olan ihracatçı firmalar ihracatta yerinde gümrükleme iznine sahip olabilir. Başvuru sahibi şirketin dış ticaret sermaye şirketleri, grup ihracatçıları gibi aracı kuruluşlar üzerinden yaptığı ihracat tutarları bu koşulun sağlanmasında dikkate alınmaz.

 

Soru: İhracatta yerinde gümrükleme uygulamasının faydaları nelerdir?

Cevap: Mevcut durumda ihracatçı firmaların ihraç etmek istedikleri eşya öncelikle iç gümrük idaresine getirilmekte, buradaki işlemler tamamlandıktan sonra ihracat eşyası ülkeden çıkış yapılacak sınır gümrük idaresine götürülmekte ve ihracat işlemleri tamamlanmaktadır.

İhracatta yerinde gümrükleme sayesinde ihracat eşyasının gümrük işlemleri, firmanın kendi tesislerinde yapılarak ihracat eşyası iç gümrüğe getirilmeden doğrudan sınır gümrük idaresine sevk edilebilecektir. Eşya muayenesinin gerekli olduğu sınırlı sayıdaki durumlarda ise gümrük memurunca firmanın tesislerine gidilecektir.

Böylece hem izin sahibi firmaların izin kapsamındaki ihracatları daha hızlı ve daha az maliyetli bir şekilde gerçekleşecektir. Ayrıca, siparişlerin gecikmeksizin teslim mümkün olacak ve bu yolla pazar payları artacaktır.

 

Soru: İzinli gönderici yetkisi nedir ve kimler hangi koşullarla bu izne sahip olabilmektedir?

Cevap: İzinli gönderici, eşyanın transitine yönelik gümrük işlemlerini kendi tesislerinde yapan, transit eşyasını hareket (iç) gümrük müdürlüğüne sunmaksızın, aracı kendi tesislerinde mühürleyerek doğrudan çıkış (sınır) gümrük idaresine sevk eden taşıyıcıdır.

Aşağıdaki koşulları karşılayan taşımacılar izinli gönderici olabilirler:

• Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü almaya hak kazanmış olan, •Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından alınmış uluslararası taşımacı yetki belgesine sahip olan, • Başvuru yılından bir önceki yıl içerisinde en az 500 transit beyannamesi (TIR Karnesi dâhil) kapsamında eşya transit eden, • Kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme iznine sahip olan.

Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü almaya hak kazanmış olmayan kişilerin bu kolaylıktan yararlanması mümkün değildir.

 

Soru: İzinli gönderici yetkisinin faydaları nelerdir?

Cevap: İzinli gönderici uygulaması; eşyanın transitine yönelik gümrük işlemlerinin firmanın kendi tesislerinde yapılarak transit eşyasının hareket gümrük müdürlüğüne sunulmaksızın, doğrudan çıkış gümrük idaresine sevk edilmesidir.

Taşıyıcı firmalara tanınan izinli gönderici uygulamasında, transit edilecek ihracat eşyası iç gümrük idaresine getirilmeden, izin sahibi firmanın tesislerinde mühürlenerek doğrudan sınır gümrük idaresine götürülebilecektir. Eşya muayenesinin gerekli olduğu sınırlı sayıdaki durumlarda ise gümrük memurunca firmanın tesislerine gidilecektir.

Böylece, izinli gönderici uygulamasıyla hem izin sahibi firmalar için zaman ve maliyet tasarrufu sağlanacak, hem de gümrüklerdeki iş yoğunluğu hafifletilerek araç kuyrukları azaltılacaktır.

 

Soru: İhracatta yerinde gümrükleme izin sahibi ve izinli gönderici birlikte mi çalışmaları gerekir?

Cevap: Bu kolaylaştırmalara sahip firmaların bir arada veya ayrı ayrı çalışmaları mümkündür. İhracatta yerinde gümrükleme iznine sahip ihracatçı firmalar kesin ihraç (1000 rejim kodlu işlemler) edecekleri eşyalarını bir izinli göndericiyle taşıtabilecekleri gibi, normal bir taşıyıcı ile taşıtabilmektedirler. Ancak, dahilde işleme rejimi (3141 ve 3151 rejim kodlu işlemler) kapsamı eşyalarını mutlaka bir izinli göndericiye taşıtması gerekir.

Ayrıca, izinli gönderici yetkisine sahip taşımacıların ihracatta yerinde gümrükleme iznine sahip olan veya olmayan tüm firmaların ihracat eşyasını yetki kapsamında taşımaları mümkündür. İhracatta yerinde gümrükleme iznine sahip olmayan firmalar yalnızca kesin ihracat eşyalarını (1000 rejim kodlu işlemler) izinli gönderici kolaylığı çerçevesinde taşıtabileceklerdir.

 

Soru: Onaylanmış İhracatçı nedir?

Cevap: İhracatta yerinde gümrükleme, basitleştirilmiş işlem kapsamında A.TR dolaşım belgesi düzenleme ve vize etme, eşyanın kıymetine bakılmaksızın fatura beyanı/EUR.MED fatura beyanı düzenleme izinlerinden en az birine hak kazanmış kişilere onaylanmış ihracatçı denilmektedir

 

Soru: Karşılıklı tanıma anlaşmasının önemi nedir?

Cevap: Karşılıklı tanıma anlaşması Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü benzeri uygulamalara sahip ülkelerle imzalanacak olan ve anlaşmaya taraf ülkelerin birinin vermiş olduğu yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün diğer taraf ülkelerce de kabul edilmesine olanak sağlayan bir anlaşmadır. Bu sayede yetkilendirilmiş yükümlü statü belgesi sahibi firmalar, anlaşmaya taraf ülkelerce daha güvenilir olarak kabul edilecek ve bu ülkelerle yapılacak ticarette daha az kontrole tabi tutulma, öncelikli kontrol gibi o ülke tarafından sunulan kolaylıklardan faydalanabilecektir.

 

Soru: Yetkilendirilmiş yükümlü uygulamasının faydaları nelerdir?

Cevap:

•Gümrük idaresiyle ticaret erbabı arasında işbirliği artışı. •Gümrük idaresinin iş yükünün hafifletilmesi, riskli sevkiyatlara daha çok odaklanabilmesi ve kaçakçılık faaliyetleriyle daha etkin mücadele edilebilmesi. •Gümrüklerdeki eşya hareketlerinin ve araç sevkiyatlarının hızlandırılması. •Yasal ticaretin kolaylaştırılması ve yasadışı ticaretle mücadelede etkinliğin arttırılması. •Ülkenin uluslararası rekabet gücünün artması. •Ülkenin yabancı yatırımlar için daha cazip hale gelmesi. •Dış ticaretin hızlı ve kolay yapıldığı bir ülke olarak tanınma. •Ulusal ve uluslararası piyasalarda ticaret ortağı olarak daha çok tercih edilme. •Uluslararası ticaretteki emniyet ve güvenlik açıklarının azaltılması yoluyla güvenli ticaretin teşvik edilmesi. •İşlemlerin daha az maliyetli ve daha hızlı gerçekleştirilmesi yoluyla ihracatın desteklenmesi. •Uluslararası standartlarda daha etkin ve verimli çalışan, daha yüksek rekabet gücüne ve daha iyi iç kontrol süreçlerine sahip firma sayısında artış sağlanması. •Tedarik masraflarının azalması ve tedarikçilerle işbirliğinin artması. •Yurtdışı alıcılarına eşyayı zamanında teslim edebilme. •Uluslararası pazarlarda tedarikçi olarak daha çok tercih edilme. •Uluslararası piyasalarda güvenilir olarak tanınma. •Karşılıklı tanıma anlaşması yapılan ülkelerde yetkilendirilmiş yükümlü olarak kabul edilme ve o ülkede yetkilendirilmiş yükümlüler için sağlanan ayrıcalıklardan mütekabiliyet esasına dayanılarak faydalanabilme.

 

Soru: Gelecek dönemde yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası sahiplerine yönelik olarak tanınması öngörülen diğer kolaylıklar nelerdir?

Cevap: Gelecek dönemde Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü kapsamında ithalatta yerinde gümrükleme yetkisi ve bu yetki sahiplerinin eşyalarını taşımak üzere izinli alıcı uygulamalarının hayata geçirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülmektedir.

 

Transit El Kitabı

http://ggm.gtb.gov.tr/bilgi-bankasi

Transit El Kitabı    Dosya indir

 




TÜM SORULAR

Ceyhun Atuf Kansu Cad. No: 120 Balgat / Çankaya ANKARA

+90 (312) 447 27 40 / +90 (533) 039 95 96 (Mesai saatleri dışında)

info@oaib.org.tr

+90 (312) 446 96 05