Aranacak kelimeyi girin ve "enter" tuşuna basın.

Abone Ol
E-mail
RSS HABERLERE ABONE OL
MAIL ADRESİNİZ TANIMLANMIŞTIR.
Artık bültenimizi mail adresinizden de takip edebilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Türkiyede Yatırım Yapmak İsteyenler İçin Kılavuz Hakkında Bilgi Verebilir misiniz

Türkiye’de Yatırım Yapmak

http://www.invest.gov.tr/tr-TR/Pages/Home.aspx

http://www.invest.gov.tr/tr-TR/investmentguide/Pages/10Reasons.aspx

http://www.invest.gov.tr/tr-TR/investmentguide/investorsguide/Pages/Incentives.aspx

Türkiye’de Yatırım Yapmak İçin 10 Neden

Yatırımcı Kılavuzu

Türkiye’ye Giriş

Çalışma İzni Nasıl Alınır?

Oturma İzni Nasıl Alınır?

Türkiye'de İş Kurmak

Varlık Devri

Türkiye'de İş Yapmanın Maliyeti

İş Finansmanı

Teşvikler

Çalışanlar ve Sosyal Güvenlik

İstihdam Koşulları

İş Sözleşmesinin Feshi

Sosyal Güvenlik Sistemi

Vergiler

Özel Yatırım Bölgeleri

Demografi ve İş Gücü

Düzenleme ve Denetleme Kurumları

Altyapı ve Lojistik

Makroekonomik Göstergeler

Türkiye'de Doğrudan Yabancı Yatırım

Dış Ticaret

Yatırım Mevzuatı

 

Türkiye’de Yatırım Yapmak İçin 10 Sebep

  • Hızla gelişen ekonomi; 2002 yılında 231 milyar ABD doları olan GSYİH, 2013 yılında üç kattan fazla artarak 820 milyar ABD dolarına yükseldi (TÜİK)
  • İstikrarlı ekonomik büyüme; son 10 yılda reel GSYİH yıllık ortalama % 5,1 arttı (TÜİK)
  • Yıllık ortalama % 5,2 oranındaki reel GSYİH büyüme hızıyla 2012-2017’de OECD üyesi ülkeler arasında en hızlı büyüyen ekonomi olması beklenen ve gelecek vaat eden bir ekonomi (OECD Ekonomik Görünüm No.91)
  • 2013 yılında dünyanın en büyük 16. ekonomisi ve AB bölgesi ile karşılaştırıldığında en büyük 6. ekonomi (Satın Alma Gücü Paritesi’ne göre GSYİH, IMF WEO)
  • Son 10 yılda 135 milyar ABD doları doğrudan yabancı yatırım çeken kurumsallaşmış ekonomi (TCMB)
  • 2004 ve 2014 yılları arasında % 245 artışla 152 milyar ABD dolarına yükselen ihracat hacmiyle dinamik ve olgun bir özel sektör (TÜİK)
  • 76,7 milyonluk nüfus (2013, TÜİK)
  • AB ile karşılaştırıldığında en kalabalık genç nüfus (Eurostat)
  • Yarısı 30,4 yaşın altında nüfus (2013, TÜİK)
  • Genç, dinamik, eğitimli ve çok kültürlü nüfus
  • 28,3 milyonu aşkın genç, eğitimli ve motive profesyonel (2013, TÜİK)
  • Artan çalışan verimliliği
  • 183’ten fazla üniversiteden yıllık yaklaşık 610.000 mezun (2012, ÖSYM)
  • Yarısı meslek liseleri ve teknik liselerden olmak üzere 700.000’in üzerinde lise mezunu (2012, TÜİK)
  • 1997 yılından bu yana doğrudan yabancı yatırım üzerindeki kısıtlamalar açısından OECD üyesi ülkeler arasında ikinci en büyük reformcu (OECD DYY Düzenlemeleri Kısıtlayıcılık Endeksi 1997-2012)
  • Ortalama 6 günde şirket kurulumu sunan iş dostu bir ortam (OECD’ye üye ülkelerde bu süre 11 günü aşmaktadır) (Dünya Bankası İş Yapma Raporu 2014)
  • Son derece rekabetçi yatırım koşulları
  • Güçlü bir sanayi ve hizmet kültürü
  • Tüm yatırımcılara eşit muamele
  • 2013 yılında yaklaşık 36.950 yabancı sermayeli şirket (Ekonomi Bakanlığı)
  • Uluslararası tahkim
  • Transfer garantisi
  • Ulaşım, telekomünikasyon ve enerji sektörlerinde yeni ve gelişmiş teknik altyapı
  • Son derece gelişmiş, düşük maliyetli deniz ulaşımı
  • Orta ve Doğu Avrupa’ya demir yolu ile ulaşım avantajı
  • İyi yapılandırılmış ulaşım imkânları ve çoğu AB ülkesine doğrudan sevkiyat mekanizması
  • Doğu-Batı ve Kuzey-Güney arasında doğal bir köprü işlevi görerek önemli pazarlara giden etkili ve uygun maliyetli bir çıkış noktası
  • Avrupa, Avrasya, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’daki 1,5 milyar müşteriye kolay erişim imkânı
  • Toplam GSYİH’leri 25 trilyon ABD doları olan çok sayıda pazara erişim
  • Doğu ile Batı’yı birbirine bağlayan önemli bir enerji terminali ve geçidi
  • Dünyadaki kanıtlanmış birincil enerji rezervlerinin % 70’ten fazlası Türkiye’ye oldukça yakın bölgelerde yer alırken, en büyük enerji tüketicisi konumundaki Avrupa, Türkiye’nin batısında yer alarak ülkeyi enerji transferinde kilit nokta, bölgede ise bir enerji terminali yapmaktadır
  • % 33’ten % 20’ye düşen Kurumlar Vergisi
  • Kurumlar Vergisi’nden tamamen veya kısmen muafiyet ve işverenlerin sosyal güvenlik payına destek gibi Teknoloji Geliştirme Bölgeleri, Sanayi Bölgeleri ve Serbest Bölgeler için uygulanan vergi avantajlarının yanı sıra arazi tahsisi
  • Ar-Ge Kanunu
  • İthalatın azaltılmasını amaçlayan stratejik yatırımlar, büyük ölçekli yatırımlar ve bölgesel yatırımlara yönelik teşvikler
  • AB ile 1996’dan beri yürürlükte olan Gümrük Birliği ve 20 ülke ile Serbest Ticaret Anlaşması
  • Üzerinde çalışılmakta olan yeni Serbest Ticaret Anlaşmaları
  • AB ile yürütülen katılım müzakereleri
  • 2002-2013 arasında 0,1 milyondan 32,6 milyona ulaşan genişbant internet abonesi sayısı (BTK, TÜİK)
  • 2002-2013 arasında 23 milyondan 69,6 milyona çıkan cep telefonu abonesi sayısı TÜİK)
  • 2002-2013 arasında 16 milyondan 57 milyona ulaşan kredi kartı kullanıcısı sayısı (Bankalararası Kart Merkezi)
  • 2002-2012 arasında 33 milyondan 131 milyona yükselen hava yolu yolcusu sayısı (TÜİK)
  • 2002-2013 arasında 13 milyondan 39,2 milyona ulaşan yabancı turist sayısı (TÜİK)

Türkiye’ye Giriş

Çalışma İzni Nasıl Alınır?

http://www.invest.gov.tr/TR-TR/INVESTMENTGUIDE/INVESTORSGUIDE/COMINGTOTURKEY/Pages/HowToGetAWorkPermit.aspx

Çalışma İzni Almak İçin Gerekli Belgeler

http://www.invest.gov.tr/tr-TR/infocenter/publications/Documents/Documents-required-for-work-permit-TR.pdf

Oturma İzni Nasıl Alınır?

Oturma İzni Nasıl Alınır? 

Türkiye’de yaşayacak/çalışacak tüm yabancı uyruklular, ülkeye giriş yaptıkları tarihten itibaren bir ay içinde ve işe başlamadan ikamet izni almakla yükümlüdürler. Başvuru sahibi, Türkiye’de uzun süreli ikamet edebilmek için aşağıdaki belgeleri ilgili Emniyet Müdürlüğü’ne teslim etmelidir:  

  • 4 adet vesikalık fotoğraf
  • Pasaport
  • Pasaportta başvuru sahibinin fotoğrafını taşıyan sayfa, son girişi gösterir damganın yer aldığı sayfa ve pasaportun geçerli olduğu tarihleri gösterir sayfanın fotokopileri
  • Her ay için 300 ABD doları tutarında bir harcamayı karşılayacak tasarruf hesabını gösterir bankadan alınma belge veya döviz bozdurma makbuzu

 

Çalışma amaçlı ikamet izni başvurusunda aşağıdaki belgeler aranır:

  • 4 adet vesikalık fotoğraf
  • Pasaport
  • Pasaportta başvuru sahibinin fotoğrafını taşıyan sayfa, son girişi gösterir damganın yer aldığı sayfa ve pasaportun geçerli olduğu tarihleri gösterir sayfanın fotokopileri
  • Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan alınma çalışma izninin orijinali ve bir nüshası

 

 

Türkiye'de İş Kurmak 

6102 sayılı Yeni Türk Ticaret Kanunu (“Yeni TTK”) 14 Şubat 2011 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Yeni TTK ve 6103 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’da (Yeni TTK’nın Yürürlüğe Girmesi ile İlgili Kanun) öngörüldüğü üzere, yeni yasa 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

 

Yeni TTK’nin ana hedefi; uluslararası standartlara uygun bir kurumsal yönetim yaklaşımı geliştirmek, özel sermaye ve halka arz faaliyetlerini teşvik etmek, yönetsel işlemlerde şeffaflık oluşturmak ve Türkiye’deki iş ortamını AB mevzuatı ve katılım süreciyle uyumlu hale getirmektir.

 

Yeni TTK’daki en önemli değişiklikler aşağıdaki gibi özetlenebilir:

 

Ortaklık Yapısı

 

Yeni TTK, sadece bir kişiyle anonim şirket (A.Ş) veya limited şirket (Ltd. Şti.) kurulmasına olanak tanımaktadır.

 

Eski yasaya göre, anonim şirket kurmak için en az beş ortak; limited şirket kurmak için ise en az iki ortak gerekmekteydi.

 

Dolayısıyla; Yeni TTK, eski TTK’nın yabancı şirketlerin minimum ortak sayısı gerekliliklerine uymak için zorunlu asgari ortak sayısını sağlama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaktadır. Böylece, kurulmuş şirketlerin hisselerinin tek bir tarafın elinde toplanması da artık mümkün olacaktır.

 

Yönetim Kurulu*

 

Yeni TTK’ya göre, yönetim kurulunun en az üç üyeden oluşması şartı da AB mevzuatıyla uyumlu olacak şekilde tek bir üye olarak değiştirilmiştir. Böylece, çok sayıda üyenin ülkeler arasında sıklıkla seyahat etmesi nedeniyle yönetim kurulu toplantılarının aksaması önlenerek yabancı yatırımcılara daha kolay iş yapma olanağı sunulmaktadır.

 

Yeni TTK, yönetim kurulu toplantılarında yönetim kurulu üyelerinin fiziksel olarak katılımını gerektirmemekte; toplantıların elektronik ortamda düzenlenebilmesine izin vermektedir. Yeni TTK, bu değişikliklerle yabancı şirketlerin gereksiz seyahat masraflarının da önüne geçmektedir.

 

Buna ek olarak, tüzel kişiler de yönetim kurulu üyesi olarak atanabilmektedir. Bu durum, yabancı şirketlerin artık çok sayıda belge gibi bürokratik işlemle uğraşmayacak olması veya yönetim kurulu üyelerini değiştirmek için hissedar toplantısı yapmak zorunda olmaması anlamına gelmektedir. Tüzel kişi tarafından yetkilendirilmesi halinde yönetim kurulu üyeliği için her bir durumda farklı temsilciler atanabilir.

 

Yönetim kurulu üyelerinin pay sahibi olması zorunluluğu da ortadan kaldırılmıştır. Yeni TTK’ya göre, herhangi bir bağımsız kişi yönetim kurulu üyesi olabilir. Bu sayede, pay sahiplerinden bağımsız hareket eden profesyonel bir yönetim kurulu oluşması sağlanarak kurumsal yönetim desteklenmektedir.

 

*A.Ş.’ye ait hükümler uyarınca

 

Kayıtlı Sermaye Sistemi

 

Yeni TTK, halka açık olmayan şirketlere kayıtlı sermaye sistemini benimseyerek bu sistemin getirdiği esnek sermaye artırımı olanağından faydalanma fırsatı sunmaktadır. Bu olanak, yabancı şirketler için sermaye artırımı yaparken bürokrasiyi veya seyahat masraflarını azaltmak için büyük bir avantaj sunmaktadır.

 

Fikri Mülkiyet Hakları

 

Fikri mülkiyet hakları ayni sermaye olarak konulabilir. Bu gibi varlıkların ayni sermaye olarak konulabilmesi için, söz konusu varlıkların devredilebilir nitelikte ve nakden değerlendirilebilir olması gereklidir.

 

Yetki Aşımı (Ultra-Vires)

 

Eski TTK’da “ticari şirketler ancak şirket ana sözleşmesinde yazılı işletme konusu içinde kalmak kaydıyla; hak iktisap etmeye ve borç yüklenmeye yetkilidirler. İşletmenin konusu dışında yapılan işlemler yok hükmündedir” şeklinde belirtilen Ultra Vires ilkesi bulunmaktaydı. Ultra Vires ilkesi, 1 Haziran 2012 tarihinde kaldırılmış ve böylelikle yabancı şirketlerin, esas sözleşmede belirtilen faaliyet alanları dışında işlem yapması halinde bu işlemleri geçerli olacaktır.

 

Türkiye’de İş Kurmak

 

Türkiye, yasal düzenlemeler sayesinde yatırımcılar için son derece elverişli bir iş ortamı sunmaktadır. Girişimciler, kişinin uyruğuna ya da ikamet ettiği yere bakılmaksızın, bir gün içinde şirket kurabilmektedir.

 

Bir Günde Şirket Kurulumu

 

Şirket kurulumu, gerekli belgeler ile birlikte ilgili Ticaret Sicil Memurluğu’na başvurulduğu takdirde bir gün içerisinde tamamlanabilmektedir. Şirket, kurucuların, kanuna uygun olarak düzenlenmiş bulunan, sermayenin tamamını ödemeyi şartsız taahhüt ettikleri, imzalarının noterce onaylandığı esas sözleşmede, anonim şirket kurma iradelerini açıklamalarıyla kurulur. Şirket, Ticaret Sicil Memurluğu’na yaptırdığı kaydı takiben “tüzel kişilik” statüsü alabilmektedir.

 

Şirket Türleri

 

Tüzel kişiliği olan şirketler:

 

  • Anonim şirket (A.Ş.)
  • Limited şirket (Ltd. Şti.)
  • Komandit şirket
  • Kollektif şirket
  • Kooperatif şirket

 

Anonim Şirket

 

Şirketin sermayesi paylara bölünmüş olup pay sahiplerinin sorumluluğu taahhüt etmiş oldukları sermaye payları ile sınırlıdır ve pay sahipleri tarafından ödenir. Anonim şirketler, en az bir pay sahibi (gerçek veya tüzel kişi) ile kurulur ve asgari sermaye gereksinimi 50.000 TL’dir. Genel kurul ve yönetim kurulu, anonim şirketlerin zorunlu organlarıdır.

 

Limited Şirket

 

Limited şirket, en az bir ortak (gerçek veya tüzel kişi) ile kurulan ve ortakların sorumluluğunun taahhüt etmiş oldukları sermayeyle sınırlı olup ortaklar tarafından ödendiği şirkettir. Asgari sermaye gereksinimi 10.000 TL’dir.

 

Komandit Şirket

 

Komandit şirketler ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla kurulmuş şirketlerdir. Bazı ortakların (komanditer) sorumluluğu belirli bir sermaye ile sınırlıyken, bazı ortakların (komandite) sorumluluğu sınırsızdır. Tüzel kişiler yalnızca komanditer ortak olabilmektedir ve komandit şirketlerin asgari sermaye zorunluluğu bulunmamaktadır. Ortakların sorumluluk ve yükümlülükleri şirket kuruluş sözleşmesi ile belirlenir.

 

Kollektif Şirket

 

Kollektif şirketler, ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla kurulmuş olup hiçbir ortağın sorumluluğu şirket alacaklılarına karşı sınırlanmamıştır. Kollektif şirketlerde asgari sermaye zorunluluğu bulunmayıp, yalnız gerçek kişiler ortak olabilmektedir. Ortakların sorumluluk ve yükümlülükleri şirket kuruluş sözleşmesi ile belirlenir.

 

Şirket Kuruluş Prosedürleri

 

Şirket kuruluş sözleşmesinin noter onaylı 3 kopyası (bir tanesi orijinal) hazırlanır. Şirket kuruluş sözleşmesinin noter tarafından onaylanmasının ardından, en geç 15 gün içerisinde, ilgili Ticaret Sicil Memurluğu’na aşağıda listesi verilen belgelerle birlikte başvurulması gerekmektedir.

 

Şirket Kuruluşu İçin Gerekli Belgeler

 

  • Şirketi temsile yetkili kişilerce usulüne uygun olarak doldurulmuş ve imzalanmış şirket kuruluş dilekçesi ve bildirim formu. Temin edilecek belgelerin listesi ve doldurulması gereken formlar www.sanayi.gov.tr??ve www.hazine.gov.tr??adreslerinden indirilebilir.
  • Taahhütname (Ticaret Sicil Yönetmeliği md. 24)
  • Esas sermayeyi oluşturan payların tamamının, kurucu ortaklar tarafından şirket sözleşmesinde taahhüt olunduğunu gösterir noter şerhini içeren ve kurucuların imzaları noter tarafından onaylanmış şirket sözleşmesi
  • Kurucular tarafından imzalanmış kurucular beyanı
  • Pay bedellerinin bankaya yatırıldığını gösterir banka mektubu
  • Şirket sermayesinin % 0,04’ünün, T.C. Rekabet Kurumu’nun bir devlet bankasındaki hesabına yatırıldığını gösteren banka dekontu
  • Kuruluşu bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya uygun görüşüne tabi olan şirketler için bu izin veya uygun görüş yazısı
  • Şirketi temsil ve ilzama yetkili kılınan kişilerin şirket unvanı altında atacakları imzaların noter onaylı örneği
  • Ticaret Sicil Memurluğu’ndan, kullanılacak unvanın kontrol edilip onaylandığına ilişkin başvuru numarası
  • Şirket kuruluş bildirim formu (3 adet asıl)
  • Kurucu ortaklara ait yerleşim yeri belgesi
  • Yabancı ortak hakiki şahıs ise noter onaylı pasaport tercümesi, tüzel kişi ise yetkili merciden alınmış sicil belgesinin apostil şerhli ve noter onaylı tercümesi

 

 

Varlık Devri 

Varlık devri, bir malın/mal topluluğunun ya da işletmenin mülkiyetinin bir gerçek veya tüzel kişiden başka bir gerçek veya tüzel kişiye devredilmesi olarak tanımlanır. Varlık devri konusu, Türk Hukuk Sistemi’nde özel olarak düzenlenmemekle birlikte, muhtelif kanunlarda bu konu ile doğrudan ya da dolaylı hükümler bulunmaktadır. Bu konuyla ilgili hükümlerin başında malvarlığı ve işletme devirlerine ilişkin 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 202 ve 203. maddeleri ile şirket birleşmelerine ilişkin 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 134-158. maddeleri gelmektedir. Borçlar Kanunu’nun 202. maddesine göre, ‘‘Bir malvarlığını veya bir işletmeyi aktif ve pasifleri ile birlikte devralan, bunu alacaklılara bildirdiği veya ticari işletmeler için Ticaret Sicili Gazetesi’nde, diğerleri için Türkiye genelinde dağıtımı yapılan gazetelerden birinde yayımlanacak ilanla duyurduğu tarihten başlayarak, onlara karşı malvarlığındaki veya işletmedeki borçlardan sorumlu olur. Bununla birlikte, iki yıl süreyle önceki borçlu da devralanla birlikte müteselsil borçlu olarak sorumlu kalır. Bu süre, muaccel borçlar için, bildirme veya duyuru tarihinden; daha sonra muaccel olacak borçlar için ise, muacceliyet tarihinden işlemeye başlar. Borçların bu yoldan üstlenilmesinin sonuçları, dış üstlenme sözleşmesinden doğan sonuçlarla özdeştir. Bildirme veya ilanla duyurma yükümlülüğü devralan tarafından yerine getirilmedikçe, ikinci fıkrada öngörülen iki yıllık süre işlemeye başlamaz.’’ Yine aynı kanunun 203. maddesine göre, ‘‘Bir işletme, başka bir işletme ile aktif ve pasiflerin karşılıklı olarak devralınması ya da birinin diğerine katılması yoluyla birleştirilirse, her iki işletmenin alacaklıları, bir malvarlığının devralınmasından doğan haklara sahip olup, bütün alacaklarını yeni işletmeden alabilirler.’’ Türk Ticaret Kanunu’nun 11. maddesinde işletme devri özel olarak yeniden düzenlenerek işletme devri halinde bu devrin kapsamı ve şekli hükme bağlanmış, 134-158. maddelerde ise şirket birleşmeleri özel olarak düzenlenmiştir. 

Birleşme ve satın alma türündeki faaliyetlerden istenen sonuçların elde edilmesi için öncelikle Ticaret Kanunu, Borçlar Kanunu ve özelde ise birleşecek şirketlerin tabi olduğu yasal zemini belirleyen mevzuat hükümlerinin incelenmesi gerekmektedir.

Yukarıda bahsi geçen maddelere göre, bir tüzel kişilik bir işletmeyi (şirket) varlıkları ve borçlarıyla birlikte devraldığında, bu şirketin borçlarından ve alacaklarından da sorumlu olur. Türk Borçlar Kanunu’nun 202 ve 203. maddesinden de anlaşıldığı üzere, alacaklılara bildirilmesinden veya duyurulmasından itibaren iki yıl boyunca devreden ve devralan, borçların ödenmesinden ortak olarak sorumlu tutulur.

Devreden ve devralan arasındaki ilişki, bir işletmenin varlıkları ve borçlarının devri için yapılan sözleşmeye bağlıdır. Devrin yasal onayı  mevzuatta öngörülen iletişim araçlarıyla duyurulmalıdır.

Varlık devri, satan şirketin geliri olarak kabul edilebileceğinden vergilendirilebilir ve bu nedenle kurumsal vergi yükümlülüğü söz konusu olur. Varlık devri, genellikle varlıkların satış değeri üzerinden KDV’ye tabidir. KDV oranı farklı varlıklara göre değişiklik gösterse de (% 1, % 8 ve % 18), genel KDV oranı % 18’dir. Yatırım teşvik belgeleri gibi çeşitli yöntemlerle KDV yükümlülüğü azaltılabilir.

Varlık devriyle ilgili önemli maddeler:

a) Türk Borçlar Kanunu: Madde 202 ve Madde 203 b) Türk Ticaret Kanunu: Madde 134-158 c) İcra İflas Kanunu: Madde 280

 

 

Türkiye'de İş Yapmanın Maliyeti 

Aylık Asgari Ücret (brüt ve net)

ABD doları

Net Asgari Ücret

389,9

Brüt Asgari Ücret

493,5

  • Sosyal güvenlik primi ödemesi (% 14)

69

  • İşsizlik sigortası fonu ödemesi (% 1)

4,9

  • Gelir vergisi (% 15)

25

  • Asgari geçim indirimi*

-37

  • Damga vergisi (% 0,66)

3,7

Toplam Kesinti Tutarı

103,6

İşverene Maliyeti

  • Brüt asgari ücret

493,5

  • Sosyal güvenlik primi işveren payı (% 15,5)**

76,5

  • İşverenin işsizlik sigortası fonuna katkısı (% 2)

9,8

İşverene Toplam Maliyeti

579,9

* Bekar, çocuksuz çalışanlar için geçerlidir; medeni durum ve çocuk sayısına göre değişiklik gösterir.

** Yasal süresinde ödenden primler için, bir teşvik olarak beş puanlık bir indirim (% 19,5’ten % 15,5’e) uygulanmaktadır.

Kaynak: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Veriler, 2014 yılının ilk yarısı için geçerlidir.

1 ABD doları = 2,17 TL (2014 Ocak kuru esas alınmıştır)

 

Elektrik Maliyeti

Aktif Enerji

Gündüz

Gece

ABD doları/kWh

ABD doları/kWh

Çift Dönemlik Tarife

Sanayi orta gerilim

0,101

0,054

İletim şalt sahalarının dağıtım şirketinin kullanımındaki OG baralarına özel hattı ile bağlı tek bir tüzel kişi durumundaki kullanıcılar

0,101

0,054

Tek Dönemlik Tarife

Sanayi orta gerilim

0,104

0,056

İletim şalt sahalarının dağıtım şirketinin kullanımındaki OG baralarına özel hattı ile bağlı tek bir tüzel kişi durumundaki kullanıcılar

0,104

0,056

Kaynak: Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ)

1 ABD doları = 2,17 TL (2014 Ocak kuru esas alınmıştır)

 

Sanayi Amaçlı Su Maliyeti

Referans Fiyat ABD doları/m3

Müşteri Türü

İçme Suyu

Atık Su

Su KDV (%)

Sanayi

1,7

0,85

8

Referans Fiyat ABD doları/m3

Organize Sanayi Bölgeleri (OSB)

Su

Su KDV (%)

Atık Su

Atık Su KDV (%)

Osmaniye OSB

0,65

8

0,75

8

Eskişehir OSB

0,49

8

0,46

8

Kaynak: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ)

Osmaniye OSB ve Eskişehir OSB

1 ABD doları = 2,17 TL (2014 Ocak kuru esas alınmıştır)

 

Doğal Gaz Maliyeti*

BOTAŞ ile Doğal Gaz Satış Sözleşmesi İmzalamış Tüketicilere Yönelik Gaz Satış Tarifesi

ABD doları/kWh

ABD doları/Sm³

 

0,033

0,358

OSB

0,030

0,329

 

0,031

0,330

Kaynak: Boru Hatları İle Petrol Taşıma Anonim Şirketi (BOTAŞ)

* ÖTV ve KDV hariç

1 ABD doları = 2,17 TL (2014 Ocak kuru esas alınmıştır)

 

Kurumsal Müşterilere Yönelik Telefon Ücretleri

Tarife Paketi

Paket Ücreti

ABD doları/ay

Paket Dahilinde Ücretsiz Görüşme

(dakika)

Paket Aşım Ücreti/dakika

(cent ABD doları)

İş Avantaj

Her Yöne 100

11,38

100

11,52

İş Avantaj

Her Yöne 200

14,52

200

11,52

İş Avantaj

Her Yöne 300

17,65

300

11,52

İş Avantaj

Her Yöne 600

26,59

600

11,52

İş Avantaj

Her Yöne 1.000

37,28

 

11,52

İş Avantaj

Her Yöne 1.500

50,65

 

11,52

İş Avantaj

Her Yöne 2.000

63,27

 

11,52

İş Avantaj

Her Yöne 5.000

145,16

 

11,52

İş Avantaj

3 Yöne 100

10,55

100

8,75

İş Avantaj

3 Yöne 200

12,86

200

8,75

İş Avantaj

3 Yöne 300

15,16

300

8,75

İş Avantaj

3 Yöne 600

21,61

600

8,75

İş Avantaj

3 Yöne 1.000

28,99

 

8,75

İş Avantaj

3 Yöne 1.500

38,20

 

8,75

İş Avantaj

3 Yöne 2.000

46,68

 

8,75

* İş Avantaj 3 Yöne tarife paketleri ile sunulan ücretsiz dakikalar şehir içi, şehirlerarası, uluslararası aramaları; 1. kademe PSTN ve 444 yönlerine yapılan aramaları kapsamaktadır.

* İş Avantaj Her Yöne tarife paketleri ile sunulan ücretsiz dakikalar şehir içi, şehirlerarası, GSM (Turkcell - 053, Vodafone - 054, Avea - 050, 055) uluslararası aramaları; 1. kademe PSTN ve 444 yönlerine yapılan aramaları kapsamaktadır.

* Yukarıdaki ücretlere % 18 KDV ve % 15 ÖİV dâhildir.

* Paket aşımı ücretlendirmesi paket dâhilinde sunulan yönleri içermektedir.

* Dijital çoklu hatlar (ISDN BA) için aylık paket ücretleri ve paket dâhilindeki ücretsiz dakikalar 30 katı olarak uygulanmaktadır.

* Dijital ikili hatlar (ISDN BA) için aylık paket ücretleri ve paket dâhilindeki ücretsiz dakikalar 2 katı olarak uygulanmaktadır.

* Yukarıdaki tarifelerden tüzel aboneler yararlanabilir.

Kaynak: Türk Telekom

1 ABD doları = 2,17 TL (2014 Ocak kuru esas alınmıştır)

 

Genişbant Hizmeti Ücretleri

ADSL

(ABD doları/ay)

Download hızı (Mbps) - sınırsız tarife

Fiyatlar

8’e kadar

30,8

16’ya kadar

33,1

Fibernet ve Hipernet

(ABD doları/ay)

Download hızı (Mbps) - sınırsız tarife

Fiyatlar

20’ye kadar

33,64

35’e kadar

38,25

50’ye kadar

47,47

100’e kadar

56,68

Metro Ethernet ve G.SHDSL

İhtiyaca göre değişiklik gösterir

Tüm vergiler dâhildir.

Kaynak: TTNET

1 ABD doları = 2,17 TL (2014 Ocak kuru esas alınmıştır)

 

 

 

İş Finansmanı 

Türkiye’de yatırımcılar proje finansman ihtiyaçlarını kredi piyasalarından rahatlıkla karşılayabilmektedir. Kredi piyasası bankalar, faktoring, leasing ve sigorta şirketlerinden oluşmaktadır. Türkiye’de üç banka tipi bulunmaktadır: mevduat bankaları, kalkınma/yatırım bankaları ve katılım bankaları.

 

Türk bankacılık sistemi günümüzde, dünya bankacılık sisteminde örnek alınan bir işleyişte olup her türlü proje finansmanını sağlayabilecek veya bunlara destek verebilecek konumdadır.

 

İlgili bir diğer işletme uygulaması da faktoringdir. Faktör adı verilen kuruluşlar alacaklar için ödeme yapmakta ve ödeme riskini üstlenmektedir. Bir başka finansman yöntemi ise, 1985 yılında kabul edilen 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ile getirilen ve finansal bir ürün niteliğindeki finansal kiralamadır (leasing). Türkiye’de finansal kiralama; yurt içi kiralama, yurt dışı kiralama, satış ve geri kiralama ve satışa yardımcı kiralama biçimlerinde uygulanmaktadır.

 

Yerleşik bankalar dışında Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Avrupa Yatırım Bankası (EIB), Uluslararası Finans Kuruluşu (IFC) gibi uluslararası kalkınma bankaları da Türkiye’de birçok projeye finansman sağlamaktadır.  

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu:www.bddk.org.tr Türkiye Bankalar Birliği: www.tbb.org.tr EIB: www.eib.org IFC: www.ifc.org EBRD: www.ebrd.com

 

Özetle Türkiye’deki  Teşvik Sistemi

 http://www.invest.gov.tr/tr-TR/investmentguide/investorsguide/Pages/Incentives.aspx

Yeni yatırım teşvik sistemi, ülkenin stratejik sektörleri için önem arz eden ara mallara olan ithalat bağımlılığını azaltma potansiyeli taşıyan yatırımları teşvik etmek amacıyla özel olarak tasarlanmıştır.

Cari açığın kapatılması, en az gelişmiş bölgelere sağlanan yatırım desteklerinin genişletilmesi, destek unsuru miktarlarının artırılması, kümelenme faaliyetlerinin teşvik edilmesi, teknoloji dönüşümü sağlayacak yatırımların desteklenmesi yeni yatırım teşvik sisteminin temel amaçları arasında yer almaktadır.

Yatırım kararlarını hızlandırmak amacıyla, yeni yatırım teşvik sistemi 2014 yılı sonu itibarıyla gerçekleştirilecek yatırımlar için daha avantajlı destekler sunmaktadır. Yatırım tutarının en az % 10’unun gerçekleştirilmesi, yatırımın başlamış olarak kabul edilmesi için yeterli olacaktır.

1 Ocak 2012 tarihi itibarıyla geçerli olan yeni yatırım teşvik sistemi dört ayrı rejimden oluşmaktadır. Yerli ve yabancı yatırımcılar, aşağıdaki teşviklerden eşit oranda faydalanabilmektedir:

1-      Genel Yatırım Teşvik Uygulamaları

2-      Bölgesel Yatırım Teşvik Uygulamaları

3-      Büyük Ölçekli Yatırım Teşvik Uygulamaları

4-      Stratejik Yatırım Teşvik Uygulamaları

Farklı yatırım teşvik rejimleri çerçevesinde sağlanan destek unsurları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Destek Unsurları

Genel Yatırım Teşvik Uygulamaları

Bölgesel Yatırım Teşvik Uygulamaları

Büyük Ölçekli Yatırım Teşvik Uygulamaları

Stratejik Yatırım Teşvik Uygulamaları

KDV İstisnası

+

+

+

+

Gümrük Vergisi Muafiyeti

+

+

+

+

Vergi İndirimi

 

+

+

+

Sosyal Sigortalar

Prim Desteği

(İşveren Payı)

 

+

+

+

Gelir Vergisi Stopajı İndirimi*

 

+

+

+

Sosyal Sigortalar

Prim Desteği

(Çalışan Payı)*

 

+

+

+

Faiz Oranı Desteği **

 

+

 

+

Arazi Tahsisi

 

+

+

+

KDV İadesi***

 

 

 

+

 

* Yatırımın Bölge 6’da gerçekleştirilmesi halinde sağlanır.

**Yatırımın Bölgesel Yatırım Teşvik Uygulamaları kapsamında Bölge 3, 4, 5 veya 6’da gerçekleştirilmesi halinde sağlanır.

***Asgari sabit yatırım tutarı 500 milyon TL olan stratejik yatırımlar için sağlanır.

  • Teşvik uygulamaları açısından illerin gelişmişlik düzeyini gösteren bölgesel harita ve il dağılımını gösteren tablo aşağıda sunulmuştur:

Bölge 1

 

Bölge 2

 

Bölge 3

 

Bölge 4

 

Bölge 5

 

Bölge 6

 

Ankara

Adana

Balıkesir

Afyonkarahisar

Adıyaman

Ağrı

Antalya

Aydın

Bilecik

Amasya

Aksaray

Ardahan

Bursa

Bolu

Burdur

Artvin

Bayburt

Batman

Eskişehir

Çanakkale

(Bozcaada & Gökçeada hariç)

Gaziantep

Bartın

Çankırı

Bingöl

İstanbul

Denizli

Karabük

Çorum

Erzurum

Bitlis

İzmir

Edirne

Karaman

Düzce

Giresun

Diyarbakır

Kocaeli

Isparta

Manisa

Elazığ

Gümüşhane

Hakkari

Muğla

Kayseri

Mersin

Erzincan

Kahramanmaraş

Iğdır

 

Kırklareli

Samsun

Hatay

Kilis

Kars

 

Konya

Trabzon

Kastamonu

Niğde

Mardin

 

Sakarya

Uşak

Kırıkkale

Ordu

Muş

 

Tekirdağ

Zonguldak

Kırşehir

Osmaniye

Siirt

 

Yalova

 

Kütahya

Sinop

Şanlıurfa

 

 

 

Malatya

Tokat

Şırnak

 

 

 

Nevşehir

Tunceli

Van

 

 

 

Rize

Yozgat

Bozcaada & Gökçeada

 

 

 

Sivas

 

 

 

1- Genel Yatırım Teşvik Uygulamaları

Yatırımın yapılacağı bölge ayrımı yapılmaksızın, belirlenen kapasite şartları ve asgari sabit yatırım tutarını karşılayan tüm projeler Genel Yatırım Teşvik Uygulamaları çerçevesinde desteklenmektedir.

Yatırım teşvik sistemi kapsamında yer almayan yatırım konuları bu rejimden yararlanamamaktadır.

Bölge 1 ve 2 için belirlenen asgari sabit yatırım tutarı 1 milyon TL; Bölge 3, 4, 5 ve 6 için ise 500.000 TL’dir.

Temel yatırım teşvik türleri:

1) Gümrük vergisi muafiyeti:

Yatırım teşvik belgesi kapsamında yurt dışından ithal edilen makine ve teçhizat için gümrük vergisi muafiyeti.

2) KDV muafiyeti:

Yatırım teşvik belgesi kapsamında yurt dışından ya da iç piyasadan tedarik edilen makine ve teçhizat için KDV muafiyeti. 

2- Bölgesel Yatırım Teşvik Uygulamaları

Her bölgede desteklenecek sektörler, bölgenin potansiyeli ve yerel ekonomik ölçek büyüklükleri doğrultusunda belirlenirken, sağlanacak desteklerin yoğunluğu bölgelerin gelişmişlik düzeyine bağlı olarak değişiklik göstermektedir.

Asgari sabit yatırım tutarı her sektör ve bölge için ayrı ayrı belirlenmektedir; en düşük tutar Bölge 1 ve 2 için 1 milyon TL iken, bu tutar diğer bölgelerde 500.000 TL’dir.

Bölgesel Yatırım Teşvik Uygulamaları çerçevesinde verilen desteklerin oran ve süreleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Bölgesel Yatırım Teşvik Uygulamaları

Teşvik Unsurları

Bölge

I

II

III

IV

V

VI

KDV İstisnası

VAR

Gümrük Vergisi Muafiyeti

VAR

Vergi İndirimi

Vergi İndirim Oranı (%)

50

55

60

70

80

90

İndirimli Vergi Oranı (%)

10

9

8

6

4

2

Yatırıma Katkı Oranı (%)

OSB dışı*

15

20

25

30

40

50

OSB içi*

20

25

30

40

50

55

Sosyal Sigortalar

Prim Desteği

(İşveren Payı)

Destek Süresi

OSB dışı*

2 yıl

3 yıl

5 yıl

6 yıl

7 yıl

10 yıl

OSB içi*

3 yıl

5 yıl

6 yıl

7 yıl

10 yıl

12 yıl

Destek Üst Sınırı (%)

OSB dışı*

10

15

20

25

35

Sınır yok

OSB içi*

15

20

25

35

Sınır yok

Sınır yok

Arazi Tahsisi

VAR

Faiz Oranı Desteği

Yerli Krediler (puan)

YOK

YOK

3 puan

4 puan

5 puan

7 puan

Dövize Endeksli Krediler (puan)

1 puan

1 puan

2 puan

2 puan

Sosyal Sigortalar

Prim Desteği

(Çalışan Payı)

YOK

YOK

YOK

YOK

YOK

10 yıl

Gelir Vergisi Stopajı İndirimi

YOK

YOK

YOK

YOK

YOK

10 yıl

 

*OSB: Organize Sanayi Bölgeleri

Bölgesel Yatırım Teşvik Uygulamaları Kapsamında Yatırım / İşletme Dönemlerinde Uygulanabilir Yatırıma Katkı Oranı

Bölge

Yatırım Dönemi

İşletme Dönemi

I

% 0

% 100

II

% 10

% 90

III

% 20

% 80

IV

% 30

% 70

V

% 50

% 50

VI

% 80

% 20

 

Yeni yatırım teşvik sistemi bazı yatırım alanlarını "öncelikli" olarak tanımlamakta ve bunlara yatırımın bölgesine bakılmaksızın Bölgesel Yatırım Teşvik Uygulamaları kapsamında Bölge 5’e verilen bölgesel destekleri sunmaktadır. Öncelikli yatırımlarda sabit yatırım tutarının 1 milyar TL ve üzerinde olması durumunda vergi indirim desteği Bölge 5’te geçerli olan yatırıma katkı oranına 10 puan ilave edilerek uygulanacaktır. Öncelikli yatırımların Bölge 6’da yapılması halinde, bu bölgeye yönelik mevcut bölgesel teşvikler uygulanacaktır.

Yer aldığı bölgeye bakılmaksızın Bölge 5 unsurlarıyla desteklenecek özel öneme sahip yatırım konuları şunlardır:

Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri’nde veya termal turizm konusunda bölgesel desteklerden yararlanabilecek nitelikteki turizm konaklama yatırımları

Maden çıkarma ve/veya işleme yatırımları

Demir yolu ve deniz yolu ile yük veya yolcu taşımacılığına yönelik yatırımlar

Asgari sabit yatırım tutarı 20 milyon TL olan belirli ilaç, savunma ve havacılık sanayi yatırımları

Otomotiv, uzay veya savunma sanayisine yönelik test merkezleri, rüzgâr tüneli ve benzer nitelikli yatırımlar

Özel sektör tarafından gerçekleştirilecek olan kreş ve gündüz bakımevleri ile okul öncesi eğitim, ilkokul, ortaokul ve lise eğitim yatırımları

Asgari 50.000 m2 kapalı alana sahip uluslararası fuar yatırımları (konaklama ve alışveriş merkezi üniteleri hariç).

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBİTAK ve KOSGEB tarafından desteklenen Ar-Ge projeleri neticesinde geliştirilen ürünlerin veya parçaların üretimine yönelik yatırımlar

Motorlu kara taşıtları ana sanayinde gerçekleştirilecek asgari 300 milyon TL tutarındaki yatırımlar ve asgari 75 milyon TL tutarındaki motor yatırımları ile asgari 20 milyon TL tutarındaki motor aksamları, aktarma organları/aksamları ve otomotiv elektroniğine yönelik yatırımlar

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından düzenlenen geçerli bir maden işletme ruhsatı ve izni kapsamında 3213 sayılı Maden Kanununun 2. maddesinin 4-b grubunda yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretimi yatırımları

Yıllık asgari 500 TEP (ton eşdeğeri petrol) enerji tüketimi olan mevcut imalat sanayi tesislerinde gerçekleştirilecek, birim ürün başına en az % 20 oranında enerji tasarrufu sağlayan ve yatırım geri dönüş süresi azami 5 yıl olan enerji verimliliğine yönelik yatırımlar

Atık ısı kaynaklı olarak, bir tesisteki atık ısıdan geri kazanım yolu ile elektrik üretimine yönelik yatırımlar (doğal gaza dayalı elektrik üretim tesisleri hariç)

Asgari 50 milyon TL tutarındaki, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) yatırımları ve yeraltı doğal gaz depolama yatırımları

Karbon elyaf üretimine veya karbon elyaf üretimi ile birlikte olmak kaydıyla karbon elyaftan mamul kompozit malzeme üretimine yönelik yatırımlar

3- Büyük Ölçekli Yatırım Teşvik Uygulamaları

Potansiyel olarak Türkiye’nin teknolojisi, Ar-Ge kapasitesi ve rekabetçiliğini artıracak 12 yatırım konusu, Büyük Ölçekli Yatırım Teşvik Uygulamaları çerçevesinde desteklenmektedir.

Büyük Ölçekli Yatırımlar

 

Yatırımın Konusu

Asgari Sabit Yatırım Tutarı

(milyon TL)

1

Rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı

1000

2

Kimyasal madde ve ürünlerin imalatı

200

3

Liman ve liman hizmetleri

200

4

a)      Motorlu kara taşıtları ana sanayi

b)      Motorlu kara taşıtları yan sanayi

 

200

50

5

Demir yolu ve tramvay lokomotifleri ve/veya vagon imalatı

50

6

Transit boru hattıyla taşımacılık hizmetleri

7

Elektronik sanayi

8

Tıbbi alet, hassas ve optik aletler imalatı

9

İlaç üretimi

10

Hava ve uzay taşıtları ve/veya parçaları imalatı

11

Makine (elektrikli makine ve cihazlar dâhil) imalatı

12

Madencilik (metal üretimi dâhil)

 

Büyük Ölçekli Yatırım Teşvik Uygulamaları çerçevesinde verilen desteklerin oran ve süreleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Büyük Ölçekli Yatırım Teşvik Uygulamaları

Teşvik Unsurları

Bölge

I

II

III

IV

V

VI

KDV İstisnası

VAR

Gümrük Vergisi Muafiyeti

VAR

Vergi İndirimi

Vergi İndirim Oranı (%)

50

55

60

70

80

90

İndirimli Vergi Oranı (%)

10

9

8

6

4

2

Yatırıma Katkı Oranı (%)

OSB dışı*

25

30

35

40

50

60

OSB içi*

30

35

40

50

60

65

Sosyal Sigortalar

Prim Desteği

(İşveren Payı)

Destek Süresi

OSB dışı*

2 yıl

3 yıl

5 yıl

6 yıl

7 yıl

10 yıl

OSB içi*

3 yıl

5 yıl

6 yıl

7 yıl

10 yıl

12 yıl

Destek Üst Sınırı (%)

OSB dışı*

3

5

8

10

11

Sınır yok

OSB içi*

5

8

10

11

Sınır yok

Sınır yok

Arazi Tahsisi

VAR

Sosyal Sigortalar

Prim Desteği

(Çalışan Payı)

YOK

YOK

YOK

YOK

YOK

10 yıl

Gelir Vergisi Stopajı İndirimi

YOK

YOK

YOK

YOK

YOK

10 yıl

 

*OSB: Organize Sanayi Bölgeleri 

Büyük Ölçekli Yatırım Teşvik Uygulamaları Kapsamında Yatırım / İşletme Dönemlerinde Uygulanabilir Yatırıma Katkı Oranı

Bölge

Yatırım Dönemi

İşletme Dönemi

I

% 0

% 100

II

% 10

% 90

III

% 20

% 80

IV

% 30

% 70

V

% 50

% 50

VI

% 80

% 20

 

Aşağıdaki yatırım kategorileri, Bölgesel ve Büyük Ölçekli Yatırım Teşvik Uygulamaları kapsamında, vergi indirimi ve sosyal sigortalar prim desteği (işveren payı) açısından bir alt bölgeye sağlanan desteklerden faydalanabilmektedir.

Organize Sanayi Bölgeleri’nde (OSB) yapılacak yatırımlar

Aynı sektörde faaliyet gösteren en az beş şirketin iş birliğine dayalı entegrasyon yatırımları

Örnek: Bir OSB içinde Bölge 3 düzeyinde bir yatırım, Bölge 4 düzeyinde vergi indiriminden yararlanabilir. Benzer şekilde, Bölge 6 düzeyinde bir yatırım, % 5 seviyesinde ilave bir yatırıma katkı oranından faydalanabilir.

4- Stratejik Yatırım Teşvik Uygulamaları

Aşağıdaki kriterlere uyan yatırımlar Stratejik Yatırım Teşvik Uygulamaları kapsamında desteklenmektedir:

Yatırımla imal edilecek ürüne yönelik yerel üretim kapasitesi ürünün ithalatından az olmalıdır.

Yatırımın asgari sabit yatırım tutarı 50 milyon TL olmalıdır.

Yatırım asgari % 40 katma değer yaratmalıdır (rafineri ve petrokimya yatırımlarında bu şart aranmamaktadır).

Üretilecek ürünle ilgili toplam ithalat değeri son 1 yıl itibarıyla en az 50 milyon ABD olmalıdır (yurt içi üretimi olmayan mallarda bu şart aranmamaktadır).

Stratejik Yatırım Teşvik Uygulamaları çerçevesinde verilen desteklerin oran ve süreleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Stratejik Yatırım Teşvik Uygulamaları

Teşvik Unsurları

Bölge

I

II

III

IV

V

VI

KDV İstisnası

VAR

Gümrük Vergisi Muafiyeti

VAR

Vergi İndirimi

Vergi İndirim Oranı (%)

90

İndirimli Vergi Oranı (%)

2

Yatırıma Katkı Oranı (%)

50

Sosyal Sigortalar

Prim Desteği

(İşveren Payı)

Destek Süresi

7 yıl

(Bölge 6 için 10 yıl)

Destek Üst Sınırı (%)

15 (Bölge 6 için sınır bulunmamaktadır)

Arazi Tahsisi

VAR

Faiz Oranı Desteği

Yerli Krediler (puan)

5

5

Dövize Endeksli Krediler (puan)

2

2

Maksimum Destek Tutarı (*)

50 milyon TL

50 milyon TL

Sosyal Sigortalar

Prim Desteği

(Çalışan Payı)

10 yıl (sadece Bölge 6’da gerçekleştirilecek yatırımlar için)

Gelir Vergisi Stopajı İndirimi

10 yıl (sadece Bölge 6’da gerçekleştirilecek yatırımlar için)

KDV İadesi

VAR (500 milyon TL’nin üzerindeki stratejik yatırımların inşaat harcamaları için)

 *Yatırım tutarının % 5’i aşmamak kaydıyla

Stratejik Yatırım Teşvik Uygulamaları Kapsamında Yatırım / İşletme Dönemlerinde Uygulanabilir Yatırıma Katkı Oranı

Bölge

Yatırım Dönemi

İşletme Dönemi

I, II, III, IV, V

% 50

% 50

VI

% 80

% 20

 Destek Unsurları

 KDV İstisnası:

Yatırım teşvik belgesi kapsamında yurt içinden ve yurt dışından temin edilecek makine ve teçhizat için KDV ödenmemektedir.

 Gümrük Vergisi Muafiyeti:

Yatırım teşvik belgesi kapsamında yurt dışından temin edilecek makine ve teçhizat için gümrük vergisi ödenmemektedir.

 Vergi İndirimi:

Gelir ve kurumlar vergisi; toplam indirimli vergi tutarı, yatırıma katkı oranına ulaşıncaya kadar indirim oranları üzerinden hesaplanmaktadır. Yatırıma katkı oranı, toplam sabit yatırım tutarının vergi indirimine tabi oranını ifade eder.

 Sosyal Sigortalar Prim Desteği (İşçi Payı):

Yatırımla sağlanan ilave istihdam için yasal asgari ücret tutarı üzerinden hesaplanan sosyal sigorta primi işçi payı devlet tarafından karşılanmaktadır. Bu unsur sadece yatırım teşvik belgesi kapsamında Bölge 6’da yapılacak yatırımlar için uygulanmaktadır. Sosyal Sigortalar Prim Desteği için herhangi bir üst sınır bulunmamaktadır ve 10 yıl süreyle geçerlidir.

 Sosyal Sigortalar Prim Desteği (İşveren Payı):

Yatırımla sağlanan ilave istihdam için yasal asgari ücret tutarı üzerinden hesaplanan sosyal sigorta primi işveren payı devlet tarafından karşılanmaktadır.

 Gelir Vergisi Stopajı İndirimi:

Yatırım teşvik belgesi kapsamında yatırımla sağlanan ilave istihdam için belirlenen gelir vergisi stopaja tabi olmamaktadır. Bu unsur sadece yatırım teşvik belgesi kapsamında Bölge 6’da yapılacak yatırımlar için uygulanmaktadır. Gelir Vergisi Stopajı İndirimi için herhangi bir üst sınır bulunmamaktadır ve 10 yıl süreyle geçerlidir.

 Faiz Oranı Desteği:

Faiz oranı desteği, yatırım teşvik belgesi kapsamında kullanılan en az bir yıl vadeli yatırım kredileri için sağlanan bir finansman desteğidir. Yatırım teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının % 70’ine kadar kullanılan krediye ilişkin ödenecek faizin/kâr payının belli bir kısmı devlet tarafından karşılanmaktadır.

 Arazi Tahsisi:

Yatırım teşvik belgesi düzenlenmiş yatırımlar için Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde arazi bulunabilirliğine bağlı olarak yatırım arazisi tahsis edilmektedir.

 KDV İadesi:

Asgari sabit yatırım tutarı 500 milyon TL’nin üzerindeki stratejik yatırımlar kapsamında gerçekleştirilen bina-inşaat harcamaları için tahsil edilen KDV iade edilmektedir.

 Araştırma ve geliştirme destekleri

 1) Ar-Ge Kanunu

 Türkiye’deki Ar-Ge Kanunu, bir Ar-Ge merkezinde en az 30 personel istihdam edilmesi koşuluyla Türkiye’deki Ar-Ge yatırım projelerine özel teşvikler sağlamaktadır. Yeni kanun çerçevesinde 2024 yılına kadar yararlanılabilecek olan teşvikler aşağıdaki gibidir:

 Araştırmacı sayısının 500’ün üzerinde olması durumunda Ar-Ge harcamalarının % 100’ü şirketin vergi matrahından düşülecek; bu indirime ek olarak, söz konusu faaliyet yılında bir önceki yıla kıyasla Ar-Ge harcamalarında görülen artışın % 50’si de şirketin vergi matrahından düşülecektir.

İşçiler için gelir stopaj muafiyeti (Bu madde 31.12.2023 tarihine kadar geçerli olacaktır.)

Sosyal güvenlik primlerinde, işveren payına 5 yıl süre ile % 50 muafiyet

Düzenlenecek evraklarda damga vergisi muafiyeti

Yeni bilim adamları için 100.000 TL’ye varan teknolojik girişim sermayesi

Kamu kurumları ve uluslararası organizasyonlar tarafından sağlanan bazı fonların vergi matrahından düşülmesi

 2) Teknoloji Geliştirme Bölgelerine yönelik destekler

 Teknoloji Geliştirme Bölgelerine sağlanan avantajlar aşağıdaki gibidir:

 Yazılım geliştirme ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kârlar 31.12.2023 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden muaftır.

TGB içinde üretilen uygulama yazılımlarının satışı 31.12.2023 tarihine kadar KDV’den muaftır. Bunlara sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, farklı iş sektörleri, internet, mobil telefonlar ve askeri komuta kontrol sistemlerinde kullanılan yazılımlar dâhildir.

TGB’lerde istihdam edilen Ar-Ge ve destek personeline ödenecek maaşlar 31.12.2023 tarihine kadar her türlü vergiden muaftır. Muafiyet kapsamındaki destek personeli sayısı Ar-Ge personeli sayısının % 10’unu aşamaz.

İşletmeler, bölgede başlatıp sonuçlandırdıkları Ar-Ge projeleri sonucu elde ettikleri teknolojik ürünün üretilmesi için gerekli yatırımı, yönetici şirketin uygun bulması ve Bakanlığın izin vermesi şartıyla bölge içerisinde yapabilirler.

 3) TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu) ve TTGV (Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı), Ar-Ge projeleri için Ar-Ge masraflarını karşılamakta ve/veya sermaye kredisi vermektedir.

 TÜBİTAK teşvikleri kapsamına giren projeler şunlardır:

 Kavram geliştirme

Teknolojik araştırma ve teknik fizibilite araştırması

Konseptin tasarıma dönüşmesi sürecinde laboratuvar araştırmaları

Proje ve çizim faaliyetleri

Prototip üretimi

Pilot tesis inşaatı

Test üretimi

Patent ve lisans araştırmaları

Ürün tasarımından kaynaklanan satış sonrası sorunlarla ilgili faaliyetler

 KOBİ desteği

 KOBİ’ler, 250’den az sayıda kişiyi istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı 25.000.000 TL’nin altında bulunan şirketler olarak tanımlanmaktadır.

 KOBİ’lere sağlanan teşvikler aşağıda belirtilenleri kapsamaktadır:

 Hazine, KOBİ’lerin finansal ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla 10 milyar TL’lik bir kredi kapasitesi oluşturulması için 1 milyar TL değerinde bir fonu Kredi Garanti Fonu’na (KGF) aktarmıştır. Bu kapsamda, KOBİ başına toplam kefalet limiti 1.000.000 TL iken, KOBİ’ye ilişkin risk grubu kefalet limiti 1.500.000 TL’dir. KGF, bu kredilerin % 80’lik kısmını üstlenmektedir.

 5) KOBİ’lere KOSGEB desteği (www.kosgeb.gov.tr)

 Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB), KOBİ’leri güçlendirmek amacıyla finansman temini, araştırma ve geliştirme (Ar-Ge), ortak tesisler, piyasa araştırması, yatırım alanları, pazarlama, ihracat ve eğitim gibi destek unsurları sağlayarak önemli katkılarda bulunmaktadır.

 Sanayi Tezi (SANTEZ) programı

 Üniversite iş birliğiyle gerçekleştirilecek yeni teknoloji adaptasyonu, süreç geliştirilmesi, kalite artırılması ve çevresel değişim projeleri için sağlanan doğrudan finansal destek aşağıdaki gibidir:

 Proje bütçesinin maksimum % 85’i doğrudan hibe olarak desteklenebilir.

Proje süresi 2 yıldır, bu süre 6 ay uzatılabilir.

Personel, seyahat, sarf malzemesi, makine donanım, ve ilgili hizmet alımı giderleri desteklenmektedir.

Başvuru dosyası 4 ay içinde kabul edilebilir. Proje denetim komitesi bağımsız olarak çalışmaktadır.

 Teknoloji geliştirme projelerine yönelik krediler

 Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV); teknoloji geliştirme, yenilenebilir enerji üretimi, enerji verimliliğinin artırılması ve çevresel etkilerin azaltılması projeleri için uzun vadeli faizsiz krediler sunmaktadır.

 Çevre projelerine yönelik destekler aşağıdaki gibidir:

 Proje başına maksimum katkı oranı % 50’dir.

Proje başına maksimum bütçe 1 milyon ABD dolarıdır.

Geri ödeme süresi, bir yıllık ödemesiz dönem de dâhil olmak üzere projenin başlangıcı itibarıyla toplamda 4 yıldır.

 Eğitim desteği

 Türkiye İş Kurumu (İŞKUR), maksimum 6 ay süreyle mesleki eğitim projelerini destekleyebilmektedir.

 İstihdam öncesi eğitim sürecinde kursiyerler ve İŞKUR’da kayıtlı işsiz adaylar için doğrudan maaş desteği (kısmi maaş = 25 TL/gün)

SGK primleri (iş kazaları ve mesleki hastalıklar) İŞKUR tarafından karşılanmaktadır.

Eğitmenin ücreti, elektrik ve su faturaları gibi program masrafları işverene kısmi olarak İŞKUR tarafından ödenmektedir. Toplam tutar, stajyer başı ücret üzerinden hesaplanır ve işverenin sağlanan hizmetleri İŞKUR’a fatura etmesi gerekmektedir.

İŞKUR söz konusu eğitim programında işvereni (şirketi) hukuki taraf olarak kabul etmektedir.

Program sonrasında eğitim gören belirli sayıda (oranda) kursiyerin istihdam edilmesi gerekmektedir.

 Milli Eğitim Bakanlığı aşağıdakiler için iş birliği sunmaktadır:

 İstenilen programa yönelik meslek okulları Bakanlık kararına istinaden açılabilir.

Mevcut bir meslek lisesinde talep edilen programların adaptasyonu, eğitim takımına yönelik genel masraflar Bakanlık tarafından desteklenebilmektedir.

 İhracata yönelik devlet teşvikleri

 Bu teşvik programının temel amacı ihracatı teşvik etmek ve uluslararası pazarlarda faaliyet gösteren şirketlerin rekabet gücünü artırmaktır. Bu özel paket temel olarak Ar-Ge faaliyetlerini, piyasa araştırmalarını, sergi ve uluslararası fuarlara katılımları, patent, ticari marka ve sanayi tasarım masraflarını kapsamaktadır.

 İstihdam Koşulları 

Türkiye’deki çalışma koşulları esas olarak İş Kanunu ve Sendikalar Kanunu ile düzenlenir.

 İş Kanunu uyarınca, farklı iş sözleşmesi türleri bulunmaktadır:

 a) “Süreksiz” ve “sürekli” işlerdeki iş sözleşmeleri b) “Belirli süreli” veya “belirsiz süreli” iş sözleşmeleri c) “Kısmî süreli” ve “tam süreli” işlerdeki iş sözleşmeleri d) “Çağrı üzerine çalışma”ya ilişkin iş sözleşmeleri e) Deneme süreli iş sözleşmesi f) Takım sözleşmesi ile oluşturulan iş sözleşmeleri

 İş sözleşmeleri, damga vergisinden ve her türlü resim ve harçtan muaftır.

 Çalışanlar arasında dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefî inanç, din ya da benzeri ölçütlere dayalı olarak ayırım yapılması hukuken yasaktır. Aynı ya da eşdeğer işleri yapan çalışanlara verilecek ücretlerin belirlenmesi sırasında cinsiyete dayalı olarak ayırım yapılması da yasaktır.

 Çalışma Süreleri ve Fazla Çalışma

 İş Kanunu uyarınca, normal çalışma süresi haftada en fazla 45 saattir. Prensip olarak, bu 45 saatlik süre çalışma günlerine eşit şekilde dağıtılır. Ancak, İş Kanununa uygun olarak işveren tarafından çalışma süresi yasal sınırlar dâhilinde düzenlenebilir.

 Haftalık 45 saatlik çalışma süresi sınırını aşan saatlere ilişkin ödemeler kural olarak “fazla çalışma süresi” kapsamında yapılır. Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir. Fazla çalışma yapan işçilere ödeme yapmak yerine fazla çalışılan her saat için 1,5 saatlik dinlenme süresi de verilebilir. Hafta tatillerindeki ve resmi tatillerdeki fazla çalışmalar için işçinin bir günlük tatil ücreti ve fazla çalışmaya ilişkin ücret ödenir. Ücretler çalışanlar ile işverenler arasında imzalanan toplu iş sözleşmelerine ya da bireysel iş sözleşmelerine dayalı olarak artırılabilir. Toplam fazla çalışma süresi yılda 270 saati aşamaz.

Yıllık Ücretli İzin

Altı ücretli resmi tatil günü (1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 30 Ağustos ve 29 Ekim) ve iki ücretli dini bayram tatili olmak üzere yılda toplam sekiz ücretli izin vardır. Deneme süresi de dâhil olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olmaları koşulu ile çalışanlar, aşağıda belirtilen çalışma sürelerine uygun şekilde ücretli yıllık izin yapmaya hak kazanırlar:

Çalışma süresi (yıllık)

Asgari ücretli izin süresi

1 - 5 yıl (5. yıl dâhil)

14 iş günü

5 - 15 yıl

20 iş günü

15 yıl (dâhil) ya da üzeri

26 iş günü

 

Bu izin süreleri kanunda belirtilen asgari sürelerdir ve çalışanlar ile işverenler arasında imzalanan toplu iş sözleşmelerine ya da bireysel iş sözleşmelerine dayalı olarak uzatılabilir.

İş Kanunu uyarınca, ücretler ve her türlü ödemeler çalışanların banka hesaplarına ya da işyerinde Türk Lirası (TL) olarak ödenebilir. Ücret ve maaş tutarlarının çalışanların banka hesaplarına ödenmemesi durumunda, işverene çalışan başına idari para cezası verilir. Ücretlerin/maaşların yabancı bir para birimiyle gösterilmesi mümkündür. Bu durumda, ücretler/maaşlar, ödeme tarihinde geçerli olan ilgili döviz kuru esas alınarak Türk Lirası cinsinden ödenir.

Bu sayfa yazıcı önizleme sayfasıdır.

Sayfaya geri dönmek için tıklayın.

Sayfayı yazdır

 

İş Sözleşmesinin Feshi 

İş Kanununun ilgili hükümleri uyarınca, iş sözleşmelerini feshedecek işverenlerin ve çalışanların, aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere, fesih işleminden belirli bir süre önce bildirimde bulunmaları gerekmektedir.

 

İşverenlerin ve çalışanların asgari fesih bildirim süreleri:

 

İşverenlerin ve çalışanların asgari fesih bildirim süreleri:

Çalışma süresi

Bildirim süresi

0 - 6 ay

2 hafta

6 - 18 ay

4 hafta

18 - 36 ay

6 hafta

36 aydan fazla

8 hafta

 

 Bir iş sözleşmesi iki şekilde feshedilir:

 

1) Süreli fesih

 

Gerek çalışan gerekse işveren, belirsiz süreli iş sözleşmelerini yukarıdaki tabloda belirtilen bildirim sürelerine dayalı olarak feshedebilirler. Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine karşılık gelen ücreti tutarında tazminat ödeyerek iş sözleşmesini feshedebilir.

2) İş sözleşmesinin İş Kanununda belirtilen geçerli ve haklı sebeplere dayalı olarak, sözleşme süresinin bitiminden önce veya yukarıda belirtilen bildirim sürelerini beklemeksizin feshedilmesi

 

Aşağıdaki koşullar altında, gerek işveren gerekse çalışan, iş sözleşmesini bildirim sürelerini beklemeksizin  feshetme hakkına sahiptir:

 

  • Sağlık sebepleri
  • Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri
  • Çalışanın çalıştığı işyerinde bir haftadan daha uzun bir süre çalışmasını engelleyen “zorlayıcı sebepler”
  • İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde devamsızlığın İş Kanununun 17. maddesindeki bildirim süresini aşması

 

Kıdem Tazminatı

 

İş Kanununda belirlenen şartları taşıyarak işten ayrılan ya da iş akdine işveren tarafından son verilen çalışanlara işyerindeki kıdem sürelerine göre hesaplanacak miktarda bir tazminatın ödenmesi gerekmektedir. Bu tazminat ödemesi, çalışanın işe başladığı tarihten itibaren iş sözleşmesinin devamı süresince her geçen tam yıl için 30 günlük son brüt ücreti tutarında hesaplanır. Çalışana her bir yıl için otuz günlük ücret ödenmesi yöntemine dayalı olarak ödenen miktar, altı ayda bir kararlaştırılan tavan sınırını aşamaz. Ancak iş sözleşmesinde ilgili bir hükmün bulunması durumunda, söz konusu ödeme sınırını geçen tazminat ödemelerinin yapılması da kabul edilebilir.

 

Çalışanların kıdem tazminatı almaya hak kazanmalarına ilişkin gerekçeler aşağıda belirtilmiştir:

 

a) Çalışanın askerlik görevi nedeniyle işyerinden ayrılması (erkekler için geçerlidir) b) Çalışanın emekliye ayrılması (bağlı bulunan sigorta kurumlarından yaşlılık ya da emeklilik aylığı veya malullük ödemesi almak amacıyla) c) Çalışanın 3600 prim gün sayısı ve 15 yıl sigortalılık süresini tamamladıktan sonra istifa etmesi (yaş dışındaki emeklilik şartlarını yerine getirmiş olması ve SGK’dan yaş dışında emeklilik şartlarının yerine geldiğine dair yazının alınarak işverene iletilmesi suretiyle istifa halinde) ç) Kadın çalışanların evlendikleri tarih itibarıyla bir yıl içinde iş sözleşmelerini kendi istekleri ile sona erdirmeleri d) Çalışanın vefat etmesi

 

Sosyal Güvenlik Sistemi 

Türkiye’deki sosyal güvenlik sistemi, 2007 yılında büyük bir dönüşüm sürecinden geçmiş ve bu sürecin sonunda, farklı sosyal güvenlik fonlarının tek bir kurum bünyesinde toplanıp merkezi bir şekilde denetlenmesine dayalı olan, daha verimli ve daha hızlı işleyen bir sistem haline gelmiştir.

Reform programı kapsamında şunlar gerçekleştirilmiştir:

Üç farklı sosyal güvenlik kurumu olan SSK, Emekli Sandığı ve Bağ-Kur, 2007 yılında Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) adı altında tek bir kurum bünyesinde birleştirilmiştir. 2008 yılı itibarıyla, söz konusu üç sosyal güvenlik kurumu, nüfusun yaklaşık % 81’ini kapsamaktadır. Yeni sistem, 2008 yılının başından itibaren tam anlamıyla işlerlik kazanmaya başlamıştır. Sosyal Güvenlik Prim Ödemeleri Sosyal güvenlik primleri (çalışanın brüt kazancının belirli bir yüzdesi olarak hesaplanan) hem işveren hem de çalışan tarafından ödenebilmektedir. Aşağıdaki tabloda, özel sektörde çalışan ofis çalışanlarına ilişkin oranlar gösterilmektedir. Madencilik sektörü, petrol/doğal gaz arama sektörü gibi belirli sektörlerdeki çalışanlara ilişkin oranlar yapılan işin risk kategorisine bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

Sosyal Güvenlik Primleri (ofis çalışanları)

Risk türü

İşverenin payı (%)

Çalışanın payı (%)

Toplam (%)

Kısa süreli riskler

1-6,5*

-

1-6,5*

Uzun süreli riskler

11

9

20

Genel sağlık sigortası

7,5

5

12,5

İşsizlik sigortası katkı payı

2

1

3

Toplam

21,5*

15

36,5*

*Oranlar, yapılan işe ilişkin risk kategorilerine bağlı olarak değişiklik gösterir. Risk kategorisine bağlı olarak, işverenin payı % 1 ile % 6,5 arasında değişir.

Kendi ülkelerinde geçerli olan sosyal güvenlik katkı primlerini ödeyen yabancı uyruklu kişilerin, söz konusu ülke ile Türkiye arasında karşılıklı olarak imzalanmış bir sözleşme bulunması durumunda, Türkiye’de geçerli olan sosyal güvenlik primlerini ödemeleri gerekmez.

İşsizlik Sigortası Primi Ödemeleri Çalışanın aylık brüt kazancı üzerinden, çalışanlar % 1, işverenler % 2 ve devlet % 1 oranlarında İşsizlik Sigortası katkı primi ödemek zorundadır. Sosyal güvenlik prim ödemelerine benzer şekilde, işsizlik sigortası primlerinin de aylık olarak ödenmesi gerekir. İşverenler bu tür katkı paylarını vergiye tâbi gelirlerinden düşebilirler. Öte yandan, çalışanların katkı payları gelir vergisi matrahlarından düşülebilir.

Türkiye ile imzaladığı sosyal güvenlik sözleşmesi hâlâ yürürlükte olan bir ülkedeki zorunlu sosyal güvenlik sistemine tâbi olmaya devam eden yabancı uyruklu kişiler, Türkiye’de geçerli olan sosyal güvenlik ödemelerine tâbi değillerdir. Söz konusu kişilerin kendi ülkesindeki sosyal güvenlik sistemine tâbi olduğunu kanıtlayan belgenin yerel sosyal güvenlik müdürlüklerine sunulması gerekir. Çalışan kendi ülkesindeki sosyal güvenlik sistemine tâbi değilse, genel olarak bu çalışanın Türkiye’de geçerli olan sosyal güvenlik ödemelerinin tamamını yerine getirmesi gerekir. İşsizlik sigortası primleri

Vergiler 

Türkiye, OECD ülkeleri arasında kurumsal vergi oranlarında en rekabetçi ülkelerden biridir. 21 Haziran 2006 tarihinde çıkarılan 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, mevcut uygulamalara getirdiği önemli değişikliklerin yanı sıra vergi mevzuatına da yeni kavramlar getirmiştir. Uygulamaya koyulan Kurumlar Vergisi Kanunu ile Türk Kurumlar Vergisi Mevzuatı’nın hükümleri çok daha anlaşılır olarak tanımlanmış ve uluslararası standartlara uygun objektif hükümler halinde düzenlenmiştir. 

Türk vergi rejimi üç ana başlık altında toplanabilir:

Türkiye’de gelir vergileri, yerli şahıs ve şirketlerin yanı sıra Türkiye’de ikamet eden yabancı uyruklu şahıslar ve uluslararası şirketler de dâhil olmak üzere bütün gelirler üzerinden tarh olunmaktadır. Yurt dışında ikamet edenlerin Türkiye içinde istihdam, mal sahipliği, ticari işlemler ya da gelir getiren diğer faaliyetler yoluyla elde edilen gelirleri, Türkiye’de elde edilmiş olma koşulu ile vergiye tabidir.

Türkiye’de ticari kârlar üzerinden tarh olunan temel kurumsal gelir vergisi oranı % 20’dir.

Yerleşik şirketlere ait bazı ödemeler üzerinden alınan stopaj vergileri ise aşağıdaki gibidir:

  • Temettüler % 15 vergiye tabidir.
  • Mukim (yerleşik) şirketler tarafından çıkarılan hazine bonoları ve hazine tahvillerine uygulanan faiz üzerinden vergi alınmamaktadır.
  • Mukim (yerleşik) şirketler tarafından istihraç edilen diğer bono ve tahviller için faiz oranı % 0 olup % 10-18 banka mevduat faizi uygulanmaktadır. (2 Ocak 2013 tarihinden sonra açılan banka mevduatları için)
  • Müşterek hesaplar nazarında katılım bankaları tarafından ödenen kâr payları % 10-18 vergiye tabidir. (2 Ocak 2013 tarihinden sonra açılan katılma hesapları için)
  • REPO anlaşmaları % 15 vergiye tabidir.

Mukim olmayan (yurt dışında ikamet eden) şirketlere ait bazı ödemeler üzerinden de stopaj vergisi alınmaktadır:

  • Temettüler % 15 vergiye tabidir.
  • Mukim olmayan (yurt dışında yerleşik) şirketler tarafından çıkarılan hazine bonoları ve hazine tahvillerine uygulanan faiz üzerinden vergi alınmamaktadır.
  • Mukim olmayan (yurt dışında yerleşik) şirketler tarafından istihraç edilen diğer bono ve tahviller için faiz oranı % 0 olup % 10-18 banka mevduat faizi uygulanmaktadır. (2 Ocak 2013 tarihinden sonra açılan banka mevduatları için)
  • Müşterek hesaplar nazarında katılım bankaları tarafından ödenen kâr payları % 10-18 vergiye tabidir. (2 Ocak 2013 tarihinden sonra açılan katılma hesapları için)
  • REPO anlaşmaları % 15 vergiye tabidir.

Şahsi gelir vergisi oranları % 15-% 35 arasında değişmektedir.

2013 yılı itibarıyla yıllık brüt kazanç üzerinden uygulanan vergi oranları aşağıdaki gibidir:

Gelir Ölçekleri (TL)

Oran (%)

 10.700'e kadar

15

 10.701-26.000

20

 26.001-60.000

27

 60.001 ve üstü

35

 

Genel olarak uygulanan KDV oranları; % 1, % 8 ve % 18’dir. Ticari, sınai, zirai ve bağımsız mesleki mal ve hizmetler; ithal ederek ülkeye sokulan mal ve hizmetler ile diğer faaliyetler yoluyla oluşturulan mal ve hizmet teslimatlarının tümü KDV’ye tabidir. 

Çeşitli vergi oranlarında özel tüketim vergisine tabi dört ana ürün grubu bulunmaktadır:

  • Petrol ürünleri, doğal gaz, makine yağları, çözücüler ve çözücü türevleri
  • Otomobiller ve diğer taşıt araçları, motosikletler, uçaklar, helikopterler, yatlar
  • Tütün ve tütün ürünleri, alkollü içecekler
  • Lüks tüketim maddeleri

Her teslimatta uygulanan KDV’nin tersine, özel tüketim vergisi sadece bir defa uygulanmaktadır.

Bankacılar ve sigorta şirketleri tarafından yapılan işlemlerin KDV’den muaf tutulmasına devam edilse de bu işlemler bankacılık ve sigorta muameleleri vergisine tabi bulunmaktadır. Bu vergi, örneğin kredi faizi gibi bankalar tarafından kazanılan gelirler için uygulanmaktadır. Vergi oranı genellikle % 5 olmakla birlikte bankalar arasındaki mevduat işlemlerine uygulanan faiz % 1’dir. Kambiyo işlemlerinden gelen satış tutarlarına vergi uygulanmamaktadır.

Damga Vergisi; sözleşmeler, anlaşmalar, borç senetleri, sermaye iştirakleri, kredi mektupları, teminat mektupları, mali bildirimler ve bordrolar dâhil olmak üzere çeşitli dokümanlar için uygulanmaktadır. Damga vergisi % 0,189 - % 0,948 arasında değişen oranlarda belge bedelinin belirli bir yüzdesi olarak tarh olunduğu gibi, bazı belgeler için maktu (önceden belirlenmiş bir bedel) olarak alınmaktadır.

Üç çeşit varlık vergisi bulunmaktadır: Veraset ve intikal vergisi, emlak vergileri ve motorlu taşıt vergisi.

Türkiye’de sahip olunan bina, daire ve araziler %0,1 ile %0,06 arasında değişen oranlarda gayrimenkul vergisine tabi olup tahakkuk eden bu verginin %10’u oranında da Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payı ödenmektedir. Motorlu taşıt vergileri ise her yıl araçların yaşı ve motor hacmine göre yeniden belirlenen maktu bedeller tutarınca alınmaktadır. Veraset ve İntikal Vergileri ise %1-30 oranında alınmaktadır.

  • Öncelikli kalkınma bölgeleri
  • Teknoloji geliştirme bölgeleri
  • Organize sanayi bölgeleri
  • Serbest bölgeler
  • Araştırma ve geliştirme
  • Özel eğitim kurumları
  • Kültürel yatırımlar ve işletmeler
  • Kredi temini
  • Türk uluslararası gemicilik sektörü teşvikleri

KDV muafiyetleri aşağıdaki işlemleri içermekle birlikte bunlarla sınırlı değildir.

  • Mal ve hizmet ihracatı
  • Uluslararası dolaşım anlaşmalarına uygun olarak ve karşılıklılık koşulunun uygulanması şartıyla Türkiye dışındaki müşteriler için Türkiye içinde verilen dolaşım hizmetleri (örneğin yurt dışında ikamet eden müşteriler için verilen hizmetler)
  • Petrol arama faaliyetleri
  • Uluslararası ulaşım
  • Diplomatik temsilciler, konsolosluklar ve vergi muafiyeti statüsünde bulunan uluslararası organizasyonlar ve bunların çalışanlarına yapılan teslimatlar
  • KDV mükellefleri ve ilgili makamlardan yatırım belgesi almış olan şahıs ve tüzel kişiler tarafından yapılan ithalatlar da dâhil olmak üzere makine ve teçhizat tedariki
  • Liman ve havaalanlarındaki gemi ve uçaklar için verilen hizmetler
  • Sosyal ve diğer muafiyetler, eğitim, kültür, sağlık ve benzeri amaçlara yönelik olarak devlet ve ilgili diğer kurumlara yapılan teslimatlar için geçerlidir.
  • Bankacılık ve sigorta işlemleri, % 5 oranında ayrı bir Bankacılık ve Sigorta Muameleleri Vergisine tabi olduğundan için KDV’den muaf tutulmuştur.
  • Şirketlerin denizaşırı şubeleri ile yerli ve denizaşırı girişimlerinden elde ettikleri kazançlar için belli koşulları yerine getirmeleri şartıyla vergi muafiyeti sağlanmıştır.
  • Araştırma ve Geliştirme yardımları
  • Belli bağışlar, hibe ya da sponsorluk yardımları ile ilgili olarak şirketlerin vergi matrahlarında indirim yapılması

Türkiye’de Uygulanan Vergilerin Şeması

http://www.invest.gov.tr/tr-TR/infocenter/publications/Documents/chart-of-principal-turkish-taxes-TR-2013.pdf

Özel Yatırım Bölgeleri 

Türkiye’de üç çeşit özel yatırım bölgesi bulunmaktadır:

  • Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (TGB), Ar-Ge çalışmaları için tasarlanmış alanlar olup yüksek teknoloji alanındaki yatırımları cazip hale getirmektedir.
  • Hâlihazırda 34’ü faaliyette olan 50 TGB mevcuttur; diğer 16 bölgenin ise onayı alınmış olup yapımı devam etmektedir. Ankara’da altı, İstanbul’da beş, Kocaeli’nde dört, İzmir’de ise üç TGB yer almaktadır. Aşağıdaki haritada yer alan diğer illerde ise birer TGB mevcuttur.

TGB’lerin sağladığı avantajlar

  • Yazılım geliştirme ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazançlar 31 Aralık 2023 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden muaftır.
  • TGB içinde üretilen uygulama yazılımlarının satışı 31 Aralık 2023 tarihine kadar KDV’den muaftır. Bunlara sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, farklı iş sektörleri, internet, mobil telefonlar ve askeri komuta kontrol sistemlerinde kullanılan yazılımlar dâhildir.
  • Bölgede çalışan, Ar-Ge ve destek personelinin bu görevleri ile ilgili ücretleri 31 Aralık 2023 tarihine kadar her türlü vergiden müstesnadır. Muafiyet kapsamındaki destek personeli sayısı Ar-Ge personeli sayısının % 10’unu aşamaz.
  • İşletmeler, bölgede başlatıp sonuçlandırdıkları Ar-Ge projeleri sonucu elde ettikleri teknolojik ürünün üretilmesi için gerekli yatırımı, yönetici şirketin uygun bulması ve Bakanlığın izin vermesi şartıyla bölge içerisinde yapabilirler.
  • 31.12.2024 tarihine kadar beş yıl boyunca SGK primi işveren payının % 50’si devlet tarafından karşılanacaktır.

Organize Sanayi Bölgeleri (OSB), şirketlerin hazır altyapı ve sosyal tesisleri kullanarak faaliyette bulunmalarını sağlayacak biçimde tasarlanmıştır.

  • Bu bölgelerde sağlanan altyapıya yol, su, doğalgaz, elektrik, iletişim araçları, atık arıtma ve diğer hizmetler dâhildir.
  • 80 ilimizde, hâlihazırda 181’i faal, toplam 276 OSB mevcuttur; geri kalan 95 OSB’nin yapımı hâlen Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde devam etmektedir.

OSB’lerin sahip olduğu avantajlar

OSB’ler içinde faaliyet gösteren yatırımcılar, Türkiye’de mevcut teşvik uygulamalarına (genel yatırım teşvikleri, büyük ölçekli yatırım teşvikleri, bölgesel ve sektörel teşvikler, istihdama yönelik teşvikler, Ar-Ge faaliyetlerine yönelik destekler vb.) ek olarak, aşağıdaki avantajlardan da faydalanmaktadırlar:

  • Arazi alımlarında KDV muafiyeti
  • Tesis inşasının tamamlanmasından itibaren geçerli olmak üzere beş yıl boyunca emlak vergisi muafiyeti
  • Düşük su, doğal gaz ve iletişim giderleri
  • Parsellerin bölümü/birleştirilmesi işlemlerinde vergi muafiyeti. Tesis inşası ve işletiminde yerel yönetimler vergisi muafiyeti
  • OSB’nin belediye hizmetlerinden yararlanmıyor olması durumunda katı atık vergisi muafiyeti
  • Serbest bölgeler, Türkiye’nin siyasi sınırları içinde yer almalarına rağmen, gümrük bölgelerinin kapsamları dışında konumlandırılan özel alanlardır. Bu bölgeler ihracat odaklı yatırımların sayısını artırmak için tasarlanmıştır.
  • Gümrük bölgelerindeki ticari, finansal ve ekonomik alanlarda uygulanan yasal ve idari düzenlemeler serbest bölgelerde uygulanmamakta veya kısmen uygulanmaktadır.
  • Türkiye’de, AB ve Orta Doğu pazarlarına yakın 20 serbest bölge (19’u faal) olup, bunlar Akdeniz, Ege ve Karadeniz’deki limanlarla uluslararası ticaret yollarına erişimin kolayca sağlanabildiği noktalarda yer almaktadır.

Serbest bölgelerin sağladığı avantajlar

  • Gümrük vergisi ve aynı tür diğer vergilerden % 100 muafiyet
  • İmalat firmaları için kurumlar vergisinden % 100 muafiyet
  • Katma değer vergisi (KDV) ve özel tüketim vergilerinden % 100 muafiyet
  • Çalışan maaşı üzerinden alınan gelir vergisinden % 100 muafiyet (serbest bölgelerde ürettiği ürünlerin FOB bedelinin en az % 85’ini ihraç eden şirketler için)
  • Mallar süre sınırlaması olmaksızın serbest bölgelerde tutulabilmektedir.
  • Şirketler, serbest bölgelerden elde edilen kârı hiçbir sınırlama
  • Türkiye’deki Özel Yatırım Bölgeleri Listesi
  • http://www.invest.gov.tr/tr-TR/infocenter/publications/Documents/SPECIAL-INVESTMENT-ZONES-TURKEY.pdf

Demografi ve İş Gücü

http://www.invest.gov.tr/tr-TR/investmentguide/investorsguide/Pages/DemographyAndLaborForces.aspx

Düzenleme ve Denetleme Kurulları

Düzenleme ve denetleme kurumları, farklı piyasaların düzenlenmesi, piyasa faaliyetlerinin bu düzenlemelere uygunluklarının veya oluşabilecek aksaklıkların denetim ve takibi için oluşturulmuştur. Türkiye’deki önemli kuruluşlardan bazıları şunlardır: Rekabet Kurumu, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Sermaye Piyasası Kurulu, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu, Özelleştirme İdaresi, Kamu İhale Kurumu, Şeker Kurumu, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu.

Rekabet Kurumu

Rekabet Kurumu (RK), piyasalarda rekabetin sağlanması ve korunması yolu ile iktisadi etkinliği en üst düzeye çıkarmayı hedefler. Kurumun temel sorumluluk ve yetkileri şunlardır:

  • Başvuru üzerine ya da re’sen Rekabet Yasası’nda tanımlanmış faaliyetlere ve resmi işlemlere yönelik inceleme, soruşturma ve araştırmaları yürütmek; kanun ihlallerini önlemek için gerekli tedbirleri almak ve idari düzenlemeleri uygulamak
  • Rekabet kurallarıyla çatışmakla birlikte ekonomiye katkısı bulunan, tüketicilere yarar sağlayan anlaşmalara muafiyet tanımak ve bu tür anlaşmalar için ilgili düzenlemeler yapmak
  • Belirli bir büyüklüğün üzerindeki birleşme, devralma ve ortak girişimleri inceleyerek piyasalarda tekelleşmenin önüne geçmek
  • Özelleştirme aşamasında kamu teşebbüslerinin özel sektöre devrini incelemek ve özelleştirme yoluyla kamudan özel sektöre devrolan alanlarda tekelleşmeye engel olmak
  • Piyasalardaki rekabeti olumsuz yönde etkileyecek ya da kısıtlayacak nitelikteki kanunlar ve düzenlemelerle ilgili olarak ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına görüş vererek piyasalarda rekabet koşullarının hâkim kılınmasını sağlamak

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), enerji piyasasının güçlü, şeffaf ve rekabetçi bir piyasa haline getirilmesi ve bu koşulların muhafaza edilmesi; elektriğin ve enerji kaynaklarının nitelik, nicelik, fiyat ve çevreye uyumluluk açısından en uygun şekilde tüketicilere sunulması amaçları doğrultusunda enerji piyasasına ilişkin düzenleme ve denetleme görevlerini yerine getirir. Kurumun temel sorumluluk ve yetkileri şunlardır:

  • Elektrik, doğal gaz, petrol ve sıvılaştırılmış petrol gazları piyasalarında tüzel kişilerin yetkili olduğu faaliyetleri ve bu faaliyetlerden kaynaklanan hak ve yükümlülükleri tanımlayan lisansları vermek; söz konusu piyasalarda faaliyet gösteren teşebbüsleri denetlemek
  • Piyasa performansını izlemek, ilgili düzenlemeleri oluşturmak ve bunların uygulanmasını denetlemek
  • Kanundan kaynaklanan fiyatlandırma esaslarını tespit etmek
  • Elektrik Piyasası Düzenleme Kurulu vasıtasıyla ihlaller hakkında idari yaptırımları uygulamak

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), mevduat sahiplerinin hak ve çıkarlarını korumayı, finans piyasalarındaki güven ve istikrarı garanti altına almayı, mali sektörün gelişmesine yardımcı olmayı ve kredi sisteminin verimli bir şekilde çalışmasını hedefler. Kurumun temel sorumluluk ve yetkileri şunlardır:

  • Banka, finansal holding şirketi ve istisnaları bulunmakla birlikte finansal kiralama ile faktöring şirketlerindeki kuruluş, yönetim, teşkilat, hisse değişimi ve benzeri faaliyetleri düzenlemek; bu düzenlemelere uyulması yönünde denetimde bulunmak
  • Bankaların daha rekabetçi çalışması için işlem ve aracılık maliyetlerinin azaltılması, rekabet gücünün artırılması, piyasa entegrasyonu ve işleyişinin etkinleştirilmesi, piyasanın şeffaflaştırılması ve mali piyasalarda yapılacak düzenlemelere ilgililerin görüşlerinin yansıtılmasını sağlamak
  • Bankacılık kanunu kapsamındaki kuruluşların risk yapıları, iç kontrolleri, risk yönetimleri, iç denetim sistemleri, alacakları, öz sermayeleri, borçları, kar ve zarar hesapları, yükümlülük ve taahhüt dengelerini ve bunların yanında mali yapılarını etkileyen tüm unsurları kurumsal yönetim ilkelerine uygunluk açısından denetlemek
  • Bağımsız denetim kuruluşlarının hazırladığı yıllık mali raporları değerlendirmek

Sermaye Piyasası Kurulu

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yatırımların menkul kıymetlere çevrilmesi yoluyla halkın ekonomik kalkınmaya etkin ve yaygın şekilde katılımını sağlamayı, sermaye piyasasında güven, açıklık, kararlılık ilkelerinin hâkim olmasını sağlayarak yatırımcıların hak ve menfaatlerini korumayı hedefler. Kurulun temel sorumluluk ve yetkileri şunlardır:

  • Kamuyu zamanında, doğru ve yeterli şekilde bilgilendirmek
  • Sermaye Piyasaları Kanunu kapsamındaki kurumların denetim ve değerlendirme gibi faaliyetlerine ilişkin şart ve esasları belirlemek
  • Ulusal ve uluslararası mevzuatın gereklerinin sağlanması ile finansal sürekliliğin devam ettirilmesi amacıyla diğer düzenleme ve denetleme kurumları ile iş birliği içinde olmak
  • Halka açık şirketlerde ve sermaye piyasası kurumlarında çalışacakların eğitim ve mesleki yeterlilik sertifikalarına ilişkin esasları belirlemek ve bu eğitimler için merkezler kurmak
  • Sermaye piyasası oyuncularına yatırım tavsiyesi verecek kişi ve kuruluşların tabi olacağı kuralları belirlemek
  • Yapılan başvuru ve bildirimler ile Kamuyu Aydınlatma Platformu’nun çalışma usulüne ilişkin kuralları belirlemek
  • Halka açık şirket, borsa ve öz denetleyici kuruluşların bilgi işletim sistemlerine ilişkin düzenlemeler yapmak
  • Halka açık şirketlerin yönetim kurullarında oluşacak üye eksikliklerini belirli durumlarda re’sen üye atayarak geçici süre için gidermek

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) telekomünikasyon piyasasındaki faaliyetlerin yasal açıdan düzenlenmesi,  denetlenmesi ve bunlarla ilgili onay, izin ve benzeri prosedürlerin uygulanmasını sağlar. Kurumun temel sorumluluk ve yetkileri şunlardır:

  • Kurulmuş olan şebeke ve altyapıların kanuna uygunluğunu denetlemek ve uygun olmayanların kaldırılmasını sağlamak
  • Sektörde lisanslara, standartlara ve mevzuata uygunluğu denetlemek
  • Gerektiğinde işletmeciler arasında uzlaştırma prosedürü uygulamak ve aksi durumlarda gerekli tedbirleri almak
  • Elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketici ve son kullanıcıların, hizmetlere eşit koşullarda erişebilmelerine, hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirlemek
  • Elektronik haberleşme sektöründe kullanılacak her türlü sistem ve cihazın uyması gereken ulusal standartları belirlemek, yayınlamak ve piyasanın bunlara uygunluğunu denetlemek

Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu

Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) tütün, tütün mamulleri, alkol ve alkollü içkilerle ilgili faaliyet alanlarında tescil, izin ve ruhsat işlemlerini takip eder; tütün ve alkol tüketiminin tıbbi ve toplumsal zararlarını önleyecek düzenlemelerde bulunur, ilgili kanunların uygulanmasına yönelik sektörel düzenlemeleri yapar. Kurumun temel sorumluluk ve yetkileri şunlardır:

  • Tütün üretimine yönelik düzenlenme ve denetimleri yapmak, tütün tohumunun ithali ve tütün ticareti için gerekli izinleri vermek; ihale yoluyla tütün mamulleri alım-satım işlemlerini gerçekleştirmek
  • Tütün işleme tesislerinin kurulması için gerekli izinleri vermek; bu tesislerdeki faaliyetleri denetlemek, tütün stok ve depolarını izlemek, tütün depoları ile ilgili izinleri vermek
  • Sektörde faaliyet gösteren şirketleri denetlemek
  • Tütün mamulleri üretimine yönelik kuruluş, üretim ve satış izinlerini vermek
  • Etil alkol, metanol, damıtılmış alkollü içecekler ve mayalı alkollü içecekler ile ilgili olarak piyasaları düzenlemek; ülke çapında uygulanacak düzenlemeleri hazırlamak ve bunları AB mevzuatıyla uyumlu hale getirmek

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB), diğer düzenleme ve denetleme kurumlarıyla aynı özelliklere sahip olmamakla birlikte Türkiye’deki özelleştirme işlemlerinin yürütülmesinden sorumlu olması itibarıyla oldukça önemli bir otorite konumundadır. İdare ülkede yapılacak özelleştirme faaliyetlerine ilişkin tam sorumluluk üstlenmiş bağımsız bir idari organdır. İdarenin temel sorumluluk ve yetkileri şunlardır:

  • Kuruluşların özelleştirmeye alınması veya özelleştirme kapsamından çıkarılmasının yanı sıra gerekli gördüğü kuruluşların özelleştirmeye hazırlanması konularında Özelleştirme Yüksek Kurulu’na teklif götürmek
  • Uygun bulunan işletmeler için bir özelleştirme planı hazırlamak ve gerekli özelleştirme işlemlerini belirlemek
  • Kuruluşların özelleştirilmesine yönelik işlemleri yürütmek; özelleştirmeye hazırlık aşamasında kuruluşları yönlendirmek ve bu alanlardaki faaliyetlerin koordinasyonunu yürütmek
  • Kuruluşların mali, idari ve hukuki yapılarına ilişkin düzenlemeler yapmak
  • Özelleştirme Fonu’nun idaresini yürütmek

Kamu İhale Kurumu   Kamu İhale Kurumu (KİK), kamu hukukuna tabi olan veya kamunun denetimi altında bulunan ya da kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirler; kanunda belirtilen idarelerin kullanımındaki her türlü kaynaktan karşılanan mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerini kanun hükümlerine göre yürütür. Kurumun temel sorumluluk ve yetkileri şunlardır:

  • İhalenin başından sözleşmenin imzalanmasına kadar geçen süreçte İdarenin yapacağı işlemlere yönelik mevzuata aykırılık şikâyetlerini incelemek
  • Kurul kararıyla Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na ilişkin tüm mevzuat, standart ihale dokümanı ve sözleşmeleri hazırlamak, geliştirmek ve bunların uygulamalarını yönlendirmek
  • İhaleye katılma yasağı bulunanların sicilini tutmak
  • İhale ilanlarına ilişkin esasları belirlemek, Kamu İhale Bülteni’ni yayınlamak

Şeker Kurumu   Şeker Kurumu, ülkedeki şeker talebinin yerel üretimle karşılanması ve gerekli olması halinde yapılacak ihracat konularında şeker rejimi, şeker üretiminin usul ve esasları, fiyatlandırma ve pazarlamaya ilişkin düzenlemeler konusunda yetkili ve görevli kurumdur. Kurum şekere ilişkin mevzuatın uygulanmasını sağlar ve faaliyetlerin mevzuata uygunluğunu denetler. Kurum, karar organı olan Şeker Kurulu aracılığıyla şu görev ve yetkilere sahiptir:

  • Kota tespiti, iptali ve transferi konularında karar almak ve uygulamak
  • Piyasadaki şirketlerin katılım paylarını belirlemek
  • Depolama kesintisi ve primlere ilişkin karar almak ve uygulamak
  • Pazara ilişkin parametreleri değerlendirmek ve gerekli görülen düzenlemeler konusundaki görüşlerini üst mercilere bildirmek
  • Kanundan doğan idari yaptırımları uygulamak
  • Ar-Ge faaliyetlerini yönlendirmek ve gerekli görülmesi halinde kaynak sağlamak
  • İlgili fabrikalarda denetim yapmak

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), genel olarak radyo ve televizyon faaliyetlerini düzenlemek ve denetlemekle görevlidir. Karasal, sayısal, uydu, kablo ve IPTV ortamından yayın yapan kuruluşlara lisans ve yayın izni RTÜK tarafından verilir. RTÜK re’sen ya da izleyici şikâyeti üzerine yayıncı kuruluşları denetler ve gerekli hallerde yaptırım uygular. Kurulun temel sorumluluk ve yetkileri şunlardır:

  • Yayın hizmetleri piyasasında haber alma özgürlüğü ve rekabet ortamının sağlanması amacıyla tedbirler almak
  • Televizyon kanal ve radyo frekans planlamalarını yapmak ve uygulamak
  • Medya hizmet sağlayıcılarının bulunacakları lisans talepleri için gerekli şartları belirlemek, bu şartları sağlayanlara lisans vermek, şartların devamlılığını denetlemek ve gerektiğinde verilen lisansları iptal etmek
  • Türkiye’de yerleşik medya hizmet sağlayıcılarının yayınlarının mevzuata ve ilgili uluslararası anlaşmalara uygunluğunu denetlemek
  • Türkiye’de yerleşik olmayıp yargı yetkisi dâhilinde olan medya hizmet sağlayıcılarının yayın hizmetlerinin mevzuata ve ilgili uluslararası anlaşmalara uygunluğunu denetlemek
  • Yayınların izlenme ve dinlenme oran ölçümlerinin yapılması ve denetlenmesine ilişkin usul ve esasları belirleyerek bunlara aykırılıklara ilişkin yaptırımları belirlemek

Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu   Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK), yüksek kalitede ve güvenilir bir finansal raporlama ve bağımsız denetim ortamı oluşturmak amacıyla finansal raporların uluslararası standartlarla uyumlu olarak düzenlenmesini ve denetlenmesini sağlayacak standartlar koymak ve etkin bir kamu gözetimini gerçekleştirmek üzere kurulmuştur. Kurumun temel sorumluluk ve yetkileri şunlardır:

  • Kanunen defter tutmakla yükümlü olanların finansal tablolarının ihtiyaca uygunluk, şeffaflık, güvenilirlik, anlaşılırlık ve tutarlılığını sağlamak amacıyla uluslararası standartlara uygun Türkiye Muhasebe Standartları’nı oluşturmak ve yayımlamak
  • Bağımsız denetçi ve denetim kuruluşlarının kuruluş şartlarını ve çalışma prensiplerini belirlemek, uygun bulunanları yayınlamak, resmi sicile kaydetmek ve bu bilgileri kamuoyuna duyurmak
  • Bağımsız denetçi ve denetim kuruluşlarının faaliyetlerinin kurallara uygunluğunu denetlemek ve bu faaliyetlerin uygun bulunmaması durumunda faaliyet izinlerini askıya almak veya iptal etmek
  • Bağımsız denetim yapacaklara yönelik sınav, yetkilendirme, tescil, disiplin soruşturması işlemlerini yürütmek; eğitimlerine ve etiğe ilişkin standartları belirlemek, eksikliklerin giderilmesi için tedbirler almak
  • Yabancı ülkelerin kendi görev alanındaki kurumlarıyla iş birliğinde bulunmak; Türkiye’de denetim yapmasına izin verilen yabancı menşeli denetim kuruluş ve denetçileri resmi sicile kaydetmek ve bu bilgileri kamuoyuna duyurmak

Altyapı ve Lojistik

http://www.invest.gov.tr/tr-TR/investmentguide/investorsguide/Pages/InfrastructureAndLogistics.aspx

Makroekonomik Göstergeler

http://www.invest.gov.tr/TR-TR/INVESTMENTGUIDE/INVESTORSGUIDE/Pages/MacroEconomicIndicators.aspx

Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar

http://www.invest.gov.tr/tr-TR/investmentguide/investorsguide/Pages/FDIinTurkey.aspx

Dış Ticaret

http://www.invest.gov.tr/TR-TR/INVESTMENTGUIDE/INVESTORSGUIDE/Pages/InternationalTrade.aspx

Yatırım Mevzuatı 

Türkiye’nin yatırım mevzuatı, uluslararası standartlara uygunluğu ve sadeliğinin yanında tüm yatırımcılara eşit muamele sunmaktadır. Yatırım mevzuatının temelini; 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki Kanunu, 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, uluslararası anlaşmalar ile sektörel bazda yatırımların teşvikini düzenleyen muhtelif kanunlar ve ilgili alt düzenlemeler oluşturmaktadır.

Mevcut kanunlarda yapılan değişiklikler, Türkiye’nin yatırım ortamının daha da ileriye gitmesine yardımcı olmaktadır.

4875 Sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar (DYY) Kanunu’nun amacı:

  • Ülkeye doğrudan yabancı yatırımları teşvik etmek
  • Yatırımcıların haklarını korumak
  • Yatırımcıları ve yatırımları uluslararası standartlar düzeyine getirmek
  • Doğrudan yabancı yatırımlar için onaya dayalı bir sistem yerine tebligata dayalı bir sistem kurmak
  • Tesis edilen politikalar ve prosedürler vasıtasıyla doğrudan yabancı yatırımların hacmini artırmak

DYY Kanunu, yabancı yatırımcılar ve doğrudan yabancı yatırımların bir tanımını yapmaktadır. Ayrıca bu kanun; yatırım yapma özgürlüğü, ulusal muamele, kamulaştırma ve ulusallaştırma, transferler, gayrimenkule erişim, ihtilafların halli, nakit dışı sermayenin değerlenmesi, yabancı ülke vatandaşlarının istihdamı ve irtibat büroları gibi doğrudan yabancı yatırımların önemli ilkelerini de açıklamaktadır.

DYY Kanunu’nun uygulanmasına yönelik düzenlemede:

  • DYY Kanunu içinde yer verilen konulara ilişkin prosedür ve ilkeler belirtilmiştir.

Yeni DYY Kanunu’nun yabancılar için verilen çalışma izinleri konusundaki hedefi:

  • Yabancılar tarafından yürütülen işleri düzenlemek
  • Yabancılara verilen çalışma izinleri hakkındaki kurallara ilişkin hüküm ve şartları belirlemektir

Yatırımların teşvik edilmesi ve korunmasına yönelik ikili anlaşmalar, 1962 yılından bu yana, karşılıklı yatırım ilişkilerini geliştirme potansiyeline sahip ülkelerle imzalanmaktadır. Karşılıklı yatırım anlaşmalarının temel amacı, söz konusu ülkelerin sınırları dâhilindeki yatırımcılar ve yatırımlara yönelik muamele standartlarını belirleyerek akit taraflar arasında ekonomik iş birliği için olumlu bir ortam oluşturmaktır. Bu anlaşmalar, akit taraflar arasındaki sermaye akışını artırarak istikrarlı bir yatırım ortamı sağlamayı amaçlamaktadır. Ayrıca, uluslararası tahkimde hükme sahip bu anlaşmalar, yatırımcılar ve ev sahibi ülke arasında doğabilecek anlaşmazlıkların en etkin biçimde çözülmesine ilişkin yolları ortaya koymaktadır. Türkiye 82 ülke ile İkili Yatırım Anlaşması imzalamıştır. Bugüne kadar 74 ülke ile imzalanan anlaşma yürürlüğe girmiştir.

74 ülke

Afganistan, Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Arjantin, Arnavutluk, Avustralya, Avusturya, Azerbaycan, Bangladeş, Belçika-Lüksemburg, Beyaz Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri, Bosna Hersek, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Çin, Danimarka, Endonezya, Estonya, Etiyopya, Fas, Filipinler, Finlandiya, Fransa, Güney Kore, Gürcistan, Hırvatistan, Hindistan, Hollanda, İngiltere, İran, İspanya, İsrail, İsveç, İsviçre, İtalya, Japonya, Katar, Kazakistan, Kırgızistan, Kuveyt, Küba, Letonya, Libya, Litvanya, Lübnan, Macaristan, Makedonya, Malezya, Malta, Mısır, Moğolistan, Moldova, Özbekistan, Pakistan, Polonya, Portekiz, Romanya, Rusya Federasyonu, Sırbistan, Singapur, Slovakya, Slovenya, Suriye, Suudi Arabistan, Tacikistan, Tayland, Tunus, Türkmenistan, Ukrayna, Umman, Ürdün, Yemen, Yunanistan

Türkiye 80 ülke ile, herhangi iki ülkeden birinde ödenmiş olan bir verginin, diğerinde ödenmesi gereken vergiden düşülmesine ve bu yolla çifte vergilendirmenin önlenmesine olanak tanıyan Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşmaları (ÇVÖA) imzalamış bulunmaktadır.

80 ülke

Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Arnavutluk, Avusturya, Azerbaycan, Bahreyn*, Bangladeş, Belçika, Beyaz Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri, Bosna Hersek, Bulgaristan, Cezayir, Çek Cumhuriyeti, Çin, Danimarka, Endonezya, Estonya, Etiyopya*, Fas, Filipinler, Finlandiya, Fransa, Güney Afrika, Güney Kore, Gürcistan*, Hırvatistan, Hindistan, Hollanda, İngiltere, İran, İrlanda*, İspanya, İsrail, İsveç, İsviçre*, İtalya, Japonya, Kanada, Katar, Kazakistan, Kırgızistan, Kuveyt, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Küba*, Letonya, Litvanya, Lübnan*, Lüksemburg, Macaristan, Makedonya, Malezya, Malta, Mısır, Moğolistan, Moldova, Nijerya*, Norveç, Özbekistan, Pakistan, Polonya, Portekiz*, Romanya, Rusya Federasyonu, Singapur, Slovakya, Slovenya, Sudan, Suriye*, Suudi Arabistan, Tacikistan, Tayland, Tunus, Türkmenistan, Ukrayna, Umman*, Ürdün, Vietnam*, Yeni Zelanda, Yunanistan*

*imza sürecinde

Türkiye, bu anlaşmaya taraf olan ülkelere yenilerini ekleyerek Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşmalarının kapsama alanını genişletmek yolundaki çabalarını sürdürmektedir.

Türkiye 22 ülke ile Sosyal Güvenlik Anlaşması imzalamış olup, bu anlaşmalar kendi ülkeleri dışında çalışanların ülkeler arasındaki hareketini kolaylaştırmaktadır. Bu ülkelerin sayısı, DYY kaynağı olan ülkelerin genişleyen yelpazesine paralel olarak artacaktır.

22 ülke

Almanya, Arnavutluk, Avusturya, Azerbaycan, Belçika, Bosna Hersek, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Fransa, Gürcistan, Hollanda, İngiltere, İsveç, İsviçre, Kanada ve Kebek eyaleti, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Libya, Lüksemburg, Makedonya, Norveç, Romanya

Türkiye ve Avrupa Birliği arasındaki Gümrük Birliği Anlaşması 1996 yılından bu yana yürürlüktedir. Bu anlaşma, Türkiye ve AB ülkeleri arasında herhangi bir gümrük kısıtlaması olmaksızın ticaret yapılmasına olanak tanımaktadır. AB ile Türkiye arasındaki Gümrük Birliği, Türkiye’nin AB tam üyeliğine giden yolda atılmış bir adımdır.

Türkiye’nin şimdiye kadar 36 ülke ile imzalamış olduğu Serbest Ticaret Anlaşmaları, ülkelerin aralarında ticareti yapılan birçok mal ve hizmete yönelik tarife, kota ve tercihlerin ortadan kaldırılmasına izin verdiği serbest bir ticaret alanı oluşturmaktadır. Bu çerçeveden bakıldığında, düşük maliyetli ulaşımın yanı sıra, görece düşük maliyetli ancak iyi eğitimli bir iş gücünün de sağladığı avantajla birlikte, birçok küresel şirketin sadece AB ve hızla büyüyen Türkiye pazarı için değil, Orta Doğu, Karadeniz ve Kuzey Afrika için de neden Türkiye’yi ikinci bir tedarik merkezi ve üretim üssü olarak kullandıkları anlaşılmaktadır.

36 ülke

Arnavutluk, Bosna Hersek, EFTA, Ekvador*, Faroe Adaları*, Fas, Filistin, Gana**, Güney Kore, Gürcistan, İsrail, Japonya*, Kamerun*, Karadağ, Kolombiya*, Kongo*, Kosova**, Körfez İşbirliği Konseyi*, Libya*, Lübnan**, Makedonya, Malezya**, Meksika*, Mercosur*, Mısır, Moldova**, Morityus, Peru*, Seyşeller*, Sırbistan, Singapur*, Suriye, Şili, Tunus, Ukrayna*, Ürdün

*imza sürecinde **imza süreci tamamlanmış

Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu

http://www.invest.gov.tr/tr-TR/infocenter/publications/Documents/T%c3%bcrkiye'de%20Do%c4%9frudan%20Yabanc%c4%b1%20Yat%c4%b1r%c4%b1mlar%20Kanunu.pdf

Yatırım Ortamını İyileştirme

Türkiye' de yasal ve idari düzenlemeler kapsamında yatırımcılar tarafından ihtiyaç duyulan bilgilere kolay erişim imkanı sağlayan Yatırımcı Rehberine hoşgeldiniz. Bu bilgi platformunda türkiyede yeni iş kurarken veya mevcut yatırımlarını genişletirken yatırımcılar açısından önem arz eden her türlü bilgi veri sunulmaktadır. Vergi ve teşvikler, istihdam, iş kurma, faaliyete geçme, ÇED raporu, yatırım alanları vb. birçok farklı konu başlığı altında hazırlanan rehberde sunulan bilgiler, yasal ve idari mevzuatta kaybedilen değişiklikler doğrultusunda güncellenmektedir.

Şirket Kuruluşu ve İşe Başlama

Çalışma Hayatı

ÇED Raporu, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Süreci

Yatırım Alanları

Taşınmaz Edinimi

Vergi ve Teşvik Sistemi

İhracat/İthalat Belgeler

Patent ve Faydalı Model Başvuru Süreci

İrtibat Bürosu Açma

KOBİ Destekleri

Kurumsal Yönetim

ARGE Destekleri

Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu (YOİKK)

  1. Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü - YOİKK Sekretaryası

Tel  : 0(312)-204 73 12 Fax : 0(312)-212 89 1 

http://www.yoikk.gov.tr/

:

Kavaklıdere Mahallesi Akay Caddesi No:5 Çankaya/ANKARA 06640 Merkez Ofis

Telefon

:

(+90 312) 413 89 00

Fax

:

(+90 312) 413 89 01

Ofis

:

Dünya Ticaret Merkezi A1 Blok Kat:8 No:296 Yeşilköy/İSTANBUL 34149 Ofis

Telefon

:

(+90 212) 468 69 00

Fax

:

(+90 212) 465 72 72

 

http://www.invest.gov.tr/tr-TR/Pages/Home.aspx

http://www.invest.gov.tr/tr-TR/investmentguide/Pages/10Reasons.aspx




TÜM SORULAR

Ceyhun Atuf Kansu Cad. No: 120 Balgat / Çankaya ANKARA

+90 (312) 447 27 40 / +90 (533) 039 95 96 (Mesai saatleri dışında)

info@oaib.org.tr

+90 (312) 446 96 05