Aranacak kelimeyi girin ve "enter" tuşuna basın.

Abone Ol
E-mail
RSS HABERLERE ABONE OL
MAIL ADRESİNİZ TANIMLANMIŞTIR.
Artık bültenimizi mail adresinizden de takip edebilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İhracatta Kümelenme ve Örgütlenme Yolları Nelerdir

İhracatta Kümelenme ve Örgütlenme Yolları Nelerdir?

Ülkemizde Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin (KOBİ) tek başlarına ihracatta kalıcı bir başarı sağlamaları; iyi bir organizasyon, bilgi, deneyim, sermaye ve kadro gerektirmektedir. Bunların KOBİ'ler tarafından sağlanması ise çok zordur. Oysa KOBİ'ler güçlerini ve deneyimlerini bir araya getirerek ve ihracatlarını tek elden yürüterek daha çok başarılı olma şansına sahiptirler. İhracata yönelmek isteyen KOBİ'lerin özellikle sermaye ve bilgi yetersizlikleri ortak girişimleri zorunlu kılmaktadır. Ülkemiz ihracat stratejisinin tespitinde bu gerçeğin göz önüne alınması ve işbirliğine gidilecek alanlar için uygun ortamlar ve örgütler oluşturulması ve bu yöndeki girişimlerin desteklenmesi gerekmektedir.

Misyonunu; KOBİ'leri ölçek ekonomisinden yararlandırarak, onların mal ve hizmet tedarik maliyetlerini düşürmek, finansman sorunlarını çözmek, yurt içi ve yurt dışı satış organizasyonlarını kurmak üzere oluşturacak olan organizasyonların KOBİ'lerin küresel pazarlarda rekabet etme güçlerini artıracağı bir gerçektir.

KOBİ'lerin İhracatta Örgütlenme Nedenleri

Birbirleriyle rekabet etmeyen, aynı üretim dalında faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli işletmelerin, ancak, ihracatta örgütlenip bir kuruluş çatısı altında işbirliğine giderek ihracat yapmaları mümkündür. Bu tür organizasyonlarda üretim dışında oluşturulacak tedarik, pazarlama, finansman gibi birimler kanalıyla Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler daha verimli ve rasyonel çalışma düzenine kavuşmuş olacaktır. Örneğin; yalnız ihracat pazarlama birimi kanalıyla şirket ortaklarının;

- Ürün Geliştirme

- Pazar Araştırması

- Enformasyon

- Satış Dağıtım

- Tutundurma

- Satış Geliştirme

gibi pazarlama fonksiyonlarından faydalanabileceklerini söyleyebiliriz.

Yine KOBİ'lerin;

- İhracatta tek başlarına kalıcı bir başarı sağlamalarının, iyi bir organizasyon, birikim, sermaye ve kadro gerektirmesi,

- Yurt dışında proje ve pazar araştırması yapacak finansmana ve personele sahip olmamaları,

- Yurt dışında yeter düzeyde bir referansa sahip olmamaları,

- Yeterli sayıda ve kalitede malın üretiminin yanında, modern pazarlama yöntemlerinden de yararlanmak gerektiği, bu işlemlerin de KOBİ'ler için hem güç hem de pahalı olması,

bu faktörlerin de KOBİ'ler tarafından tek başlarına sağlanmasının pek mümkün olmaması gibi olumsuzlukların yanında ihracatta örgütlenmenin, aşağıdaki yararları sağlayacağı açıktır:

- İşletmelere olan döviz getirisini artırması,

- İşletmelerde yeni istihdam alanlarının açılmasına ve üretimin kalitesinin yükseltilmesine yardımcı olması,

- İşletmeyi ulusallık boyutundan uluslararası boyuta taşıyarak, firmanın optimum üretime, kaliteye ve etkin pazarlamaya yönelmesi, dolayısıyla tüketiciler arasında firma ürünlerine karşı olumlu bir prestij oluşmasını temin etmesi,

- İşletmenin teknolojik olarak yenilenmesini ve pazarlama teknikleri açısından da uzmanlaşmasını sağlaması,

- İşletmede atıl kapasitenin kullanılmasına, dolayısıyla verimliliğin artmasına neden olması,

- İşletmenin iç piyasalardaki mevcut ekonomik dalgalanmalardan, enflasyonist baskılardan, yoğunlaşmış risk ortamından kurtulmasına yardımcı olması yönünde yararlar sağlaması,

- Pazarlık gücünün elde edilmesiyle daha karlı satışlar yapılabilmesi,

- Endüstri genelinde sesini duyurabilme fırsatlarının tanınması,

- İhracat giderlerinin paylaşılmasıyla daha az finans ve kaynak tahsis edilmesi,

- Birlikte hareket edebilme kabiliyetinin kazanılması,

- Uzun dönemli yatırım ve üretim planlaması yapabilmesi,

- Büyük miktarlarda olan siparişlerin şirket aracılığıyla kolaylıkla karşılanabilmesi,

- Birim üretimde ve dağıtım harcamalarında azalma sağlaması,

- İhracatta bilgi birikiminin artmasına katkı sağlaması,

- Devlet sanayi arasında etkili bir iletişim sağlaması,

- Rekabetçi stratejiler oluşturmaya zemin hazırlaması,

- Büyüme ve gelişme stratejilerinin geliştirilmesine ve uygulanmasına imkan vermesi.

Bu gibi yararlar KOBİ'lerimizin dünya pazarlarına açılmalarını ve bu açılmayı sağlayabilmek için de güçlerini bir "kooperatifçilik" mantığı içerisinde bir araya getirmelerini zorunlu kılmıştır. Bunun tabii sonucunda ise KOBİ'ler için kurtuluş; yurt dışına açılmak ve yurt içinde rakip iken yurt dışında tek bir güç olarak davranmaktır.

Sektörel Dış Ticaret Şirketleri

Bilindiği üzere, ülkemizin 1980 sonrasında ihracata dayalı bir gelişme stratejisi benimsemesi ile birlikte, firmalarımızın dış pazarlara açılmalarını sağlamak, ihracatımıza ivme kazandırmak ve ülkemizin uluslararası ticarette, ekonomik ve siyasi büyüklüğüyle orantılı bir pay alabilmesini temin etmek amacıyla, genel ihracat stratejimizin bir parçası olarak, çeşitli teşvik ve destekleme politika ve programlarıyla bir taraftan firmalarımızı ihracata yönlendirirken diğer taraftan bu amaca dönük şirket modelleri oluşturulması yoluna gidilmiştir.

Diğer taraftan, ülkemizin Dünya Ticaret Örgütü Anlaşmasına taraf olması ve Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği sürecine girilmesiyle birlikte rekabetin daha da artması, Türkiye'de faaliyet gösteren ve dış ticaret ile kredilerdeki payları son derece düşük olan KOBİ"lerin finansman, üretim, pazarlama, altyapı, teknoloji, personel v.b. sorunlarının daha da ağırlaşmasına yol açmıştır.

Bu çerçevede; ülkemiz sanayisinin omurgasını oluşturan söz konusu işletmelerin, artan rekabet ile birlikte çoğalan sorunlarına çözüm getirilebilmesini teminen, aynı üretim dalında faaliyet gösteren firmaların çok ortaklı dış ticaret şirketleri şeklinde örgütlenerek ihracata yönlendirilmesi amacıyla, "Sektörel Dış Ticaret Şirketi (SDŞ)" modeli geliştirilmiş ve "Sektörel Dış Ticaret Şirketi Statüsüne İlişkin 96/39" sayılı Tebliğ, 26.12.1996 tarih ve 22859 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

İhracatta kalıcı bir başarı elde edilebilmesinin, iyi bir organizasyon, bilgi, deneyim, sermaye ve kadro gerektirdiği gerçeğinden hareketle, SDŞ modelinin aksayan yönlerinin, uygulamadan kaynaklanan sorunlarının giderilmesi, tüm SDŞ'lerin, güçlü sermaye yapıları ile ortağı KOBİ'lerin ihracatında daha etkin pazarlama faaliyeti gerçekleştirmelerini teminen, "İhracat 96/39" Sayılı Tebliğde gözden geçirmeye gidilerek, "İhracat 96/39" sayılı Tebliği yürürlükten kaldıran ve SDŞ modeli ile ilgili yeni uygulamaları içeren "İhracat 2004/4" sayılı Tebliğ, 02.07.2004 tarih ve 25510 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Bu Tebliğe göre, Normal Yörelerde, Sektörel Dış Ticaret Şirketlerinin; aynı üretim dalında faaliyette bulunan, asgari 10 (on) KOBİ'nin bir araya gelmesiyle en az 500 (beşyüz) bin TL sermayeli anonim şirket olarak kurulması, Kalkınmada Öncelikli Yörelerde, Sektörel Dış Ticaret Şirketlerinin; aynı veya ayrı üretim dalında faaliyette bulunan ve bu yörelerde yerleşik asgari 5 (beş) KOBİ'nin en az 250 (ikiyüzelli) bin TL sermayeli anonim şirket olarak kurulması gerekmektedir.

Ayrıca aynı üretim dalında faaliyette bulunan Üretici Dernekleri ve Üretici Birlikleri tarafından anonim şirket şeklinde ve en az 500 (beşyüz) bin TL sermaye ile kurulan şirketlere de Sektörel Dış Ticaret Şirketi Statüsü verilebilir.

Sektörel Dış Ticaretleri uygulamasının faydaları genel olarak şöyle sıralanabilir:

· İhracat giderlerinin paylaşılması ile daha az finans ve kaynak tahsis edilmesini sağlamak,

· Büyük miktarda olan siparişlerin şirket aracılığı ile daha ucuz ve kolaylıkla karşılanabilmesi imkânını yaratmak,

· Mevcut pazarın devamlılığını sağlamak,

· Aktif pazarlama faaliyetleri ile yurtdışı temsilcilikleri ve oluşturulan müşteri portföyü sayesinde yeni pazarlar bulunmasına çalışmak ve dış pazar eğilimlerini takip etmek,

· Nakliye, gümrükleme ve mal teslimini daha hızlı ve etkin gerçekleştirmek,

· Kaliteli ve çevreye duyarlı standart üretime yönelmeyi teşvik etmek,

· Ortak bir ürün markası yaratılmasına çalışmak,

· İhracatçı firmalar arasındaki fiyat rekabetini önlemek,

· Sermaye birikiminin oluşmasını ve kullanılmasını sağlamak.

Sektörel Dış Ticaret Şirketi statüsü alan KOBİ'lere, Ekonomi Bakanlığınca uygulanan İhracata Yönelik Devlet Yardımları başta olmak değişik kurum ve kuruluşlarca çeşitli destekler verilmektedir.

İhracat 2006/12 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği ile; SDŞ'ler için, müracaat tarihinden önceki takvim yılında yapmış oldukları ihracatları kadar, dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında gerçekleştirecekleri ithalatlarında, bu ithalattan doğan verginin % 10'unun teminat olarak yatırılması kaydıyla, gümrük idaresince ithalatın gerçekleştirilmesine izin verilmesi hükme bağlanmıştır.

94/6401 Sayılı "İhracata Yönelik Devlet Yardımları"na ilişkin Bakanlar Kurulu Kararına dayanılarak uygulamaya konulan Devlet Yardımları Tebliğlerinden;

http://www.ekonomi.gov.tr/index.cfm?sayfa=78D45D5F-19DB-2C7D-3DEB92A25DCCD64F

 95/7 Sayılı Uluslararası Nitelikteki Yurt İçi İhtisas Fuarlarının Desteklenmesine  İlişkin Tebliğ

 97/5 Sayılı Çevre Maliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ

 2000/1 İstihdam Yardımı Hakkında Tebliğ

 2009/5 Sayılı Yurt Dışında Gerçekleştirilen Fuar Katılımlarının Desteklenmesine İlişkin Tebliğ

 2010/6 Sayılı Yurt Dışı Birim, Marka ve Tanıtım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ

 2006/4 Sayılı Türk Ürünlerinin Yurtdışında Markalaşması, Türk Malı İmajının Yerleştirilmesi ve TURQUALITY®’nin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ

 2011/1 Sayılı Pazar Araştırması ve Pazara Giriş Desteği Hakkında Tebliğ

 2010/8 Sayılı Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ

 2008/2 Sayılı Tasarım Desteği Hakkında Tebliğ

 2012/3 Sayılı Teknik Müşavirlik Hizmetlerine Sağlanacak Devlet Yardımları Hakkında Tebliğ

 2013-4 Sayılı Tarımsal Ürünlerde İhracat İadesi Yardımlarına İlişkin Tebliğ

 Özel Statülü Şirketler

 2012/4 Döviz Kazandırıcı Hizmet Ticaretinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ

 

kapsamında SDŞ'lere avantaj ve kolaylık sağlayan düzenlemelere yer verilmiştir.

Ayrıca, SDŞ'ler tarafından tedarik edildikleri şekliyle ihraç edilmek üzere mal alımları ile ilgili işlemler ve bu sebeple düzenlenen kâğıtlara işlem yapan kuruluşlarca re'sen damga vergisi ve harç istisnası uygulanmakta, 27 ve 62 Seri Nolu KDV Genel Tebliğlerine göre imalatçı olmayan mükelleflerin, SDŞ'lere ihraç kaydıyla yaptıkları teslimler de tecil-terkin uygulaması kapsamında değerlendirilmekte ve 84 Seri Nolu Katma Değer Genel Tebliği ile yapılan düzenlemeler ile SDŞ'lerin ihracat istisnasından doğan katma değer vergisi iade taleplerinde avantajlı teminat oranları uygulanmaktadır.

Bunun yanında, Türk Eximbank, Dış Ticaret Sermaye Şirketi (DTSŞ) ve Sektörel Dış Ticaret Şirketlerinin (SDTŞ) ihracat faaliyetleriyle ilgili finansman ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla, "Dış Ticaret Şirketleri (DTŞ) Kısa Vadeli İhracat Kredisi programını uygulamaktadır. Sektörel Dış Ticaret Şirketi unvanı verilen firmalar Dış Ticaret Sermaye Şirketlerinden farklı olarak Türk Eximbank nezdinde KOBİ statüsünde değerlendirilir ve aracı bankalar vasıtasıyla kullandırılan Sevk Öncesi TL ve Döviz İhracat Kredilerinden yararlandırılırlar.

Sektörel Dış Ticaret Şirketleri Mevzuatı;

Dış Ticaret Sermaye Şirketleri

İhracat 2006/12 sayılı Dış Ticaret Sermaye Şirketi Statüsüne İlişkin Tebliğe göre, ödenmiş sermayeleri en az 2 milyon TL olan ve bir önceki takvim yılında gümrük beyannamesi bazında; en az (FOB) 100 milyon ABD doları veya eş değerdeki fiili ihracatı gerçekleştiren (transit ve bedelsiz ihracat hariç) anonim şirketlere, her yılın Ocak ayının son gününe kadar başvurulması kaydıyla "Dış Ticaret Sermaye Şirketi" statüsü verilebilmektedir.

Türkiye'de 1980 yılında İhracata Yönelik Kalkınma Stratejisinin benimsenmesi ile birlikte Teşvik Sisteminde de köklü değişiklikler yapılmış ve sistem yeni bir yapıya kavuşturulmuştur.

Bu değişikliklerin bir sonucu olarak, Japonya, Güney Kore, Tayland, Brezilya ve hatta A.B.D.'de uygulanan Genel Ticaret Şirketleri modeli, 18/07/1980 tarihli 8/1173 sayılı İhracatçı Sermaye Şirketlerini Teşvik Kararı ile Türkiye'de uygulamaya konulmuştur.

1980 -1991 döneminde Dış Ticaret Sermaye Şirketlerinin genel ihracat içindeki payları ortalama % 40 olarak gerçekleşmiş, 1988 yılında ise % 50 ile en yüksek seviyesine ulaşmıştır.

1991 yılından itibaren Dış Ticaret Sermaye Şirketlerinin büyük bir bölümü yıllık ihracat hacimlerini korumuşlardır. Dış Ticaret Sermaye Şirketlerinin son beş yıllık performanslarına bakıldığında, genel ihracatımızın içerisindeki paylarının % 30 seviyelerinde olduğu gözlemlenmektedir.

Statünün avantajları şöyle sıralanabilir;

- KDV iadelerinde teminat kolaylığı,

- Dahilde İşleme Rejiminde teminat kolaylığı,

- Eximbank TL ve döviz kredilerinde indirimli faiz uygulaması, kredi temininde indirimli teminat kolaylığı,

- İhracatta bazı devlet yardımlarında avantajlardan yararlanma,

- Onaylanmış Kişi Statüsü edinmek yoluyla, gümrük işlemlerinde sürat ve kolaylık.

Konuyla İlgili Mevzuat;

Kümelenme Nedir?

İş Kümesi Nedir?

İş kümeleri birbiriyle ilişkili işletmelerin ve kurumların belirli bir coğrafi alanda (yörede) yoğunlaşması ile oluşur ve yarattıkları iktisadi değerin oluşumuna katkıda bulunan sektör, kurum ve kuruluşların tamamını kapsar. Örneğin; bir otomotiv iş kümesi, otomobil üreticilerine ek olarak yedek parça, aksam tedarikçilerini, makine üreticilerini kapsayabileceği gibi ihtiyaç duyulan altyapı hizmetlerini sunan kurumları da içine alır.

İş kümeleri dağıtım kanallarına, müşterilere, birbirini tamamlayan ürünlerin üreticilerine kadar uzanır. Üniversiteler, standardizasyon kurumları, düşünce kuruluşları, mesleki eğitim kurumlar teknik destek sağlayan kamu kurumları ile özel kuruluşlar da iş kümelerinin aktörleri arasında yer alır.

Dolayısıyla, iş kümesi bir olgudur ve herhangi bir müdahale, proje ve organizasyondan bağımsız olarak var olan bir sistemdir.

(Yukarıdaki açıklama Prof Michael E. Porter tarafından “Kümeler ve Rekabetin Yeni Ekonomisi (Clusters and New Economics of Competition)” başlığı ile 1998 yılında Harvard Business Review’da yayımlanan makalede ve Europe INNOVA tarafından yayımlanmış olan “Avrupa’daki Otomotiv Kümeleri (Automotive Clustering in Europe)” raporunda verilen tanım ve bilgilere dayanılarak yapılmıştır)

Kümelenme Girişimi

Kümelenme Girişimi, iş kümesinin gelişimini mevcut aktörler arasındaki ilişkileri düzenleyerek ve/veya işbirliği potansiyelini güçlendirerek arttırmayı hedefleyen organize bir çabadır.”

Kaynak: Ketels, Lindqvist, Sölvell, Gelişmekte Olan ve Geçiş Ekonomilerinde Kümelenme Girişimleri (Cluster Initiatives in Developing and Transition Economies),

Stockholm, 2006.

Kümelenme Politikası

Küme geliştirme politikaları iş kümelerini güçlendirmeyi amaçlayan kamu icraatlarıdır.

Küme Yol Haritası

Küme yol haritası kümelenme girişiminin vizyon ve stratejisini ortaya koymak suretiyle ilgili faaliyet ve/veya faaliyet gruplarını (diğer bir deyişle küme aksiyonlarını) belirleyen stratejik bir rehber niteliği taşımaktadır.

Kümelenme uygulamaları ne zaman başlamıştır?

Kümelenme uygulamaları, özellikle 1990’lı yıllardan beri Batı, Orta ve Doğu Avrupa’dan Amerika Birleşik Devletleri’ne, Çin Halk Cumhuriyeti’nden Japonya’ya kadar birçok ülkede başarıyla uygulanmış ve etkin sonuçlar vermiştir.

Kümelenme nasıl ve neden gerçekleşir?

Kümeyi bir arada tutan şey, yasal bir zorunluluk değildir. Daha çok kurumlar arası güven ve işbirliğidir. Şirketlerin kümeler dahilinde olduklarında tekil oldukları durumdan daha verimli ve yaratıcı olmaları nedeniyle ekonomik kalkınma açısından kümelenme çalışmaları oldukça önemlidir. Kümenlenme belirli coğrafi sınırlar dahilinde bir dizi yerel tedarikçi, müşteri, rakip, üniversite, araştırma merkezi, vb. ile ortak çalışma ilişkilerine dayanan ağları ve ortaklıkları kolaylaştırdığından şirketlerin performansının artmasına da katkıda bulunmaktadır.

Kümelenmenin temel özellikleri nelerdir?

Yakınlık, ağ oluşturma ve uzmanlaşma, kümelenmenin üç temel özelliğidir. Yakınlık, şirketlerin uzman işgücüne erişim, zımni ve somut bilgilerin değişimi avantajlarından ötürü, birbirlerine yakın mesafede olmalarıdır. Ağ Oluşturma; yerel tedarikçiler, müşteriler, rakipler, üniversiteler ve araştırma merkezleri arasındaki bağlantıları ve ortak çalışma ilişkilerini olanaklı kılmaktadır. Uzmanlaşma ise bir endüstri içinde iş bölümüne gidilmesi gerçeğinin bir yansımasıdır.

Küme kolaylaştırıcısı nedir?

Küme geliştirme sürecindeki küme paydaşlarını bir araya getirme ve onların işbirliğini yönlendirme becerilerine sahip olan birleştirici, köprü kurucudur. Bu özelliği ile küme oluşturmanın kilit unsurudur.

Kümelenme işletmelere ne kazandırır?

Güçlü bir kümenin parçası olan işletme, tek başına hareket eden işletmelerden daha hızlı büyür. Çünkü güçlü bir küme, bir işletmenin en iyi yaptığı işe odaklanmasını kolaylaştırır. Ayrıca uzman tedarikçilerin, uzman işgücünün ve destek kuruluşlarının olması da işletmenin rekabetçi konumunda ilerlemesine olanak sağlar.

Üniversiteler ile AR-GE çalışmalarının kümelerle ilişkisi nedir?

Güçlü kümeler, bulundukları bölgedeki eğitim kurumları ve üniversiteler ile uzman AR-GE kurumları tarafından desteklenmektedir. Akademik çevreler ve AR-GE kurumları ile işletmeler arasında ikili bir ilişki bulunmaktadır. Hem bilginin hem de bireylerin iki yönlü akışı her iki tarafa da gelişmeleri bakımından yarar sağlamaktadır.

Devletlerin kümelenme çalışmalarındaki rolü nedir?

Küme çalışmalarının en önemli aktörü devletlerdir. Devletler bir tür “küme kolaylaştırıcısı” olarak hareket ederler. Çok sayıda paydaşın bir küme dahilinde toplanmasına yardımcı olurlar. Ayrıca kümeler ile kamu kurum ve kuruluşları arasındaki ilişkiyi düzenlerler.

Kümeler nasıl belirlenirler?

Başarılı kümeler çoğunlukla doğal süreçte kendiliğinden ortaya çıkarlar. Yalnızca bunların tespit edilmesi ve gelişimleri için desteklenmeleri gerekmektedir. Bu nedenle sıfırdan küme yaratmak çok olanaklı değildir. Kümelenme varolan potansiyelin temel alınması ile gerçekleştirilir. Bu da kapsamlı analiz ve istatistik çalışmaları sayesinde olur.

BROP:

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Bölgesel Rekabet Edebilirlik Operasyonel Programı’nın (CCI No.2007 TR 16 I PO 003) Program Otoritesidir. BROP, Aralık 2004’te Avrupa Konseyi kararları ile kabul edilen AB üyelik stratejisi kapsamında başlatılmış olan Katılım Öncesi Mali Yardım (IPA) sürecinde yer alan temel politika belgelerinden biridir. Katılım Öncesi Mali Yardım Programının amacı Türkiye’nin Yapısal Fonlara hazırlanması ve bu yolla Mart 2009 BROP Bölgesinde Kümelenme Analizi Türkiye’nin 2007 - 2013 döneminde AB üyeliğine hazırlanmasına destek olunmasıdır. Aday ülke olarak Türkiye bu araç kapsamında 5 bileşen için uygun durumdadır. Bu bileşenler Kurumsal Kapasite Geliştirme, Sınır Ötesi İşbirliği, Bölgesel Kalkınma, İnsan Kaynakları Gelişimi ve Kırsal Kalkınma’dır. Bölgesel Rekabet Edebilirlik Operasyonel Programı, Bölgesel Kalkınma Bileşeni çerçevesinde yer alan üç alt bileşenden birini oluşturmaktadır.

ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (2010/8)

  Ulusal kümelenme politikasının geliştirilmesi projesi ile kümelenme konusunda farkındalık oluşturulması, ortak dil geliştirilmesi konularında ciddi mesafeler alınmış ve pilot kümelenme yol haritaları hazırlanmıştır. Ekonomi Bakanlığı yaptığı tüm çalışmalarda temel aldığı sürdürülebilirlik ilkesi gereği bu yol haritalarını daha ileri düzeyde çalışmalarla geliştirmeye devam etmektedir. Kümelenme ile ilgili birikim ihracatta devlet yardımları politikalarına yansıtılmıştır. Firmalarımızın uluslararasılaşma sürecinin tüm aşamalarının işbirliği kuruluşlarının projelendirmesiyle destekleneceği bir destek mekanizması oluşturulmuştur.

Bu kapsamda 23 Eylül 2010 tarihinde, proje bazlı, hedef pazar ve hedef sektör odaklı “Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ” yürürlüğe girmiştir. Bu Tebliğ ile kümelenme anlayışı ve proje yaklaşımı çerçevesinde şirketlerimizin proje bazlı eğitim ve/veya danışmanlık, istihdam, yurt dışı pazarlama veya alım heyeti ve bireysel danışmanlık programlarının birbirine bağlı şekilde uygulanabileceği bütünleşik bir destek mekanizması tasarlanmıştır.

Desteğin amacı, Türkiye’de sınaî ve/veya ticari faaliyette bulunan veya yazılım sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin uluslararası pazarlarda rekabet gücünü arttırmaya yönelik eğitim ve danışmanlık giderleri ile işbirliği kuruluşlarının Ekonomi Bakanlığı’nca uygun görülen proje bazlı giderlerini karşılamaktır. Üyesi olan firmalara projeler hazırlayarak hizmet verecek olan işbirliği kuruluşları şunlardır:

Türkiye İhracatçılar Meclisi, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu, İhracatçı Birlikleri, İl Ticaret ve/veya Sanayi Odaları, Organize Sanayi Bölgeleri, Endüstri Bölgeleri, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri, Sektörel Üretici Dernekleri, Sektörel Dış Ticaret Şirketleri (SDŞ) ile imalatçıların kurduğu dernek, birlik ve kooperatifleri.

Desteğin birinci alt bölümü proje bazlı eğitim ve/veya danışmanlık programları’dır.

Eğitim ve/veya danışmanlık programları kapsamında, programa katılacak KOBİ’ler için gerçekleştirilen ihtiyaç analizi çerçevesinde şirketler ihtiyaç, ölçek ve donanımlarına göre gruplandırılarak her bir grup için ayrı eğitim ve danışmanlık programları tasarlanması imkanı verilmektedir. Söz konusu programlarda;

Eğitim ve/veya danışmanlık ihtiyacının analizi,

İş planı ve ihracat stratejilerinin hazırlanması, izlenmesi,

İhracat potansiyelinin belirlenmesi ve ihracat yapmaya hazır hale getirilmesi

Süreç iyileştirme ve yönetimi,

Bilgi ve iletişim teknolojileri danışmanlığı,

Aynı değer zincirinde yer alan şirketlerin uluslararası rekabetçilik yönünde yol haritalarının hazırlanması,

konularında eğitim ve danışmanlık verilmektedir. KOBİ’ler böylece bir sonraki aşama olan yurt dışı pazarlama programlarına hazırlıklı hale getirilmektedir.

Eğitim ve/veya danışmanlık programları çerçevesinde verilen eğitim, danışmanlık faaliyet giderleri ile program organizasyonuna yönelik faaliyet giderlerinin % 75’i proje bazında 400.000 ABD dolarına kadar karşılanmaktadır.

Desteğin ikinci alt bölümü - Proje Bazlı Yurt Dışı Pazarlama veya Alım Heyeti Programları’nın desteklenmesidir.

Yukarıda değinilen eğitim ve/veya danışmanlık programlarına katılan şirketlere yönelik olarak işbirliği kuruluşunca, Ekonomi Bakanlığı koordinasyonunda proje bazlı işbirliği kuruluşunca tebliğin kapsamında düzenlenen;

⇒5 (beş) adet yurt dışı pazarlama programları (ortak pazar araştırmaları, pazar ziyaretleri, küme tanıtım faaliyetleri, ticaret heyetleri, yurt dışı fuar ziyaretleri, eşleştirme vb organizasyonlar) için her bir program bazında    150.000 ABD dolarına kadar,

⇒10 (on) adet yurt dışındaki alıcı firmaların Türkiye’den alım yapmaları amacıyla düzenlenen alım heyeti programları için ise her bir program bazında 100.000 ABD dolarına kadar belirli giderlerin en fazla %75’i karşılanır.

Eğitim ve/veya danışmanlık programına katılan şirketler, az önce değindiğim proje bazlı yurt dışı pazarlama programları ve proje bazlı alım heyetleri organizasyonlarına dâhil edilerek KOBİ’lerin uluslararası pazarlara açılmalarına ve yurt dışındaki alıcıların ülkemizden alım yapmalarına yönelik faaliyetler gerçekleştirilmektedir.

Proje Bazlı Bireysel Danışmanlık Programı

Eğitim ve/veya danışmanlık programına/programlarına ve yurt dışı pazarlama veya alım heyeti programına/programlarına katılan şirketler, proje bazlı bireysel danışmanlık desteği alabilmektedir. Şirketlerin yıllık 50.000 ABD dolarına kadar 3 (üç) yıl alacakları danışmanlık hizmetlerine ilişkin giderleri % 70 oranında karşılanmaktadır.

İstihdam Programı

Kümelenme potansiyeli olan bölgelerdeki küme oluşumlarının ortaya çıkartılması ve söz konusu küme oluşumlarının desteklenmesi amacıyla işbirliği kuruluşlarına istihdam desteği sağlanmaktadır. Eğitim ve/veya danışmanlık programına/programlarına katılan aynı değer zincirinde yer alan, birbiriyle ticari ilişki ve coğrafi yakınlık içinde olan şirketlerin uluslararası rekabet amacıyla birlikte düzenledikleri faaliyetlerin kümelenme anlayışı temelinde planlanması, organizasyonu ile koordine edilmesine yönelik hazırlanan projelerde görevlendirilen en fazla 2 (iki) uzman personelin istihdam giderleri desteklenmektedir. Bu projelerde istihdam edilen uzman personelin her biri için proje süresince ve toplamda 3 (üç) yılı aşmamak üzere, ilgili işbirliği kuruluşunun emsal personeli brüt ücreti tutarı kadar destek kapsamındadır.

Desteği özetlemek gerekirse; İşbirliği Kuruluşları’nın üyelerine hizmet sunma kapasitelerini de geliştiren bu destek ile sürece ihtiyaç analizi, eğitim/danışmanlıkla alınan firmalar, yurt içi ve yurt dışındaki tanıtım, pazar araştırması, kümelenme faaliyetleri, eşleştirmeler, fuar ziyaretleri ile sistemli biçimde yeni pazarlar bulmaya ve buldukları pazarla sürdürülebilir ilişkiler kurmaya yönlendirilmektedirler.

Destek hakkında detaylı bilgi için tıklayınız.

İhracatta Devlet Yardımları

Ekonomi Bakanlığı ihracatta devlet yardımları uygulamalarıyla da KOBİ’lerin ve İşbirliği Kuruluşlarının yanındadır. İhracata dayalı kalkınma modelini benimsemiş olan ülkemizin, sürdürülebilir ihracat artışını sağlamak, şirketlerimizin uluslararası pazarlarda rekabet gücünü artırmak ve 2023 ihracat stratejisindeki hedefleri gerçekleştirmek amacıyla ihracatta devlet yardımları uygulamaları bütüncül bir anlayışla, bir zincirin halkaları gibi birbirini tamamlayacak şekilde oluşturulmuştur. 

Firmalarımız Pazar Araştırması ve Pazara Giriş Desteği, Çevre Maliyetleri Desteği ve Yurtdışı Fuarlara Katılım Desteği ile ihracata hazırladıktan sonra UR-GE Desteği ile rekabet güçlerini kümelenme anlayışı ile daha da geliştirebilmektedirler. Bunları takiben  Yurtdışı Birim, Marka ve Tanıtım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Desteği ile yurtdışında açılacak  birimlere ilişkin giderler ile yurt dışında tanıtım amacıyla yapılacak harcalamalar desteklenmektedir.

Tüm bu destek mekanizmalarına ek olarak  Türk Ürünlerinin Yurtdışında Markalaşması, Türk Malı İmajının Yerleştirilmesi ve Turquality®’nin Desteklenmesi Tebliği ile hedeflenen, desteğin ilk aşaması olan marka desteği kapsamına alınacak düzeye ulaşan firmalarımızın, Turquality® destek programı kapsamına girerek bir dünya markası olma yoluna girmesidir.

Uygulanan Destekler  

95/7 Sayılı Uluslararası Nitelikteki Yurt İçi İhtisas Fuarlarının Desteklenmesine İlişkin Tebliğ

97/5 Sayılı Çevre Maliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ

98/10 Sayılı Araştırma-Geliştirme (AR-GE) Yardımına İlişkin Tebliğ

2000/1 İstihdam Yardımı Hakkında Tebliğ

2009/5 Sayılı Yurt Dışında Gerçekleştirilen Fuar Katılımlarının Desteklenmesine İlişkin Tebliğ

2010/6 Sayılı Yurt Dışı Birim, Marka ve Tanıtım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ

2006/4 Sayılı Türk Ürünlerinin Yurtdışında Markalaşması, Türk Malı İmajının Yerleştirilmesi ve TURQUALITY®’nin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ

2011/1 Sayılı Pazar Araştırması ve Pazara Giriş Desteği Hakkında Tebliğ

2010/8 Sayılı Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ

2008/2 Sayılı Tasarım Desteği Hakkında Tebliğ

2012/3 Sayılı Teknik Müşavirlik Hizmetlerine Sağlanacak Devlet Yardımları Hakkında Tebliğ

2010/10 Tarımsal Ürünlerde İhracat İadesi Yardımlarına İlişkin Tebliğ

Özel Statülü Şirketler

2012/4 Döviz Kazandırıcı Hizmet Ticaretinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ

KOSGEB Destek Programları

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bünyesinde KOSGEB Destek Programları uygulanmaktadır. Destek programlar ile Türkiye’nin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasında, küçük ve orta ölçekli işletmelerin payını ve etkinliğini artırmak amaçlanıyor. Bu kapsamda KOBİ’lerin proje hazırlama kapasitelerini artırmaya yönelik destekler verildiği gibi rekabet güçlerini ve düzeylerini yükseltmeye katkı sağlayacak destekler de veriliyor. Ayrıca KOBİ’lerin ekonomik gelişmelere uygun bir şekilde sanayide entegrasyonlarını gerçekleştirmek, ihracattaki paylarını artırmak, araştırma-geliştirme, yenilik ve işbirliği faaliyetlerini desteklemek ve girişimcilik kültürünü geliştirmek amacını taşımaktadır.

Ayrıntılı bilgi için:

http://www.kosgeb.gov.tr/Pages/UI/Destekler.aspx

Yatırımlarda Devlet Yardımları

Yatırımlarda Devlet Yardımları kapsamında yatırım eğiliminin devamlılığını ve sürdürülebilir kalkınmayı sağlamak, uluslararası rekabet gücünü artıracak teknoloji ve araştırma-geliştirme içeriği yüksek büyük ölçekli yatırımları özendirmek, doğrudan yabancı yatırımları artırmak, bölgesel gelişmişlik farklılıklarını gidermek, çevre korumaya yönelik yatırımlar ile araştırma ve geliştirme faaliyetlerini desteklemek amaçlanmaktadır. 

Ayrıntılı bilgi için:

http://www.ekonomi.gov.tr/index.cfm?sayfa=mevzuat&bolum=EFAEE466-D8D3-8566-45205F2484CFC85F

Yeni Teşvik Sistemi Hakkında Sn. Bakanımızın Sunuşu için tıklayınız. 

Eximbank Kredileri

Türk Eximbank, ihracatın geliştirilmesi, ihraç edilen mal ve hizmetlerin çeşitlendirilmesi, ihraç mallarına yeni pazarlar kazandırılması, ihracatçıların uluslararası ticarette paylarının artırılması ve girişimlerinde gerekli desteğin sağlanmasını kredi programları ile destekleyerek teşvik etmektedir.

Bu amaçla ihracatçılar, ihracata yönelik üretim yapan imalatçılar ve yurt dışında faaliyet gösteren girişimciler kısa, orta-uzun vadeli nakdi ve gayrınakdi kredi programları ile destekleniyor. Türk Eximbank, ayrıca, vadeli satış işlemlerini teşvik etmek ve bu yolla ihracat hacmini artırmak, yeni ve hedef pazarlara girilmesini kolaylaştırmak amacıyla vadeli ihracat alacaklarını iskonto etmektedir.

Ayrıntılı bilgi için:

http://www.eximbank.gov.tr/html_files/MENU-2.htm 

Konuyla ilgili sunum;

http://www.ekonomi.gov.tr/upload/1F5D92A4-0380-4636-2383FCAB5B8E39E5/emrah_sazak.pdf

KOBİ İŞBİRLİĞİ VE KÜMELENME PROJESİ

http://www.smenetworking.gov.tr

 

KOBİ İŞBİRLİĞİ VE KÜMELENME PROJESİ

http://www.smenetworking.gov.tr/

T.C Ekonomi Bakanlığı

06510 Emek / ANKARA +90 312 204 75 00

E-posta: smenetworking@ekonomi.gov.tr

ECORYS Araştırma ve Danışmanlık Ltd. Şti.

Proje Ofisi

Büklüm Sokak No:63 / 71

06680 Kavaklıdere / Ankara

Teknik Destek Ekibi (Ankara)

Aslı Hekimoğlu: asli.hekimoglu@smenetworking.net

Küme Bilgi Merkezleri

Gaziantep: serap.gultekin@smenetworking.net

Kahramanmaraş: aynur.ongel@smenetworking.net

Samsun: asli.moral@smenetworking.net

Trabzon: emrah.ayvaz@smenetworking.net

Çorum: engin.ozucan@smenetworking.net




TÜM SORULAR

Ceyhun Atuf Kansu Cad. No: 120 Balgat / Çankaya ANKARA

+90 (312) 447 27 40 / +90 (533) 039 95 96 (Mesai saatleri dışında)

info@oaib.org.tr

+90 (312) 446 96 05